Кіріспе

Театрлық бағдарлама
Нью-Йорк қаласындағы "Шекспир паркіндегі" нақты қойылым

"Шекспир паркі" (немесе "Шекспир паркіндегі тегін" қойылымы) – Нью-Йорк қаласының Орталық паркінде орналасқан Делакорте театрында Шекспир пьесаларының қойылымдарын сахналайтын театрлық бағдарлама. Театр мен қойылымдарды "Халық театры" басқарады және билеттер өнер көрсетілісі күні тегін таратылады. Бұл мекеме бастапқыда Джозеф Папп басшылығымен Нью-Йорк Шекспир фестивалі (NYSF) деп аталған, ал 2002 жылы "Халық театрының" ірі қайта ұйымдастыруының аясында атауы өзгертілді.

Тарих

Фестиваль алғаш рет 1954 жылы режиссер-продюсер Джозеф Папппен ойластырылған. Папп Шекспир шеберханаларының сериясымен бастады, содан кейін Төменгі Шығыс жағында ақысыз қойылымдарға көшті. Көп ұзамай, спектакльдер Централь парктегі Turtle Pond алдындағы шалғынға көшірілді. 1959 жылы саябақ комиссары Роберт Мозес Папп пен оның труппасынан "шалғының тозуына" кеткен шығынды өтеу үшін қойылымдарға ақы алуды талап етті. Осыдан кейін сот даулары басталды. Папп Мозеске қарсы күресін жалғастырып, оның құрметін жеңіп алды және "Жарайды, сол жігітке театр салайық" деген сөздерін естіді. Осыдан кейін Мозес қаладан паркте амфитеатр салуға қаржы сұрады. 1961 жылы Делакорте театры салынды. Театрдың сахнасында 1962 жылы алғаш рет Джордж С. Скотт пен Джеймс Эрл Джонс ойнаған Шекспирдің "Венеция саудагері" қойылымы көрсетілді.

Орналасуы және тартымдылығы

Делакорт театры – Орталық саябақтағы Ұлы газонның оңтүстік-батыс бұрышында, 81-ші көше мен Орталық парк батысындағы кіреберіске ең жақын орналасқан ашық аспандағы амфитеатр. Ол 1961 жылы салынды және құрылысына қаржы бөлген Джордж Т. Делакорт кішісінің құрметіне аталды. Белведер қамалы мен Тасбақа көлі Делакорттағы қойылымдарға фон болса, кешкісін басталатын қойылымдар көбінесе күндіз жарықпен басталады; қойылым барысында күн батып, көрермендер сахнадағы жарқын оқиғаларға тартылады. 1962 жылдан бері «Халық театры» оны пайдалануға эксклюзивті құқыққа ие.

Өндірістер

Делакорт ашылғалы бері әр жаз сайын бірден үшке дейін туынды қойылады, ал 1973 жылдан бері екі туынды стандартты саналады. Қойылымға шығарылған туындылардың шамамен төртеуі Шекспирдің пьесаларын құрайды, ал 1977 және 1980 жылдардан басқа, әр жазғы маусымда Шекспирдің кем дегенде бір туындысы (немесе 1970 жылы Шекспирден бейімделген бір туындысы) қойылады. Шекспирдің пьесаларынан басқа Антон Чеховтың «Шағала» және Генрих Ибсеннің «Пир Гинт» сияқты пьесалар, сондай-ақ «Қалада», «Орманда», «Вероналық екі джентльмен», «Эдвин Друдтың құпиясы» және Диснейдің «Геркулесі» сияқты мюзиклдер қойылды. Соңғы үш мюзикл Делакорт театрында тұңғыш рет көрсетілді. «Общественность» театрының көркемдік директоры Оскар Юстис қойған 2017 жылғы «Юлий Цезарь» қойылымы, өндірістегі Цезарь мен жақында қызметке кірген АҚШ президенті Дональд Трамп арасындағы айқын визуальдық және мінез-құлық ұқсастықтарын жасауы арқасында дау тудырды. Пьеса саяси зорлық-зомбылыққа қарсы ескерту ретінде қарастырылғанына қарамастан, оңшыл белсенділер Трамптың орнына қойылған адамды өлтіру деп сипаттаған оқиғаға наразылық білдіріп, екі қойылымды тоқтатты. Сондай-ақ, JetBlue компаниясы Delta компаниясының орнын басты. COVID-19 пандемиясының салдарынан 2020 жылғы маусым отменилді; 20 миллион долларлық бюджет тапшылығы күтілуде.

Қаржыландыру

Қоғамдық театр жеке демеушілерге үлкен тәуелді. 2005 жылы театр компаниясы Нью-Йорк қаласының 406 өнер және әлеуметтік қызмет көрсету ұйымының арасында Карнеги корпорациясынан 20 миллион долларлық гранттың бір бөлігін алды, бұл сол кездегі қала әкімі Майкл Блумбергтің сыйлығының арқасында мүмкін болды.

Танымалдық және танымалдық

Жазғы фестивальдің көптеген пьесалары Бродвей сахнасында қойылды, соның ішінде Уилфорд Личтің 1984–1985 жылдар маусымындағы «Эдвин Друдтың құпиясы» және 1995–1996 жылдар маусымындағы «Дауыл». Фестиваль сондай-ақ Мерил Стрип, Морган Фриман, Мартин Шин және Аль Пачино сияқты көптеген танымал актерлерді қызықтырды. Соңғы екеуі 1987 жылы Стюарт Воган режиссерлік еткен «Юлий Цезар» тарихи қойылымында, тога киімінде Брут және Марк Антоний рөлдерін сомдады – бұл NYSF Шекспир марафонының алғашқы қойылымы болды. Фестиваль құрылғаннан бері Нью-Йорк тұрғындары мен қалаға келген қонақтардың арасында кең танымал болды. Делакорте театрында 1872 орын бар болғанымен, билет алмақшы болған көрермендер кешкі билет таратуға дейін сағаттап кезекте тұруға дайын болуы керек. «Шекспир паркінде» жыл сайын шамамен 80 000 адам қатысады.

Басқа театрлардың демеушілігі

Жылдар бойы Нью-Йорк Шекспир фестивалі Нью-Йорк қаласының басқа театр компанияларын қолдап, Бродвейден тыс театр өнерінің дамуына, сондай-ақ нақты театр бағдарламалары мен жобаларына көмектесті. NYSF-тің дамуының маңызды кезеңдерінде қолдау алған компаниялардың арасында "Жаңа көрерменге арналған театр" болды. "Жаңа көрерменге арналған театр" NYSF демеушілігімен бірқатар қойылымдарды дамытты, оның ішінде Аспашер театрында көрсетілген "Жазғы түнгі арман", және осы демеушілік арқасында компания өзінің аудиториясын кеңейте алды. Тағы бір мұндай компания – "Риверсайд" Шекспир компаниясы. Папптың басшылығымен Фестиваль өзінің дамуының маңызды кезеңінде "Риверсайд" Шекспир компаниясының бірнеше қойылымдарына демеушілік етті, 1982 жылы Жозеф Папп ашқан Жоғарғы Батыс жағындағы Шекспир орталығында (1982 жылы) Брехттің "Эдвард II" пьесасының "Риверсайд" компаниясының Нью-Йорктегі тұңғыш көрсетілімінен бастап, Нью-Йорк қаласының бес ауданы бойынша тегін Шекспир пьесаларын көрсетуге арналған "Экуити" паркіндегі турнелер ұйымдастырылды, бұрын NYSF жылдар бойы солай істегендей. NYSF демеушілігімен "Риверсайд" Шекспир компаниясының жазғы парктеріндегі тегін Шекспир турнесі 1982 жылы "Қателіктер комедиясымен" басталды, содан кейін Анна Деавер Смиттың Нью-Йорк сахнасындағы тұңғыш дебюті болған "Жұбай әйел" роліндегі "Виндзордың қуанышты әйелдері", "Ромео мен Джульетта" және "Қызды үйрету" қойылымдары көрсетілді. NYSF қолдау көрсеткен кезеңде "Риверсайд" Шекспир компаниясы кеңейіп, 1983 жылы алғаш рет "Шекспир жобасын" ұсынды және бес аудандағы көптеген көрермендерге қызмет көрсетті.