Кіріспе

Түрік өнеркәсіпшісі Нури Демирағ (1886 жылы Дивригиде дүниеге келген, 1957 жылғы 13 қарашада Стамбулда қайтыс болған) – Түрік Республикасының алғашқы миллионерлерінің бірі және саясаткер болған түрік өнеркәсіпшісі.

Өмірбаян

Оның алғашқы кәсіпорны 1922 жылы өндіріс бастаған темекі қағазы фабрикасы болды. 1920 жылдардың соңынан бастап Демирағ өзінің капиталын Түркия темір жол желісін дамытуға жұмсауға кірісті. Осы инвестицияға байланысты, 1934 жылы Фамилиялар туралы заң күшіне енген кезде Мустафа Кемал Ататүрк оған Демирағ ("Темір торы" деген мағынада) тегін берді. 1936 жылы Стамбулдың Бешикташ ауданында 500 адамды жұмыспен қамтыған ұшақ фабрикасын құрды (кейін үкімет ұлттандырды, қазір Стамбул теңіз мұражайы орналасқан). Осы зауытта Nu D.36 екі орындық оқу-жаттығу бипланы және Nu D.38 екі қозғалтқышты, жоғары қанатты жеңіл көлік ұшағы өндірілді. 1945 жылы ол Milli Kalkınma Partisi (Ұлттық даму партиясы) деп аталған алғашқы оппозициялық партияны құрды, бірақ оның партиясы 1946 және 1950 жылғы жалпы сайлауларда Түркия Парламентіне өту үшін қажетті дауыс жия алмады және 1958 жылы, оның қайтысынан бір жыл өткен соң таратылды. 1954 жылы жалпы сайлауда жеңіске жеткен Демократиялық партиядан Сивас округінен Парламент депутаты болып сайланды. Демирағ өзінің ұшақтарын жас түріктердің авиацияға деген қызығушылығын арттыру мақсатында Есілқой ауданындағы ұшқыштар мектебіне (Гөк Окулу) сыйлады. Мектеп салынған жері кейіннен Түркия үкіметі тарапынан 1911 жылы Осман әуе күштерінің әскери әуе базасы ретінде құрылған көршілес Есілқой әуежайын (Ататүрк халықаралық әуежайы) кеңейту үшін мемлекеттік меншікке алынды. Демирағ 1957 жылы қант диабетінен қайтыс болды.