Кіріспе

1877 жылғы NZR K класы Жаңа Зеландия теміржол желісінде қолданылған американдық жасалған локомотивтердің тұңғыш мысалы болды. Олардың сәттілігі Жаңа Зеландиядағы локомотивтерді дамытуға, бу машиналары тоқтағанға дейін әсер етті.

Тарих

1877 жылы NZR-дың жаңа бас инженер-механигі Эллисон Д. Смит жаңадан құрылған мемлекеттік жүйеге қосымша күш қажет етті. Бастапқыда ағылшын үлгісіндегі J класты локомотивтерге тапсырыс беру жоспарланған. Америкалық инженер Уолтон У. Эванс АҚШ-та жасалған локомотивтердің Оңтүстік Америка және басқа елдердің темір жолдары үшін артықшылықтарын насихаттады. Оның күш-жігері, өткен жылы Австралияның Виктория темір жолы үшін екі локомотивке тапсырыс алғаннан кейін, Смитты (Vogel темір жолдарына қараңыз) ынталандырып, Нью-Джерсидегі Rogers Locomotive Works компаниясына 2-4-2 дөңгелекті екі тендерлік локомотивке тапсырыс берілді. Смиттің 1877 жылғы 10 сәуірде локомотив инженері болып тағайындалуына дейін (ол Веллингтон бөлімінің басқарушысы болған) алғашқы екі Rogers локомотивіне тапсырыс берілді, және тапсырыс Эванс арқылы жасалды. Локомотивтерді Р.Д. Грант, Rogers компаниясының бас инженері Уильям Х. Хадсонның дизайн ерекшеліктері бар деп сипаттады, оның жүк арбасының инновациялық дизайны және алдыңғы жүк арбасынан бастап, жетекші дөңгелектің серіппелеріне және артқы жүк арбасына дейін патенттелген теңгерілген серіппесі болды. Жаңа Зеландияға келгеннен кейін локомотивтер өздерінің фермалық рамаларымен, готикалық стильдегі ағаш кабиналарымен, локомотив қоңырауымен, әшекейлі безендірулерімен және сол кездегі Жаңа Зеландиядағы дәстүрлі ағылшын локомотивтерінен өзгеше, көзге түсетін сыртқы түрімен қызығушылық тудырды. Журналист Чарльз Рус Мартен оларды "барлық механизмдері сыртындағы сағат" деп сипаттады. Бір Крайстчерч газеті оларды ауа райынан қорғау үшін шыныдан жасалған қоршауға салу қажет екенін ұсынды. Олар J локомотивтерінің ауыр пластиналық рамаларына қарағанда фермалық рамаларының нәзік көрінуіне байланысты әлсіздей көрінді. Сонымен қатар, K 87 "Линкольн" және K 88 "Вашингтон" деп аталған алғашқы жұп, орыс темір казандықтарынан басқа, жасыл, көк, сары, қызыл, күлгін және алтын түстердің алуан түсін киген. Baldwin және Rogers локомотивтері 1870-ші жылдардағы американдық өндірушілердің Ренессанс жаңғыруы және нео-барокко стильдерінің элементтерімен, сондай-ақ исламдық мавр (Аламбрадан) ықпалымен қабылдаған стильді көрсетті. Олар үшін қалың түсті бояулар мен әшекейлі суреттер қолданылды.

Қызметте

Оңтүстік аралдағы Литтелтонға келгеннен кейін локомотивтер жұмысқа тез қосылды. K 87 "Линкольн" алғашқы боги вагондары бар жолаушылар пойызын тартқандықтан тез көзге түсті, ал екі локомотив те жылдам және оңай жүретін, аз көмір жұмсайтын машиналар ретінде танылды. K 88 "Вашингтон" 1878 жылы жаңадан аяқталған Оңтүстік магистральдық жолында Крайстчерч пен Дюнедин арасындағы алғашқы пойызды тартты, Оамарудың оңтүстігінде "Джозефин" Double Fairlie локомотиві көмектесті, бірақ K 88-ді жүргізушінің қателігінен туған механикалық ақауларға байланысты "Джозефин" пойыздан алынып тасталды. Роджерс локомотивтер зауытынан тағы алты локомотив тапсырылды, олар 92-ден 97-ге дейін нөмірленді, K 87 және 88 локомотивтері қызметке кіргенге дейін. Біріншісі 1878 жылдың қаңтарында, ал екіншісі 1878 жылдың наурызында қызметке енгізілді, бұл Эллисон Смиттің тапсырыс берген қозғалтқыш түріне деген сенімін көрсетті. Эллисон Смиттің сенімі теміржол басшылары тарапынан расталды, олар алғашқы екі K локомотивін "ағылшын локомотивтерінен әлдеқайда артық" деп бағалады. Оңтүстік арал класының барлық қалған локомотивтері 1926 жылы басталған бөгеттерді қорғау үшін пайдаланылып, ұзақ қызмет етті.

Сақтау

Роджерстің К класының үш локомотиві қазірге дейін қазбадан шығарылып, сақтауға берілді. Осы локомотивтердің ең алғашқысы және ең танымал локомотиві – K 88 Вашингтон, оны 1974 жылдың 19 және 20 қаңтарында Саутленд винтаждык автомобиль клубы өзендегі қабірінен шығарды. Локомотивтің болашағына қатысты бірнеше жоспар болды, бірақ олардың ешқайсысы іске аспады. Локомотивтің қираған қалдықтарын қайтадан өзенге тастау қаупі туды, бірақ Plains Vintage Railway & Historical Museum оны жұмыс жасайтын күйіне қайта келтірудің амбициялық жоспарларын жасады. 1974 жылдың шілдесінен бастап, олар 1981 жылдың 7 қарашасында осы мақсатқа қол жеткізіп, қазбадан шығарылған локомотивтерді қалпына келтіру мүмкін екенін дәлелдеді. Ол келесі жылдың 25 қарашасында қайта пайдалануға берілді. Дегенмен, 1987 жылдың 24 қыркүйегінде K 88 қазандығы (Орети өзенінен ізделіп алынған қазандық) жарамсыз деп танылды, және K 88 тек 2002 жылдың 30 наурызында ғана қайта жұмыс істей бастады, бұл жолы жаңа Белпаир стиліндегі, толығымен дәнекерленген қазандықпен және калейдоскоп түстерінің интерпретациясында. Қазірге дейін қазбадан шығарылған тағы екі локомотив бар: K 94, жеке меншік иесімен қазбадан шығарылып, 1986 жылдың 21 сәуірінде The Plains Railway-ге жеткізілді. Ол қалпына келтіру жоспары жоқ, қалпына келтірілмеген күйде сақталуда. Ал K 92, 1985 жылы Фиордленд винтаждык техника клубы Те-Анау көлінің жағасындағы теміржол жобасы үшін ізделіп алынды. Те-Анауда жартылай қалпына келтірілген, бірақ жоба аяқталмай тұрып тоқтап қалды, содан кейін локомотив сатылымға қойылды, ал қалпына келтіру жұмыстары Дунединде аяқталды. 1998 жылы Колин Смит сатып алған локомотивтің қалпына келтіру жұмысы аяқталды, және ол Waimea Plains Railway-де 1900 жылдардың басындағы "Kingston Flyer" пойыздарын қайта жасауға арналған. Теміржол аяқталуын күтіп, K 92 Оңтүстік аралдағы бірнеше теміржолдарды аралады, олардың ішінде K 92 үшін бұрынғы таныс жер болған Kingston Flyer-ге жасаған сапары, онда ол жердегі екі AB класты локомотивпен бірге үш локомотивтің басқаруын жүзеге асырды, сондай-ақ K 88-дің үйі болып табылатын Plains-ке жасаған сапары ерекше аталып өтті, онда екі локомотив те кеңінен пайдаланылды.