Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ортағасырлық драма жанры
Genre of Medieval drama
Литургиялық драма – Библиядан немесе христиан агиографиясынан алынған оқиғаларды пайдаланатын ортағасырлық драмалық өнердің түрлерін білдіреді. Бұл терминді Генрих Альт (Театр және шіркеу, 1846), Э. К. Чемберс (Ортағасырлық сахна, 1903) және Карл Янг сияқты танымал театр тарихшылары кеңінен таратып жүргізді. Янгтың ортағасырлық шіркеу туралы екі томдық монументалды еңбегі ерекше әсер етті. Ол 1933 жылы жарық көрген және оның теориялары 40 жылдан астам уақыттан бері қабылданбаса да, қазірге дейін оқылып келеді. Көптеген жоғары оқу оқулықтары, оның ішінде Оскар Брокеттің танымал кітаптары, тіпті XXI ғасырда да "литургиялық драма" теориясын таратуда.
Liturgical drama refers to medieval forms of dramatic performance that use stories from the Bible or Christian hagiography. The term was widely disseminated by well known theater historians like Heinrich Alt (Theater und Kirche, 1846), E. K. Chambers (The Mediaeval Stage, 1903) and Karl Young. Young's two volume monumental work about the medieval church was especially influential. It was published in 1933 and is still read today, even though his theories have been rejected for more than 40 years. Many college textbooks, among them the popular books by Oscar Brockett, propagated the theory of "liturgical drama" even into the 21st century.
Эволюциялық модель
Бенджамин Хуннингер 1955 жылы жариялаған «Театрдың пайда болу тарихы» атты кітабында пьесалардың литургиядан дамығаны туралы пікірді жоққа шығарды. Ол шіркеудегі Мессаның ойын-сауыққа арналмағанын, ал христиан дінбасыларының ғасырлар бойы театр өнерпаздарын қатаң сынағанын атап өтті. Макколл 2007 жылы былай деп жазды: Христиан дінінің төртінші ғасырда саяси ықпалға ие болған сәтінен бастап Батыс Еуропада кең таралған драма болған жоқ. Екінші ғасырдың өзінде Рим драмасының құлдырауы және актерлерінің әдепсіздігі салдарынан театрға бейімделушілер шомылу рәсімінен бұрын осы мамандықтан бас тартуға мәжбүр болды. Августин өзінің театрдан кеткенімен мақтанған. О. Б. Янг пен Чеймберс сияқты авторлар литургиялық драма теориясын қолдану арқылы ортағасырлық өнер мәдениетіне Дарвиннің эволюциялық моделін таңды, деп мәлімдеді О. Б. Хардисон 1966 жылы. Хардисонның кітабынан кейін эволюциялық теориялардың жоққа шығарылғаны қабылданды. Сыншылар орта ғасырдан жеткен пьеса мәтіндерінде логикалық немесе құрылымдық хронологиялық дамудың жоқ екенін дәлелдеді. Дарвин принциптерін қолдану «драма тек литургиядан дами алады, ал ол литургияның өзінде драманың бастамасы болуы керек» дегенді білдіреді. Фланаган 1974 жылы былай деп жазды: [ ] соңғы жылдары литургиялық драманы түсінудің жаңа кезеңі басталғаны анық көрініп тұр; әлі де көп жұмыс жасау қажет, және бізді жаңа ашылулар күтіп тұр. Дегенмен, егер біздің күш-жігерімізді христиан литургиясының мәнін түсінуден бастамасақ, біз үлкен жетістікке жете алмаймыз.
In his 1955 book on the origins of theater, Benjamin Hunningher refuted the notion that plays developed out of the liturgy. He noted that the church setting of the Mass does not allow for entertainment, and Christian theologians had severely criticized theater artists for centuries. As McCall wrote in 2007:Western Europe was effectively without mainstream drama from the moment that Christianity gained political influence in the fourth century. As early as the second century, the decadence of late Roman drama and the reputed immorality of its practitioners had made the theater one of the professions that had to be abandoned before receiving baptism. Augustine, as is well known, prided himself for having left behind the life of the theater. By using the liturgical drama theory, authors like Young and Chambers had imposed the Darwinian model of evolution on medieval performance culture, argued O. B. Hardison in 1966. In the wake of Hardison's book, the evolutional theories were commonly considered to have been disproven. Critics argued that there is no logical or structural chronological development in the various play texts that have survived from the Middle Ages. Using Darwinian precepts implied that "drama could develop only from a liturgy that was somehow already embryonically 'drama' itself." Flanagan wrote in 1974:[ ] it has certainly become evident in the last few years that we are only beginning to understand liturgical drama; there is very much to be done yet, and there are probably surprises in store for us. Unless, however, we ground our efforts in a sympathetic understanding of the nature of the Christian liturgy, we are not likely to get very far.
Анықтама
Ғалымдар литургиялық драма терминінің шамадан тыс қолданылуына қарсы шығып, Ежелгі Қасиетті Діннің жиі драматикалық баяндама, түсініктеме және контрапункт элементтерін қамтитынын еске салды, бірақ бұл оны драмаға айналдырмайды. Литургияда драма да, драмада литургия да болуы мүмкін, алайда тағы да бірнеше мүмкіндіктер бар. Массаның көп бөлігінде және оқуларында повесть құрылымдары кең таралған болса да, литургиялар көру арқылы қабылданатын әсерлерді, салтанатты процессияларды, күрделі композицияларды немесе мәтіндерді жеткізе алады. Оқиғалар міндетті түрде ортағасырлық литургияның классикалық элементтерінің бір бөлігі емес, мысалы, қабірді аралау (visitatio sepulchri), құмарлық пьесалары, Исаның айқыштан түсуі, бақташылардың пьесалары, Құдай ананың қайғысы немесе Корпус Кристи пьесалары сияқты. Литургия мен драма, қазіргі заманғы стандарттар бойынша, 21-ғасырда «қойылым» немесе «орындалу» деп аталатын үлкен құбылыстың кіші салалары болып табылады. Виенхаузендегі монастырьде цистерциандық қарындастардың Мария мүсіндеріне тәж кигізуі «литургиялық драманың» шектерін көрсетеді. Каролина Байномның көрсетуінше, тәж кигізу рәсімдері Мәриямның киімдерін ауыстыруды, тіпті мүсіндерге патшалық тәждерді сыйлауды қамтиды. Қарындастар өздері литургиялық жылдың белгілі бір күндері киініп, тәж киеді. Бұл мысал қойылым мен литургияның айқын аспектілерін көрсетеді.
Scholars argued against the over determined term liturgical drama, calling to mind that just because the Mass often included dramatic exposition, commentary, and counterpoint, that did not make it a drama. There may be liturgy in drama and drama in liturgy, but there are several other options. While narrative structures abound in several part of the Mass and its readings, liturgies may also convey visual impressions, solemn processional entries, complex tableaux or lyrics. Stories are not necessarily part of the classic elements of medieval liturgies, like visitatio sepulchri, Passion plays, Jesus descending the cross, shepherd's plays, sorrows of the Virgin Mary, or Corpus Christi plays. Liturgy and drama are, for today's standards, subcategories of a greater phenomenon which the 21st century terms performance or enactment. The example of Cistercian nuns crowning Marian statues in their monastic enclosure at Wienhausen shows the limits of "liturgical drama". Caroline Bynum has shown that the crowning ceremonies included alternating clothing for Mary, even royal crowns were donated to the statues. The nuns, for their part, dressed and crowned themselves on given occasions in the liturgical year. The example shows clear aspects of performance and liturgy.