Кіріспе

1-ші типті орта танк Чи Хе (一式中戦車 チへ) – Екінші дүниежүзілік соғыста Жапон императорлық армиясының 97-ші типті орта танктерінің жетілдірілген нұсқасы. Ол күштірек негізгі қару, қозғалтқыш және қалың бронямен жабдықталған. Бұл – байланыс радиосы стандартты жабдық ретінде алғаш рет орнатылған жапон танктерінің біріншісі болды. Танктерді өндіру 1943 жылға дейін басталмады, себебі болаттың басым бөлігі императорлық әскери-теңіз күштеріне соғыс кемелерін салуға бағытталған. Барлығы 170 дана салынды. Өндірілген барлық танктер күтілетін одақтас әскерлерінің шабуылына қарсы Жапонияның бас аралдарын қорғауға жұмсалды.

Тарих және дамуы

1941 жылдан кейін Жапон императорлық армиясы 1930 жылдары жасалған орта танкісі, 97 типті Чи Ха, 1940 жылдардағы М4 Шерман сияқты одақтас әскерлерінің бронетехникасынан кем түсетінін білді. 1938 жылы жаяу әскерін қолдау үшін жасалған Type 97 танкісінің төмен жылдамдықты 57 мм негізгі қаруы 1940 жылдардағы одақтастардың бронясын тесіп өте алмады, ал оның жұқа бронясы Type 97 танкісін бронебойғыш қарулары бар қарсыластарға осал етіп берді. Осыған жауап ретінде Type 97 үлгісінің жақсартылған дизайны негізінде жаңа танкілер сериясы жобаланды. Бұл жаңа серияның біріншісі 1-ші типті Чи Хе болды. Жоба бойынша жұмыс 1941 жылы басталды. Бірақ, өндіріс 1943 жылға дейін басталмады, себебі Императорлық теңіз күштеріне соғыс кемелерін салу үшін болаттың басым бөлігі бөлінді. 1943-1944 жылдары барлығы 170 дана салынды, бірақ олар ешқандай шайқасқа қатыспады.

Дизайн

Тип 97-мен салыстырғанда, Тип 1 Чи Хе сәл ұзын және биік болды. Оның бұрышты, қалың алдыңғы бронесі құймаланған, ал емес қабылдастырылған. Алдыңғы броне және бесінші экипаж мүшесінің қосылуы салмақты арттырды, бірақ корпустың "ағылшындығын" арттыру салмақ өсімді тек 1,5 тоннаға дейін азайтты. Mitsubishi Type 100 дизельді қозғалтқышы 240 а.к. қуатты, Mitsubishi Type 97 дизельді қозғалтқышынан 70 а.к. артық өндірді, сондықтан қосымша броне салмағын өтеуге толыққанды мүмкіндік берді. Тип 1 Чи Хе-нің 47 мм-лік жоғары жылдамдықты пушкасының ұзындығы 2250 мм, оқтан шығу жылдамдығы – , ал тесіп өту қабілеті 55 мм/100 м, 40 мм/500 м, 30 мм/1000 м құрады; бұл Тип 97-нің төмен жылдамдықты негізгі пушкасынан екі еседен астам. Ол сенімділігі мен дәлдігін арттырды, пушка трубкасы 16 ойықты және жақсартылған оқталу механизміне ие. Пушканы көтеру үшін көтеру механизмін орнату қажет болды (алдыңғы Тип 97-де пушканы иыққа тіреп қолмен жоғары немесе төмен жылжыту қажет болды). Осы жетістіктердің арқасында пушка одақтастардың бронетехникасына қарсы тиімді болды. 1944 жылы жасалған тағы бір нұсқа – Тип 2 Ку Се өзі жүретін артиллериялық установка (SPG). Ол Тип 1 Чи Хе шассиін пайдаланды және жеңіл алдыңғы бронесі бар ашық казематта 75 мм-лік пушкамен жарақталды. Ашық каземат Тип 1 Хо Ни I-де қолданылған формада болды.