Туған жердің толқындары: Джеймс Болдуиннің эсселері
Notes of a Native Son
Джеймс Болдуиннің «Туған жердің жазбалары» (1955) – Америка мен Еуропадағы нәсілдік мәселелерді қамтитын эсселер жинағы. Автобиографиялық туынды, әдебиет классикасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1955 жылы Джеймс Болдуиннің эсселер жинағы – Джеймс Болдуиннің 1955 жылы жарық көрген он эсседен тұратын жинағы. Онда негізінен Америка мен Еуропадағы нәсілдік мәселелер талқыланады. Бұл – Болдуиннің көркем емес әдебиеттегі тұңғыш кітабы, оған Harper’s Magazine, Partisan Review және The New Leader сияқты журналдарда бұрын жарияланған эсселері енген. «Туған жердің ұлының жазбалары» автобиографиялық жанрдың классикасы саналады. Modern Library оны 20 ғасырдың ең үздік 100 көркем емес кітабының тізімінде 19-шы орынға қойды.
1955 essay collection by James Baldwin
Notes of a Native Son is a collection of ten essays by James Baldwin, published in 1955, mostly tackling issues of race in America and Europe. The volume, as his first non fiction book, compiles essays of Baldwin that had previously appeared in such magazines as Harper's Magazine, Partisan Review, and The New Leader. Notes of a Native Son is widely regarded as a classic of the autobiographical genre. The Modern Library placed it at number 19 on its list of the 100 best 20th century nonfiction books.
Өмірбаяндық жазбалар
Әкесі оның дін қызметкері болғанын қалағанына қарамастан, Болдуин жүрегімен әрдайым жазушы болғанын айтады. Ол қара терілі жазушы ретінде өзінің жолын табуға тырысты; ол еуропалық болмаса да, американдық мәдениетке еуропалық мәдениеттің де әсері бар – үстіне, ол басқа қара терілі жазушылармен де санасуға тиіс болды. Бұдан әрі, Болдуин жақсы адам және жазушы болуға деген құштарлығының маңыздылығын баса көрсетті.
In spite of his father wanting him to be a preacher, Baldwin says he had always been a writer at heart. He tried to find his path as a black writer; although he was not European, American culture is informed by that culture too—moreover he had to grapple with other black writers. Furthermore, Baldwin emphasizes the importance of his desire to be a good man and writer.
"Әркімнің наразылық романы"
Болдуин Харриет Бичер Стоудың "Том ағаның қалыпы" романын тым сезімтал деп сынап, қара құлдарды ақ құдайға дұға ететін, осылай тазаланып, ағаруға тырысатын бейнеде көрсеткені үшін айыптайды. Содан кейін ол Ричард Райттың "Жер туған ұл" романын Үлкен Томас ашулы қара адам ретінде бейнеленгені үшін мойын бұрмайды, мұны айыптаушы жіктеудің мысалы деп есептейді.
Baldwin castigates Harriet Beecher Stowe's Uncle Tom's Cabin for being too sentimental, and for depicting black slaves as praying to a white God so as to be cleansed and whitened. He proceeds to repudiate Richard Wright's Native Son for portraying Bigger Thomas as an angry black man, viewing this as an example of stigmatizing categorization.
"Көптеген мыңдаған адам қаза тапты"
Болдуин Ричард Райттың "Туған ұл" романына қатысты өткір сын-ескертпелерін жалғастырады, оның басты кейіпкері Үлкен Томас нақты емес, көңілге қонымсыз және стереотиптік бейнеленген деп санайды.
Baldwin continues his sharp critique of Richard Wright's Native Son, citing its main character Bigger Thomas as unrealistic, unsympathetic and stereotypical.
"Кармен Джонс: Қараңғылық жеткілікті жарық"
Болдуин «Кармен Джонс» фильмін, «Кармен» операсының толық қара актерлік құрамға ие киноадаптациясын сынап бағалайды. Болдуин кейіпкерлердің қаралардың жағдайымен байланысы жоқ екеніне көңілі толмайды және басты кейіпкерлердің терісі ақшыл болғаны бекер болмағанын айтады.
Baldwin criticises Carmen Jones, a film adaptation of Carmen using an all black cast. Baldwin is unhappy that the characters display no connection to the condition of blacks and sees it as no coincidence that the main characters have lighter complexions.
"Гарлем геттосы"
Болдуин Гарлемдегі жалға алу бағасының тым жоғары екенін көрсетеді. Сонымен қатар, қара нәсілді саясатшылар болғанымен, президент ақ нәсілді. Қара баспасөз туралы Болдуин оның ақ баспасөзді ұстанып, сенсациялық жаңалықтарды таратуға еліктейтінін айтады. Дегенмен, қара шіркеу оған қара нәсілділерге жасалған әділетсіздіктің себептерін ашып көрсетуге арналған ерекше алаң болып көрінеді. Соңында, ол қара нәсілділер арасындағы антисемитизм туралы ойланып, оның себебі еврейлердің ақ нәсілді және негрлерден күшті болуында деген қорытындыға келеді.
Baldwin points to the very high rent in Harlem. Moreover, although there are black politicians, the President is white. On the black press, Baldwin notes that it emulates the white press, with its scandalous spreads. However the black Church seems to him to be a unique forum for the spelling out of black injustice. Finally, he ponders on antisemitism amongst blacks and comes to the conclusion that the frustration boils down to Jews being white, and more powerful than Negroes.
"Атлантаға саяхат"
Болдуин "The Melodeers" тобының (оның ішінде Болдуиннің екі бауыры бар) прогрессивті партияның Оңтүстік штаттарындағы шіркеулерде ән салған джаз әншілерінің басынан өткен оқиғаны айтады. Бірақ Атланта қаласына (Джорджия штаты) келген соң, оларды ән айтудан бас тартқанша, сайлау науқаны үшін пайдаланды, сосын туған қалаларына қайтарды. Болдуин бұл бөлімді "The Melodeers прогрессивті партияға аса ренжімеген, бірақ оларды партияның қолдаушылары деп санауға болмайды" деп аяқтайды.
Baldwin tells the story that happened to The Melodeers, a group of jazz singers (including two of Baldwin's brothers) employed by the Progressive Party to sing in Southern Churches. However, once in Atlanta, Georgia, they were used for canvassing until they refused to sing at all and were returned to their hometown. Baldwin concludes the section by writing that the Melodeers were “not particularly bitter toward the Progressive Party, though they can scarcely be numbered among its supporters.”
"Тыныс баланың жазбалары"
Болдуин туберкулезден қайтыс болған, параноиялық әкесімен өскен кезін және Джим Кроу стиліндегі сегрегациямен алғашқы танысуын жарқын еске алады. Әкесінің қайтысынан бұрын Болдуин әкесі ұнатпаған ақ нәсілді мұғаліммен дос болады. Кейін ол Нью-Джерсиде жұмыс істеп, көбінесе сегрегацияланған жерлерде қызметтен бас тартылған. Болдуин бірде мейрамханадағы официантқа жартылай толған суы бар кесе лақтырғанын еске алады, бірақ оның ісінің қандай қауіпті салдарға әкелуі мүмкін екенін кейін түсінеді. Ол Оңтүстікте әскери қызметке шақырылған қаралар жиі зорлық-зомбылыққа ұшырағанын айтады. Соңында ол әкесінің қайтысын, анасы бір әпкесін дүниеге келтірер алдында болғанын еске алады. Әкесінің жаназасы оның 19 жасқа толған күніне, 1943 жылғы Гарлемдегі бүлік күніне тура келді.
Baldwin paints a vivid recollection of his time growing up with a paranoid father who was dying of tuberculosis, and his initial experience with Jim Crow style segregation. Prior to his father's death, Baldwin was befriended by a white teacher whom his father disapproved of. Later he worked in New Jersey and was often turned down in segregated places—Baldwin recalls a time he hurled a cup half full of water at a waitress in a diner only to realize his actions could have dire consequences. He goes on to say that blacks participating in military service in the South often got abused. Finally, he recounts his father's death which occurred just before his mother gave birth to one of his sisters; his father's funeral was on his 19th birthday, the same day as the Harlem riot of 1943.
"Сен өзеніндегі кездесу: қара қоңырға кездеседі"
Болдуин афроамерикандықтарды Франциядағы африкалықтармен салыстырады. Франциядағы африкалықтардың тарихы мен өз еліне байланысы бар, ал афроамерикандықтардың тарихы АҚШ-та және ол қалыптасуда.
Baldwin compares Black Americans to Blacks in France. Whilst Blacks in France have a history and a country to hold on to, Black Americans don't—their history lies in the United States and it is in the making.
"Адамның кім екені туралы сұрақ"
Болдуин американдық студенттер Парижге келгенде қаншалықты ойранға түсетінін және үйлеріне қайтуға асыққанын түсіндіреді.
Baldwin explains how American students living in Paris are shocked when they arrive and are eager to return home.
"Парижде тең"
Болдуин 1949 жылы Рождество уақытында Парижде қамауға алынғанын, оның бір танысы қонақүйден төсек жаймасын ұрлап алып, оны өзі пайдаланғанын айтады. Эсседе оның полициямен қалай әрекет ету керектігін білмеуі ерекше атап көрсетілген.
Baldwin recounts getting arrested in Paris over the Christmas period in 1949, after an acquaintance of his had stolen a bed sheet from a hotel, which he had used. The essay stresses his cultural inability to know how to behave with the police.
"Ауылда жат адам"
Болдуин Швейцариядағы ауылда өткен кезін еске алады – көптеген ауыл тұрғындарының өмірінде ол алғаш рет көрген қара нәсілді адам болған. Одан әрі, ол Еуропалық колониялардан шыққан қара нәсілділердің көпшілігі әлі де Африкада тұратынын, ал Америка Құрама Штаттары қара нәсілділердің әсерімен толыққанды дамығанын айтады.
Baldwin looks back to his time in a village in Switzerland—how he was the first black man most of the other villagers had ever seen. He goes on to reflect that blacks from European colonies are still mostly located in Africa, while the United States has been fully informed by blacks.