Кёнигсберг крейсері: тарихы мен сипаттамасы

Кіріспе

Кёнигсберг класты крейсер – 1929 жылдан 1940 жылғы сәуір айына дейін, соның ішінде Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет еткен неміс жеңіл крейсері. Ол өз класының бас кемесі болды және Рейхсмарин мен Кригсмарин екі неміс әскери-теңіз күштерінде пайдаланылды. Оның екі туыс кемесі болды: неміс крейсері Карлсруэ және неміс крейсері Кёльн. Кёнигсбергті Вильгельмшафендегі Кригсмаринверфт Вильгельмшафен салды. Ол 1926 жылғы сәуірде жатты, 1927 жылғы наурызда суға түсірілді және 1929 жылғы сәуірде Рейхсмаринге қабылданып алынды. Ол үш үштік мұнажадағы тоғыз 15 см SK C/25 зеңбірегінен тұратын негізгі артиллериямен қаруланды және жоғары жылдамдығы болды. Кёнигсберг 1930-шы жылдар бойы теңізші-курсанттарды даярлау кемесі ретінде қызмет етті және 1930-шы жылдардың соңында Испания азаматтық соғысы кезінде араласпау патрульдеріне қатысты. 1939 жылғы қыркүйекте Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, ол Солтүстік теңізде қорғаныс миналарын орналастырды, содан кейін 1940 жылғы сәуірде Норвегияға басып кіру операциясы – «Везеробұнг» операциясына қатысты. Бергенге шабуыл жасағанда, ол норвегиялық жағалау артиллериясынан ауыр зақым алды және келесі күні портодағы Fleet Air Arm Blackburn Skua истребительдерімен батырылды. 1942 жылы кеме көтеріліп, 1947 жылы металл тескілеріне жіберілді.

Дизайн

Кёнигсбергтің ұзындығы бар болған, ені және ең үлкен су тартымы толық жүктемеде болды. Кемеде кеменің ұзындығының көп бөлігін алып жатқан алдыңғы палубасы болды, ол суперфирингті артқы мұнараның артында аяқталды. Оның үстінде бақылау мұнарасы орналасқан. Оның алдыңғы жағында ауыр, құбыр тәрізді мачта және артқы жағында екінші бақылау мұнарасы болды. Кёнигсбергтің экипажы 21 офицер мен 493 сарбаздан тұрды. Оның қозғалтқыш жүйесі төрт бу турбинасы және 10 цилиндрлі төрт тактілі дизельді қозғалтқыштардан тұрды. Турбиналарға бу алты Marine типті, екі жақты, маймен қыздырылатын су түтік қазандықтары арқылы берілді, олар екі түтікше арқылы шығарылды. Кеменің қозғалтқыш жүйесі ең жоғары жылдамдықты және шамамен кеме сағатында жүре алатын қашықтықты қамтамасыз етті. Кемеде 9 SK C/25 зеңбірегінен тұратын негізгі батареясы болды, олар үш үш зеңбірек мұнарасында орналасқан. Біреуі алдыңғы жақта, екеуі артқы жақта суперфирингті жұп ретінде орналастырылған. Артқы зеңбірек мұнаралары от аймағын кеңейту үшін ығыстырылған. Оларға әр зеңбірекке 120 оқтан тұратын 1080 оқ-дәрі берілді. Кемеде сондай-ақ бір ұяда орналасқан екі SK L/45 зениттік зеңбірегі болды; олардың әрқайсысында 400 оқ-дәрі болды. Кёнигсберг кемесі ортасында орналасқан төрт үш түтік торпеда аппаратымен жабдықталған, оларға 24 торпеда берілді. Сондай-ақ, кеме 120 теңіз минасын таси алатын. Кеме ортасында қалың бронь палубасымен және қалың бронь белдеуімен қорғалған. Бақылау мұнарасының қабырғалары қалың болды.

Қызмет тарихы

Кенигсберг "Крейсер В" деп тапсырылды және уақытша "Ersatz Thetis" атауын алды, өйткені ол ескі крейсерді алмастыруға арналған еді. 1926 жылдың 12 сәуірінде Вильгельмсхавендегі "Кригсмаринверфт Вильгельмсхавен" кемешілігінде салынды және 1927 жылдың 26 наурызында суға түсірілді. 1929 жылдың 17 сәуірінде Рейхсмаринаға қабылданып алынды. Кеме пайдалануға берілгеннен кейін, ол неміс флотының барлау күшінің флагманы болып тағайындалды. Содан кейін ол теңізшілер курсанттары үшін бірнеше оқу рейсін жүргізді және Жерорта теңізінде көптеген достық сапарлар жасады. 1931 жылы кеменің алғашқы ірі модификациясы жасалды; оның алдыңғы мачтасы қысқартылып, артқы суперструктурасы сәл ұзартылды. Отто фон Шредер 1931 жылдың қыркүйегінен 1934 жылдың қыркүйегіне дейін кемеге қолбасшылық етті. Хьюберт Шмундт оны алмастырып, келесі жыл кеме капитаны болып қызмет етті. 1934 жылы оның артқы суперструктурасына, бас қару мұнараларының алдына жеке орнатылған екі зениттік пулемет орнатылды. Сол жылы ол неміс крейсері "Лейпцигпен" бірге Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанына 16 жыл өткен соң Ұлыбританияға алғашқы достық сапар жасады. 1935 жылы кемеге әуе шабуылына қарсы ұшақтарды ұшыруға арналған катапульта және гидросамолеттерді басқаруға арналған кран орнатылды. Келесі жылы 8,8 см-лік жеке пулеметтер жаңа үш осьті тұрақтандырылған қос орнатумен ауыстырылды; артқы суперструктураға тағы екі қос орнату қосылды. Зениттік қарудың атыс басқару құрылғылары да орнатылды. Осы жөндеуден кейін Кенигсберг артиллериялық оқу кемесі ретінде пайдаланылды. 1930 жылдардың соңындағы Испания азамат соғысы кезінде кеме бейтараптық патрульдеулеріне қатысты, оның барысында ол республикашылдарды өздері басып алған неміс жүк кемесін беруге мәжбүр етті. Германияға оралғаннан кейін Кенигсберг артиллериялық оқу жұмыстарын жалғастырды, сонымен қатар радар прототиптерін сынау үшін пайдаланылды. Ол U-бот мектебіне жіберілмекші еді, онда U-бот экипаждары үшін нысана ретінде қолданылар еді. Бұл міндет 1939 жылдың қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда тоқтатылды. Польшаға неміс шабуылына бір күн бұрын, 31 тамызда Кенигсберг Балтық теңізінде поляк эсминецтерін байқады. Соғыс басталғанда ол және басқа бірнеше неміс крейсерлері Солтүстік теңізде қорғаныс мина өрісін құрды. Содан кейін ол Балтық теңізінде оқу маневрлеріне қатысты. Курт Цезар Хоффман 1939 жылдың маусымынан қыркүйегіне дейін кеме капитаны болды. 1939 жылдың соңында кеменің корпусына дегауссинг катушкасы орнатылды. Кенигсберг 1940 жылдың наурыз айында Норвегияға шабуыл жасауға арналған күшке тағайындалды.

Königsberg was ordered as "Cruiser B" and given the temporary name Ersatz Thetis, since she was intended to replace the old cruiser She was laid down at the [[Kriegsmarinewerft Wilhelmshaven in Wilhelmshaven on 12 April 1926 and launched on 26 March 1927. She was commissioned into the Reichsmarine on 17 April 1929. After her commissioning, the ship was assigned as the flagship of the reconnaissance force for the German fleet. She thereafter conducted a series of training cruises for naval cadets and made numerous goodwill visits throughout the Mediterranean Sea. In 1931, the ship's first major modification took place; her foremast was shortened and her rear superstructure was slightly lengthened. Otto von Schrader commanded the ship from September 1931 to September 1934. Hubert Schmundt relieved him and served as the ship's captain for the following year. In 1934, a pair of anti aircraft guns in individual mounts were installed on her aft superstructure just forward of her main battery turrets. That same year, she and the cruiser German cruiser Leipzig made the first goodwill visit to the United Kingdom since the end of World War I sixteen years earlier. In 1935, the ship had an aircraft catapult installed, along with a crane to handle floatplanes. The following year, the single 8.8 cm guns were replaced with a new triaxially stabilized twin mount; two other twin mounts were added on the rear superstructure. Fire control directors for the anti aircraft guns were also installed. After emerging from this refit, Königsberg was employed as a gunnery training ship. During the Spanish Civil War in the late 1930s, the ship participated in non intervention patrols, during which she forced Republicans to surrender a German freighter they had seized. After returning to Germany, Königsberg resumed her gunnery training duties, and also served as a testbed for radar prototypes. She was scheduled to be transferred to the U boat School, where she would be used as a target ship for U boat crews. This duty was interrupted by the outbreak of World War II in September 1939. One day before the German invasion of Poland, on 31 August, Königsberg spotted the Polish destroyers and in the Baltic. At the start of hostilities, she and several other German cruisers laid a defensive minefield in the North Sea. She then went into the Baltic Sea for training maneuvers. Kurt Caesar Hoffmann served as the ship's captain from June to September 1939. In late 1939, a degaussing coil was installed on the ship's hull. Königsberg returned to active duty in March 1940, when she was assigned to the invasion force for the attack on Norway.

"Weserübung" операциясы

Норвегияға шабуыл 1940 жылдың сәуір айының басында болды. Кенигсберг 3-топқа бекітілді және Вермахттың 69-шы жаяу әскер дивизиясының 600 салдатын Вильгельмшафеннен Норвегияның Берген қаласына тасымалдау міндеті жүктелді. 3-топқа оның бауырласы – неміс крейсері Кёльн, артиллериялық оқу кемесі – неміс оқу кемесі Бремсе және торпедалық катерлер Вольф және Леопард кірді. Немістер 8 сәуірде Вильгельмшафеннен шығып, келесі күні мақсатына жетті, онда Кенигсберг десанттың бір бөлігін бірнеше кіші кемелерге ауыстырды. Содан кейін ол қалаға тікелей жаяу әскердің қалған бөлігін түсіру үшін портқа жоғары жылдамдықпен кірді. Кварвен фортындағы жағалау батареясы кемеге от ашып, үш рет тиді, барлығы алдыңғы бөлігіне. Осы тиістер кемеде ауыр су ағыны мен қазандық бөлімдерінде өртке әкеліп, кеменің қуатын тоқтатты. Басқару мүмкіншілігі жоқ, айдап әкетілген Кенигсбергтің тежемелеуге мәжбүр болды, ал ол Кёльн, Люфтваффе бомбалаушылары және жаяу әскер норвегиялық қаруларды бейтараптандырды. Германияға қайту үшін Кенигсбергке күрделі жөндеу жұмыстары қажет болды, сондықтан ол уақытша портқа тіреліп, порттың кіреберісіне бағытталды. Бұл оның барлық бас қаруларын британдық теңіз шабуылына қарсы қолдануға мүмкіндік берді. 3-топтың қалған бөлігі Германияға оралды. 9 сәуірдің кешінде ол британдық бомбалаушылардың шабуылына ұшырады, бірақ ешқандай әсер етпеді. Келесі күні таңертең британдықтар кемеге тағы бір әуе шабуылын жасады. Шабуыл британдық флоттың 16 Blackburn Skua пикируші бомбалаушы ұшағынан (жеті 800 теңіз авиация эскадрильясынан және тоғыз 803 теңіз авиация эскадрильясынан) тұрды, олар RNAS Hatston, Orkney-ден ұшырылған. Кенигсбергтің жұқа палубалық бронясы оны пикируші бомбалаушылардың шабуылына өте осал етті. Skuas үш топта шабуыл жасады: 803 NAS-тың тоғызы, 800 NAS-тың алтысы және 800 NAS-тың бір ұшағы, ол сыртқа ұшу кезінде байланыс жоғалтты, бірақ Кенигсбергті өздігінен тапты. Пикируші бомбалаушылар сағат 7:20-де шабуыл жасады, кеме экипажын дайындықсыз ұстады. Пикируші бомбалаушылардың жартысы шабуылға ұшырағанын ұшқыштар түсінгенге дейін пикирлеуді аяқтады. Тек бір үлкен зениттік қару артқы жағынан әр бес секунд сайын оқ атып тұрғаны туралы хабарланды, жағалаудан атылған жеңіл зениттік қарулар және жақын орналасқан кемелер шабуылдың соңында атып тұрды. Кенигсбергке кем дегенде бес бомба тиді, кемеге ауыр зақым келтірді. Біреуі кемедегі жұқа броняны тесіп өтіп, кеме арқылы өтіп, суда жарылып, маңызды құрылымдық зақымдарға әкелді. Тағы бір бомба қосалқы қазандық бөлімін қиратты. Екі бомба кеме жанындағы суда жарылды; жарылыстардан туған қысым кеме қабығында үлкен тесіктер жасады. Кеме бірден-ақ ауыр қисайды, ал капитан экипажға кемені тастап кетуді бұйырды. Шабуыл басталғаннан кейін кеме толығымен аударылып, батып кетуіне үш сағаттан аз уақыт кетті, бұл экипажға көптеген қаза тапқандар мен жарақат алғандарды эвакуациялауға жеткілікті уақыт берді. Сонымен қатар, олар апатқа ұшыраған крейсерден көп мөлшерде оқ-дәрі мен жабдықтарды алып шығуға уақыт тапты. Шабуыл кезінде тек он сегіз адам қаза тапты. 1942 жылдың 17 шілдесінде кеме апаттан құтқарылып, Heggernes (Nyhavn) қаласына сүйретілді. Кейіннен ол Лаксевагқа (Берген портының оңтүстік жағында) сүйретіліп, тіктелді. Алайда, корпусты тек үнемі су сору арқылы ғана судан шығаруға болады, сондықтан ол Лаксевагтағы жүзбелі докқа қойылды. Өкінішке орай, кеме доктан көтерілген кезде апатқа ұшырады, докқа едәуір зақым келтірді және оны 11-13 градусқа қисайтып қалдырды. Алайда, корпус жабылып, қайтадан суға шығарылды және 1945 жылдың ақпанына дейін Лаксевагта қалды, содан кейін ол Хердлафьорденге сүйретілді және Аскойдың шығысында Берландсундетте ауыр қисайған күйде тұрақтанды. 1945 жылдың 14-15 қыркүйегінде кеме тағы да құтқарылды және Ставангерге сүйретілді, кеме бойынан су ағып тұрды. 1947 жылға дейін ол жерде бөлшектеу жұмыстары аяқталды.

The invasion of Norway took place in early April 1940. Königsberg was assigned to Gruppe 3, and was tasked with transporting 600 troops from the Wehrmacht's 69th Infantry Division from Wilhelmshaven to Bergen, Norway. Gruppe 3 also included her sister ship German cruiser Köln, the artillery training ship German training ship Bremse, and the torpedo boats Wolf and Leopard. The Germans left Wilhelmshaven on 8 April, and had reached their target the following day, where Königsberg transferred part of the landing party to several smaller vessels. She then made a high speed run into the port in an attempt to land the remainder of the infantry in the town directly. A coastal battery at the Kvarven Fort took the ship under fire, and scored three hits, all forward. The hits caused severe flooding and fires in her boiler rooms that cut the ship's power. Adrift, and unable to maneuver, Königsberg had to drop anchor, while she and Köln, Luftwaffe bombers, and the infantry neutralized the Norwegian guns. Königsberg required major repairs before she would be able to return to Germany, so she was temporarily moored in the harbor with her broadside facing the harbor entrance. This would allow her to bring all of her main battery guns to bear against any British naval attack. The rest of Gruppe 3 returned to Germany. On the evening of 9 April, she was attacked by British bombers, but to no effect. The following morning, the British launched another air raid on the ship. The raid consisted of sixteen Blackburn Skua dive bombers of the British Fleet Air Arm (seven of 800 Naval Air Squadron and nine of 803 Naval Air Squadron), launched from RNAS Hatston, Orkney. Königsbergs thin deck armor rendered her quite vulnerable to dive bomber attack. The Skuas attacked in three groups: the nine of 803 NAS, six of 800 NAS, and one aircraft of 800 NAS which lost contact during the outward flight but found Königsberg independently. The dive bombers attacked at 7:20, catching the ship's crew off guard. Half of the dive bombers had completed their dives before the crew realized they were under attack. Only one large anti aircraft gun was reported as being manned with shells being fired once every five seconds from the aft of the ship with lighter anti air weapons firing from the shore and adjacent ships firing even later in the attack. Königsberg was hit by at least five bombs, which caused serious damage to the ship. One penetrated her thin deck armor, went through the ship, and exploded in the water, causing significant structural damage. Another hit destroyed the auxiliary boiler room. Two more bombs exploded in the water next to the ship; the concussion from the blasts tore large holes in the hull. She took on a heavy list almost immediately, and the captain ordered the crew to abandon the ship. It took slightly less than three hours from the start of the attack for the ship to completely capsize and sink, which gave the crew enough time to evacuate many of the dead and wounded. They also had time to remove a significant amount of ammunition and equipment from the stricken cruiser. Only eighteen men were killed in the attack. The wreck was raised on 17 July 1942 and towed to Heggernes (Nyhavn). It was later towed to Laksevåg (on the south side of Bergen harbor) and righted. However, the hulk could only be kept afloat by constant pumping, and was therefore put into the floating dock at Laksevåg. Unfortunately, the wreck fell over when the dock was raised, causing considerable damage to the dock, and leaving it with a 11 13 degree list. The hull was, however, sealed, and refloated, and remained at Laksevåg until February 1945, when it was towed to Herdlafjorden, and allowed to settle, with a heavy list, at Berlandsundet, to the east of Askøy. The ship was salved once again on 14/15 September 1945 and to Stavanger, leaking throughout. Scrapping was completed there by 1947.