Америка Азамат Соғысы кезіндегі Сент-Албанс шабуылы
St. Albans Raid
Америка Азамат Соғысы кезіндегі шабуыл: Вермонт штатындағы Сент-Албанс қаласына жасалған шабуыл, конфедерат әскерлерінің қаржы жинау мақсатындағы әрекеті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық Азамат соғысы кезіндегі шабуыл
Raid during the American Civil War
Сент-Олбанс шабуылы – Американдық Азамат соғысының ең солтүстіктегі құрлықтағы әрекеті болды. 1864 жылдың 19 қазанында Вермонт штатының Сент-Олбанс қаласында болған бұл шабуылды Канада провинциясынан 21 конфедерациялық әскер жүргізді. Олар жақында Одақ армиясымен болған шайқастарда сәтсіздікке ұшырап, АҚШ-та қолға түсуден қашып қалған болатын. Шабуылдың мақсаты – ақша жинау үшін банктерді тонау және Одақ армиясын алдап, солтүстік шекарасын қосымша шабуылдардан қорғауға әскерлерді жұмылдыру еді. Конфедерациялықтар ақшаны қолға түсіріп, жергілікті тұрғынды өлтіріп, Канадаға қайта қашып кетті.
The St. Albans Raid was the northernmost land action of the American Civil War. Taking place in St. Albans, Vermont, on October 19, 1864, it was a raid conducted out of the Province of Canada by 21 Confederate soldiers who had recently failed in engagements with the Union Army and evaded subsequent capture in the United States. The mission of the raid was to rob banks to raise money, and to trick the Union Army into diverting troops to defend their northern border against further raids. The Confederates obtained the money, killed a local, and escaped back to Canada.
Өмірбаян
Бұл соғыс кезіндегі оқиғада Кентукки штатының Беннетт Х. Янг конфедерациялық күштерді басқарды. Янг Огайодағы Салинвилл шайқасынан кейін, Морганның шабуылын тоқтатқаннан соң тұтқындалды. Ол Канадаға қашып құтыла алды, ол кезде Канада біртұтас мемлекет болмаған. Конфедерация агенттерімен кездескеннен кейін ол Конфедерацияға қайтып келді, онда Канада-АҚШ шекарасы арқылы Одаққа шабуылдар жасауды ұсынды, осылайша Конфедерация қазынасын толтыруға және Одақ әскерін Оңтүстіктен аудармаға мәжбүрлеуге болады. Янг лейтенант қызметіне тағайындалды және Канадаға қайтып келді, онда ол Вермонт штатының Сент-Олбанс қаласына шабуыл жасау үшін қашқан конфедерациялық әскерлерді жинады – бұл қала Канада-АҚШ шекарасынан небәрі 24 шақырым қашықтықта орналасқан тыныш қала.
In this wartime incident, Kentuckian Bennett H. Young led the Confederate forces. Young had been captured after the Battle of Salineville in Ohio ended Morgan's Raid the year before. He managed to escape to Canada, which was not then a unified nation. After meeting with Confederate agents there, he returned to the Confederacy, where he proposed raids on the Union from the Canada–US border to build the Confederate treasury and force the Union Army to divert troops from the South. Young was commissioned as a lieutenant and returned to Canada, where he recruited other escaped Confederates for a raid on St. Albans, Vermont, a quiet city just 15 mile (24 km) from the Canada–U. S. border.
Жетекшілік және жоспарлау
Алғашқы екі шабуылшы 11 қазан күні таңертең Филипсбургке (Канада-Ист) келді және Лафайет қонақүйінде тоқтады. Күн бойы қонақүйге көбірек адамдар келді; қала Канада-АҚШ шекарасынан 1 шақырым (2 км) қашықтықта болғандықтан, шабуылдарды бастау үшін өте қолайлы орын болды. Янг шекараға жақын және жолдар, теміржолдар мен су жолдары арқылы жақсы байланысқан Сент-Олбанстан басталатын шабуылдар сериясын жоспарлап отырды. Қалада үш банк жақын жерде орналасқан және ол "өркендеген қала" еді. Янг 12 қазанда Сент-Олбансқа келген алғашқы шабуылшы болды. Ол келген соң қаланы, әсіресе үш банкты тексеруге кірісті. Жиырма екі жас шабуылшы "Ферст Нэшнл", "Сент-Олбанс" және "Фрэнклин Каунти Банкі" үш банкін тонауды және грек отын қолданып қалаға өрт қоюды жоспарлады. Олар Янгтан кейін екі-екіден қалаға жетіп, аң аулау және балық аулау клубының мүшелері секілді көрінді. Янг бастапқыда 18 қазанға белгіленген шабуылды кейінге жылдыруға мәжбүр болды, себебі қала тым көп адаммен толған болар еді, орнына 19 қазан, сәрсенбі күнін таңдады, өйткені ол "аптаның ең тыныш күні" болар еді.
The first two raiders arrived in Philipsburg, Canada East, on the morning of October 11, where they stayed at the Lafayette Hotel. More people reached the hotel throughout the day; the city served as an ideal starting point because it was within 1 mile (2 km) of the Canada–United States border. Young was planning for a series of raids beginning with St. Albans, which was chosen first because it was close to the border and well connected through roads, railways, and waterways. It also had three banks in close proximity and was a "prosperous market town". Young was the first of the raiders to arrive at St. Albans, on October 12. Upon arrival he began to inspect the city, particularly the three banks. The twenty two young raiders planned to rob three banksthe First National, St. Albans, and Franklin County Banksand then set fire to the town using Greek fire. They reached the town in pairs after Young, posing as part of a hunting and fishing club. Young was forced to postpone the raid, initially set for October 18, because the town would have been too busy, instead settling on October 19, a Wednesday, as it would be "the dullest [day] of the week."
Шабуыл
Қатысу шаршембі күні түстен кейін Янг мылтық атып жібергенде басталды. Қала тұрғындарының көпшілігі "бұл әзіл немесе ойын-қалжың" деп ойлады, бірақ шабуылшылардың бірі көп ұзамай "біз Конфедерация әскеріміз, ал сіздер менің тұтқындарымсыз" деп мәлімдеді. Олар үш банктың біріншісі – Сент-Олбанс банкін тонады. Банктегі ақшамен қатар, депозит салуға келген бірнеше адамнан да ақша алды, бірақ қолданылмаған банкноттар мен монеталарды қалдырып кетті. Тұтқындарды банкке қамау алдында Америка Конфедерациялық Штаттарына адалдық серт беруге мәжбүрледі. Он екі минуттан соң қарақшылар кетіп қалды. Тоғыз шабуылшы қаланы басып алу үшін жіберілді, тонаулар жалғасып жатқанда, тұрғындарды ауылдың жасыл алаңына жинады. Көп ұзамай қарсылық капитан Джордж Конгер тұлғасында пайда болды, ол 1-ші Вермонт жаяу әскер полкінің қатардағы сарбазы болып, рұхсатымен келген еді. Ол қаланың қалған бөлігін ескертіп, қарсы тұру үшін топ ұйымдастырды. Қарсылыққа тап болған Янг және оның тобы қалаға өрт қоюға тырысып, шегінді. Элинус Моррисонға оқ тиді, екі күннен кейін жарақатынан көз жұмды, ал Коллинз Х. Хантингтон жараланды.
The engagement began on Wednesday afternoon as Young set a gun off. Most townspeople "believed it was a joke or a prank", but one of the raiders soon announced "we are Confederate soldiers and you are my prisoners" they robbed St. Albans Bank, the first of the three. They took cash from several people who came in to pay deposits as well as cash in the bank, but left uncut bank notes and coins behind. The prisoners were forced to swear allegiance to the Confederate States of America before being locked in the bank. After twelve minutes, the robbers had moved on. Nine raiders were delegated to take the town as the robberies were ongoing, moving inhabitants onto the village green. Soon, resistance emerged in the form of Captain George Conger, a member of the 1st Vermont Infantry Regiment on leave, who began alerting the rest of the town and raised a group to fight back. In the face of resistance, Young and his group retreated, attempting to fire the town as they went. Elinus J. Morrison was shot, dying two days later from his wounds, while Collins H. Huntington was wounded,
Салдары
Рейдерлердің босатылуы американдық қоғамның наразылығын тудырды. АҚШ-тың Мемлекеттік хатшысы Уильям Х. Сьюард Лондондағы әріптестеріне: «Бұл әрекеттерді АҚШ-қа қатысты заңды, әділ немесе достық деп қарастыру мүмкін емес» деп хабарлады. Еуропада шабуыл туралы жаңалықтар мен Ұлыбритания мен АҚШ арасындағы соғыс болуы мүмкін деген болжамдар Конфедерацияның алтын облигацияларының құнын жоғарылатты. Күтпеген салдар ретінде, бұл шабуыл көптеген канадалықтарды Конфедерацияға қарсы бұрды, себебі олар Канаданың рұқсатынсыз соғысқа тартылып жатқанын сезінді. Канададағы Конфедерация агенттері осы жағдайды түсінді, сондықтан басқа шабуылдар жасалмады. 2020 жылға қарай үш банк сақталған жоқ. Тейлор паркі мен американдық үй әлі де бар.
The release of the raiders angered American opinion. As U. S. Secretary of State William H. Seward informed his counterparts in London, "it is impossible to consider those proceedings as either legal, just or friendly towards the United States." In Europe, news of the raid and subsequent speculation of war between Britain and the U. S. increased the price of Confederate gold bonds. As an unintended consequence, the raid served to turn many Canadians against the Confederacy since they felt that Canada was being drawn into the conflict without its consent. The Confederate agents in Canada realized that and so no further raids were made. None of the three banks still stand as of 2020. Other sites surviving are Taylor Park and the American House, where some of the raiders stayed.
Фильм
1954 жылғы "Рейд" фильмі осы оқиғаның негізінде еркін жасалған.
The 1954 film The Raid was loosely based on this incident.