Сан түрлері – сандарды автоматты түрде кеңістікте бейнелеу құбылысы. Бұл синестезия түрі, мидың сандық және кеңістіктік аймақтарының өзара әрекеттесуінен туындайды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сандардың психикалық картасы – неврологиялық құбылыс.
Mental map of numbers
the neurological phenomenon
Сандық форма – сандарды ойлағанда автоматты түрде және еріксіз пайда болатын сандардың психикалық картасы. Сандар нақты кеңістіктік орындарға бейнеленеді, ал бейнелеу әр адамда әртүрлі болуы мүмкін. Сандық формалар алғаш рет Фрэнсис Гальтонның "Ақылды адамдардың көріністері" атты еңбегінде сипатталған және аталған. Кейінгі зерттеулер оларды синестезияның бір түрі деп анықтады.
A number form is a mental map of numbers, which automatically and involuntarily appears whenever someone who experiences number forms thinks of numbers. Numbers are mapped into distinct spatial locations and the mapping may be different across individuals. Number forms were first documented and named by Sir Francis Galton in his The Visions of Sane Persons. Later research has identified them as a type of synesthesia.
Нейрологиялық механизмдер
Сандық формалардың сандық танымға қатысқан париетті бөлігінің аймақтары мен кеңістіктік танымға жауапты бұрыштық гирус арасындағы өзара әрекеттесудің нәтижесі болуы мүмкін деп ұсынылған. Сандық және кеңістіктік бейнелерді өңдейтін аймақтардың жақын орналасуы осы өзара әрекеттесудің күшеюіне себеп болуы мүмкін. Синестетиктерде айларға байланысты белгілерге жауап ретінде P3b амплитудасы синестетиктерге қарағанда жоғарырақ, бірақ жебелерге (← немесе →) және сөздерге (солға немесе оңға) байланысты белгілерге жауап ретінде N1 және P3b жауаптары ұқсас.
It has been suggested that number forms are a result of cross activation between regions of the parietal lobe that are involved in numerical cognition and angular gyrus for spatial cognition. Since the areas that process numerical and spatial representations are close to each other, this may contribute to the increased cross activation. Synesthetes display larger P3b amplitudes for month cues compared to non synesthetes, but similar N1 and P3b responses for arrow (← or →) and word (left or right) cues.
Реакция уақытын зерттеу
Реакция уақытын зерттеулер сан пішіні синестеттерінің екі санның қайсысы үлкен екенін анықтау кезінде, сандар олардың сан пішінімен сәйкес келетін тәртіппен орналасқанда, жауап беру жылдамдығы жоғары екенін көрсетті, бұл сан пішінінің автоматты түрде шақырылатынын көрсетеді. Бұл орындық Строп міндеті ретінде қарастырылуы мүмкін, онда орын міндетке қатысы жоқ, бірақ оның маңызды еместігіне қарамастан, орындалуға кедергі келтіруі мүмкін. Синестеттердің экрандағы сандардың кеңістіктегі орналасуын елемеуі, сандардың автоматты түрде кеңістіктік белгілерді тудыратынын көрсетеді. Жарамды белгілерге реакция уақыты жарамсыз белгілерге (сөздер мен жебелерге) қарағанда қысқарақ, бірақ синестеттерде айларға жауап беру уақытының айырмашылығы синестет емес адамдарға қарағанда үлкен.
Reaction time studies have shown that number form synesthetes are faster to say which of two numbers is larger when the numbers are arranged in a manner consistent with their number form, suggesting that number forms are automatically evoked. This can be thought of as a spatial Stroop task, in which space is not relevant to the task, but which can hinder performance despite its irrelevance. The fact that synesthetes cannot ignore the spatial arrangement of the numbers on the screen demonstrates that numbers are automatically evoking spatial cues. The reaction times for valid cues are smaller than invalid cues (words and arrows), but in synesthetes the response time differences for months are larger than those of non synesthetes.
Сандар сызығымен айырмашылықтар
Бұл сандық формаларды саналы емес саналық сандық сызықтардан олардың саналы, жеке ерекшеліктерімен және адамның өмір бойындағы тұрақтылығымен ажыратуға болады. Бұл синестезия түрі графемдік-түсті синестезия сияқты кеңінен зерттелмегенімен, Хаббард және оның әріптестері ұқсас нейрондық механизмдер қатысуы мүмкін екенін, бірақ мидың басқа аймақтарында жұмыс істейтінін айтты.
These number forms can be distinguished from the non conscious mental number lines by the fact that they are conscious, idiosyncratic and stable across the person's lifespan. Although this form of synesthesia has not been as intensively studied as grapheme–color synesthesia, Hubbard and colleagues have argued that similar neural mechanisms might be involved, but acting in different brain regions.