Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ярослав Врхликий (1853–1912) – чех лирикалық ақыны. Ол әдебиет бойынша Нобель сыйлығына сегіз рет ұсынылған.
Czech lyrical poet (1853–1912)
Jaroslav Vrchlický (; 17 February 1853 – 9 September 1912) was a Czech lyrical poet. He was nominated for the Nobel prize in literature eight times.
Өмір
Ол Лоуниде Эмилиус Якоб Фрида болып дүниеге келді. Он жыл бойы Колин қаласының жанындағы пастор болған туысымен бірге тұрды. Осы жерде 1857-1861 жылдар аралығында бастауыш мектептің алғашқы сыныптарында оқыды, ал 1861-1862 жылдары Колинде қысқа ғана уақыт білім алды. 1862 жылдан бастап Сланыйдағы гимназияда оқыды, онда Вацлав Бенеш Тřebízský оның сыныптасы болды, сондай-ақ Прагада да оқыды және 1872 жылы Клатовиден бітірді. Туысының үлгісімен шабыттанған Врхликий, Прага архиепископтығының семинариясын бітіргеннен кейін оған қосылды. Бірақ 1873 жылы Прагадағы Карл Фердинанд университетінің философия факультетіне ауысып, тарих, философия және роман филологиясын оқыды. Оқу барысында тарихшы Эрнест Денистен сабақ алды. Оның алғашқы әдеби туындысын редактор Софье Подлипская жариялады. Прагада Зикмунд Винтер, Йозеф Вацлав Сладк және Алоис Жирасекпен достық қарым-қатынас орнатты. Олар «Лумировци» тобын құрды. 1875 жылдан бастап аристократ Монтекукколи Ладерчи отбасының ұлдарына хатшы және ұстаз болып жұмыс істеді, алдымен Меранода, кейін Ливорнода. Қысқа уақытқа оралғаннан кейін Прагадағы Манор көшесіндегі педагогикалық институтта жұмыс істеді. Граф фон Тунн и Хогенштейннің ұсынысымен 1877 жылы Прагадағы Чехия политехникалық институтының хатшысы болып тағайындалды, кейін заманауи ғылымдар профессоры болды және құрметті докторлық дәрежесіне ие болды. 1901 жылы Антонин Дворжакпен бірге рыцарь атағына ие болды, ал Австрия императоры Франц Иосиф I оны Венадағы Императорлық кеңестің Жоғарғы палатасының мүшесі етіп тағайындады. Врхликий жалпы сайлау құқығын қолдады. Ол Падуа Корольдік академиясының мүшесі, Париждегі поляк қоғамының мүшесі және көптеген чех қалаларының құрметті азаматы болды. 1893 жылы Карл университетінде Еуропа әдебиетінен профессор болып тағайындалды. Сондай-ақ, ол Чехия ғылым және өнер академиясының мүшесі болды (Императордың 1890 жылғы 20 сәуірдегі жарлығымен тағайындалды). Осы кезеңде (1903-1904) Милан Растислав Стефаникпен танысты. Ол сонымен қатар эпостық поэзия, пьесалар, проза және әдеби эсселер жазды, сондай-ақ әртүрлі тілдерден аударма жасады, мысалы, Данте, Гёте, Шелли, Бодлер, По және Уитманды чех әдебиетіне таныстырды. Ол 1851 жылдан бастап «Lumír» журналының маңызды дауыстарының бірі болды. Врхликийдің өмірі 1997 жылы «За немного любви» романының негізгі тақырыбы болды.
He was born Emilius Jakob Frida in Louny. He lived ten years with his uncle, a pastor near Kolín. Here he attended the first years of primary school from 1857 to 1861), and the briefly in Kolín from 1861 to 1862. He studied at a grammar school in Slaný from 1862, where he was a classmate of Václav Beneš Třebízský, also in Prague and in 1872 graduated from Klatovy. Guided by his uncle's example, Vrchlický joined after graduating from the Prague Archbishop's seminary. But in 1873, he transferred to the Faculty of Arts of Charles Ferdinand University in Prague, where he studied history, philosophy and Romance philology. During his studies he studied with historian Ernest Denis. His first literary work was printed by editor Sofie Podlipská. In Prague, he formed friendships with Zikmund Winter, Josef Václav Sládek and Alois Jirásek. They formed the group Lumírovci. From 1875, he worked as a secretary and tutor to the sons of noble family Montecuccoli Laderchi, first in Merano, and later Livorno. After returning briefly he worked at the pedagogical institute in Prague in Manor Street. Through the intercession of Leopold, Count von Thun und Hohenstein, in 1877 he was appointed secretary of the Prague Czech Polytechnic, and later became a professor of modern science and was awarded an honorary doctorate. In 1901 he, along with Antonín Dvořák, was knighted, and Austrian Emperor Franz Joseph I. appointed him a member of the Upper House of the Imperial Council in Vienna. Vrchlický defended the requirement of universal suffrage. He was a member of the Royal Academy of Padua, a member of the Polish Society of Paris and also an honorary citizen of many Czech towns. In 1893 he was appointed professor of European literature at Charles University. He was also a member of the Czech Academy of Sciences and Arts (appointed by the Emperor 20 April 1890). At that time (1903–1904) he also became acquainted with Milan Rastislav Štefánik. He also wrote epic poetry, plays, prose and literary essays and translated widely from various languages, introducing e. g. Dante, Goethe, Shelley, Baudelaire, Poe, and Whitman to Czech literature. He was one of the main voices in Lumír magazine from 1851. Vrchlický's life was the subject of a 1997 novel, Za trochu lásky
Сын есім
Өмірінде және тіпті одан кейін де Врхлицкий кеңінен жақсы қабылданбады. Оның шетелге бағытталғандығы 1870-ші жылдардың соңында сынауға ұшырады, ол жергілікті тақырыптарды, және іс жүзінде, чех ұлттық өмірінің қажеттіліктерін назарға алмады деп есептелді. Элишка Красногорская оның поэзиялық дарынын мойындады, бірақ шетелдік көздерді романтикалық тұрғыдан пайдалануға қарсы болды, ол оның пікірінше ұлттық тәуелсіздік үшін күреске көмектеспеді. 1890-шы жылдардың басында, ол ең ұлы чех ақыны деп есептелген және көптеген ресми наградалар алған кезде, ол жас буын ақындары мен әдеби сыншылармен қақтығысқа түсті, олар оның туындыларын сыртымнан қараушылық, түпнұсқалықтан жұрдас және қалыпты сөздерге толы деп санады. Ол өткеннің символы ретінде қарастырылды, бұл оған ауыр тиді.
During and even after his life, Vrchlický was never universally positively acknowledged. His foreign orientation became a source of criticism in the late 1870s, he was deemed to be overlooking local thematic and, in effect, the needs of the Czech national life. Eliška Krásnohorská recognized his poetic talent, but had objections to the romantic utilization of foreign sources, which, in her view, didn't contribute to the fight for national independence. At the beginning of the 1890s, a time when he was considered to be the greatest Czech poet and received numerous official awards, he came into conflict with the younger generation of poets and literary critics, who saw his works as superficial, lacking in originality and heavy with clichés. He was viewed as a symbol of the past, which he took very hard.
Прозалық шығарма
Врхлицкий көбінесе қысқа әңгімелер жазатын, прозаны сирек жазатын.
Vrchlický wrote prose only occasionally and mostly short stories.