Леонид Соловьев: Өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Кеңес футболшысы және жаттықтырушысы Леонид Васильевич Соловьёв (19 тамыз 1906 - 9 сәуір 1962) - орыс жазушысы және драматургы.

Өмір жолы және шығармашылығы

Триполи қаласында (қазіргі Ливан) дүниеге келген, оның әкесі Ресей консулдығында оқытушы болған. Ол Ташкентте жарық көретін "Правда Востока" газетінде тілші (өзбек тілінде) болып жұмыс істеп, жазумен айналыса бастады. Орталық Азия мен Таяу Шығыс өмірінен алғашқы әңгімелері мен очерктері сол газетте жарияланып, бірнеше әңгімелер жинағына жол ашты. Оның тұңғыш кітабы – "Шығыс халық өнеріндегі Ленин" (Мәскеу, 1930), ол оны "революциядан кейінгі Орталық Азия фольклорының жинағы" деп сипаттады. Ол "Менің жастық шағымның кітабы" және "Ходжа Насретдин туралы әңгіме" шығармаларымен танымал. Бұл туынды Таяу Шығыс халық қаһарманы Насреддиннің ертегілеріне негізделген (19 ғасырлық бельгиялық Чарльз Де Костердің Тилл Эуленспигельге арналған "Тил Уленспигель мен Ламме Гоэдзак" шығармасымен салыстырылады). Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Соловьев соғыс тілшісі қызметін атқарды және бірнеше соғыс оқиғалары мен сценарийлер жазды. Сонымен қатар, ол соғыс жылдарында Ресей теңіз флотында да қызмет етті, ал осы тәжірибесінен бірнеше романдар туды. 1946 жылы Соловьев Кеңес мемлекетіне қарсы террористік акт жасауға сөз байласты деген айыппен қамауға алынды. Ол 1954 жылға дейін түрлі лагерьтерде жазасын өтеді, содан кейін барлық айыптан босатылды. "Ходжа Насретдин туралы әңгіме" кітабының екінші бөлімі – "Құмарланған ханзада" Дубравлаг еңбек лагерінде жазылып, 1950 жылға қарай аяқталды. Босатылғаннан кейін Соловьев Ленинградқа қоныстанды. "Ходжа Насретдин туралы әңгіме" кітабының екі бөлімі алғаш рет 1956 жылы бірге жарық көрді және үлкен сәттілікке ие болды. "Ходжа Насретдин туралы әңгіме" екі романды қамтиды: "Бейбітшілікті бұзушы, яки Ходжа Насретдин Бохарада" (Возмутитель спокойствия) және "Құмарланған ханзада" (Очарованный принц). Романның толық нұсқасы ондаған тілге аударылды, оның ішінде түрік, парсы, хинди, өзбек және иврит тілдері бар. Екі том да ағылшын тіліне аударылды, ал біріншісі АҚШ-та "Бейбітшілікті бұзушы" (1940) деген атпен, 1956 жылы "Харемдегі кедей" деген атпен қайта басылды. ("Ескі Бұхарадағы оқиғалар" (Англияда "Бухарадағы оқиғалар" деп аталды)). 2009 жылы "Ходжа Насретдиннің әңгімесі: Бейбітшілікті бұзушы" (Translit Publishing, 2009 жылғы қараша) деген жаңа аударма жарық көрді. Екінші том 1957 жылы "Құмарланған ханзада" деген атпен жарыққа шықты. Кітап иврит тіліне аударылып, Тель-Авивтегі Камери театрында қойылған, кейін бірнеше рет қайта жаңғыртылған өте сәтті пьесаға айналды. Пьесадан алынған "In Beautiful Bokahara" (בבוכרה היפה) сатирикалық әні жеке өмірге ие болып, Арик Лави мен Нисим Гараме сияқты танымал израильдік әншілер тарапынан орындалды. Леонид Соловьев Николай Гогольдің "Шынель" әңгімесіне негізделген сценарийлердің қатарын да жазды.

Born in Tripoli, Syria (now Lebanon) where his father taught at the Russian consulate, he began writing as a newspaper correspondent (in Uzbek) for the Pravda Vostoka, published in Tashkent. His first stories and sketches of life in Central Asia and the Middle East appeared in that newspaper and led to several collections of short stories. His first book was Lenin in Eastern Folk Art (Moscow, 1930), which he described as "a volume of Central Asian post revolutionary folklore." He is known for The Book of My Youth, and Tale of Hodja Nasreddin. It is based on the tales of the Middle Eastern folk hero Nasreddin (much as the 19th Century Belgian Charles De Coster based his own "Thyl Ulenspiegel and Lamme Goedzak" on the similar North European folk hero Till Eulenspiegel). During the Second World War, Solovyov served as a war correspondent and produced several wartime stories and screenplays. He also served for some time during that war in the Russian Navy, and several novels grew from his experiences there. In 1946, Solovyov was accused of conspiring to commit acts of terrorism against the Soviet state. He was interned in several prison camps until 1954, when he was cleared of all charges and released. The second part of The Tale of Hodja Nasreddin, subtitled "The Enchanted Prince", was written in the Dubravlag forced labor camp and completed around 1950. After his release, Solovyov settled in Leningrad. The two parts of The Tale of Hodja Nasreddin were published together for the first time in 1956 and enjoyed a very favorable reception. The Tale of Hodja Nasreddin contains two novels: Disturber of the Peace, or Hodja Nasreddin in Bokhara (Возмутитель спокойствия) and The Enchanted Prince (Очарованный принц). The whole novel has been translated into dozens of languages including Turkish, Persian, Hindi, Uzbek and Hebrew. Both volumes were translated into English, the first appearing in the United States as Disturber of the Peace (1940), reprinted in 1956 as The Beggar in the Harem. Impudent Adventures in Old Bukhara (in England as Adventures in Bukhara). A new translation was released in 2009 under the title The Tale of Hodja Nasreddin: Disturber of the Peace (Translit Publishing, November 2009). The second volume appeared in 1957 as The Enchanted Prince. The book was translated into Hebrew and adapted as a very successful play in presented by the Cameri Theater in Tel Aviv, and revived on several later occasions. The satirical song "In Beautiful Bokahara" (בבוכרה היפה), derived from the play, gained a life of its own, being performed by various well known Israeli singers such as Arik Lavi and Nissim Garameh

Leonid Solovyov also wrote many screenplays including one based on Nikolai Gogol's story "The Overcoat".