Кіріспе
Бұл Фризияның тарихи расталған, аңызға толы және ойдан шығарылған билеушілерінің тізімі, олар басшы, граф, герцог немесе патша деп аталған. Фризия билеушілерінің ең ерте есімдері олармен бір замандас болған Меровингтер (франктер) патшаларының жылнамаларында қамтылған. Осы жылнамаларда билеушілер дукс деп аталған, бұл латын тіліндегі «жетекші» деген сөз, және герцог аталымының, сондай-ақ басқа тілдердегі оның туысқандарының шығу тегі болып табылады. Ағылшыз тіліндегі көздер оларды патшалар деп сипаттайды. Франк үстемдігіне өткеннен кейін Фризия аймақтары графтармен басқарылды, кейіннен графтардың құқықтарын пайдаланатын герцогтар мен епископтар да басқаруға қатысты. Алайда, осы графтардың билігі теңіз жағалауының орталықтандырылмаған сипатына байланысты шектелді, бұл ірі әскери операциялар жүргізуге кедерілді. Верден шартынан (843 жыл) кейін Фризия Орта Франк мемлекетіне, ал Мерсен шартынан (870 жыл) кейін Шығыс Франк мемлекетінің, яғни Германия Корольдігінің құрамына кірді. Қызмет атқаратын, көбінесе саксондық шетелдік салтанатты тұлғалар, олардың құқықтарын пайдалануға, әділдік жүргізуге және әскер жинауға көмектесетін жергілікті ақсүйектерге тәуелді болды. Тек Голландияның жағалау аймақтарында ғана кең патшалық иеліктерінің арқасында жергілікті династиялар қалыптасты. Шындығында, фриздер жергілікті лауазымды тұлғалар, мысалы, франна және скелта арқылы басқарылды, олар көбінесе графтар тағайындаған. 12 ғасырда графтардың билігі әлсіреген кезде, осы лауазымды тұлғалар Фризеландта сайланатын гриетманмендермен (прокурорлармен) немесе Гронинген мен Шығыс Фризияда реджевамен (судьялармен немесе адвокаттармен) алмастырылды. Гриетман лауазымы үкіметтік кеңсеге айналып, 1851 жылы әкімшілік кеңсеге трансформацияланды.
This is a list of historically verifiable, legendary and fictitious rulers of Frisia, whether they were called chieftains, counts, dukes or kings. The earliest names of Frisian rulers are documented by the chronicles of the Merovingian (Frankish) kings, with whom they were contemporaries. In these chronicles, these rulers were styled dux, a Latin term for leader which is the origin of the title duke and its cognates in other languages. English sources refer to them as kings. After coming under Frankish rule, the Frisian districts were governed by counts, later on also by dukes and bishops exerting the count's privileges. The power of these counts was restricted, however, due to the decentralized nature of the maritime landscape, which prevented large scale military operations. After the Treaty of Verdun (843) Frisia was allocated to Middle Francia, after the Treaty of Meersen (870) it became part of East Francia, i. e. the German Kingdom. The foreign largely Saxon magnates that held office were dependent on local nobles helping them to exploit privileges, administer justice and raise troops. Only in the coastal districts of Holland a local dynasty developed, due to extensive royal domains. In fact, the Frisians were ruled by local officials such as the frana and skelta, that were in most cases appointed by counts. As the power of counts waned during the 12th century, these functionaries were replaced by elected grietmannen (prosecutors) in Friesland or redjeva (judges or advocati) in Groningen and East Frisia. The position of grietmannen evolved towards a government office and was ultimately transformed into the office of mayor in 1851.
Фризия патшалығы
Байқасаңыз, "Фризия үйі" деп есептелетін үйдің және үй мүшелерінің көптеген есімдері мифологиялық немесе ойдан шығарылған. Ерте заманғы тарихшылар үздіріліссіз династия туралы әңгіме жасады. Көшпенділер кезеңінен кейін, Франк патшалығының солтүстік-батысындағы аудандарда бірнеше фриздік патшалықтар пайда болған болуы мүмкін, олардың әрқайсысы ерекше әшекейлеу стилімен ерекшеленеді. Осы патшалықтардың бірін, "Беовульф", "Видсит" және "Финнесбург фрагментінен" жақсы танылған, Фольквальдтың ұлы, аңыз бойынша Фин билеген болуы мүмкін. Аңыз бойынша, Финнді 449 жылы Ұлыбританияға көшіп келген және кейін Кент Корольдігін құрған саксондық көшбасшы Хенгист өлтірді. Ерте ортағасырлық фриздер, шын мәнінде, Хенгист пен Хорса сияқты англосаксондық иммигранттар болды, олар рим дәуірінде осы аймақты мекендеген фризилердің ескі атын қабылдады. Фризияның Радбоды тұсында фриздік патшалық географиялық жағынан ең үлкен аумағына жетті, Солтүстік және Оңтүстік Голландияның (Frisia ulterior) жағалау аудандарын, сондай-ақ Утрехт пен Дорестад қаласының (Frisia citerior) бөліктерін қамтыды. Радбод өкіметін Фрисланд провинциясына да жеткізген болуы мүмкін, бірақ оның билігі шығысқа қарай одан әрі таралмады. Зеланд провинциясы оның өмірінде франктардың билігінде болған болуы мүмкін. 722 жылы Фризия жері Вли өзенінің батысында франктардың билігіне көшті және христиандықты қабылдады. 734 жылы Боарн шайқасынан кейін Лауверден батыстағы аймақ (қазіргі Фризия) франктар тарапынан басып алынды. Лаувердің шығысындағы (Гронинген және Шығыс Фризия) фриздер 785 жылы бағындырылды. Гелголанд аралы мен Шлезвиг-Гольштейндегі фриздік иммигранттар Дания немесе Ютланд билігінде қалды.
Голландия әулеті
1203-ке дейін? 1222, Вильгельм Фризиялық, 1178 жылы Вильгельмнің ағасы Болдуин Утрехт епископы болады, ал оның тағы бір ағасы Дирк VII Голландия графы болғандықтан, Голландия мен Утрехт Вильгельмді Орта Фризияның билеушісі етіп тағайындайды. Лун соғысындағы жеңісінен кейін Фризиядағы оның билігі әлсірейді және оның ұрпақтары оны мұраға алмады. Көптеген фриздер Вильгельммен бірге Бесінші крест жорығына қатысып, осы туралы мәліметтер De itinere Frisonum еңбегінде қалдырылған.
Upstalsboom туралы шарт
1156, Фризия диетасы немесе Апсталсбумдағы динг. Бастапқыда еркін жиын болып басталған нәрсе, Голландия графтарының күшейіп бара жатқан агрессиясына жауап ретінде, Фризеланд Потестаатында формалды одаққа немесе конфедерацияға айналып, нығая түседі.