Лоуренс Керни: Американдық теңізші және дипломат

Кіріспе

Америка саясаткері (1789–1868)

Лоуренс Керни (30 қараша 1789 – 29 қараша 1868) – 19-шы ғасырдың басында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің офицері. 1840-шы жылдардың басында ол Қытаймен келіссөздер жүргізіп, елді АҚШ саудасына ашты және жарты ғасырдан кейін Американың «Ашық есік» саясатының жолын көрсетті. 1848 жылы Нью-Джерси штатының Перт-Амбой қаласының мэрі болды.

Ерте өмір

Нью-Джерси штатының Перт-Амбой қаласында туған Кирни 1807 жылдың 24 шілдесінде Теңіз күштеріне мичман болып тағайындалды. Коммодор Кирни Батыс Үнді мұхитындағы құл саудагерлерін қолға түсірудегі әзірлігімен және Жерорта теңізінде грек қарақшыларымен күресудегі тыранымен белгілі болды. 1818 жылы ол Нью-Орлеан эскадрильясының «USS Enterprise» кемесіне командир болып тағайындалды, ол Техас штатының Галвестон қаласына барып, Жан Лафитті күрессіз базасын тастап кетуге мәжбүр етті.

Қытай

Қытайдағы кейбір американдықтар 1839 жылғы бірінші опиум соғысында зардап шекті, өйткені британдық опиум саудагерлеріне ашуланған қытайлықтар еуропалық тегі бар, ағылшын тілінде сөйлейтін адамдарды ажырата алмады. Коммодор Кирни 42 жастағы фрегат «Констелляция» және шлюп «Бостоннан» тұратын эскадрильяға қолбасшылық етті. Кирнидің 1842 жылғы наурызда Қытайға келгені 19 ғасырдың басындағы коммуникацияның жылдамдығын көрсетеді. Кирниге берілген бұйрықтар: 1) Қытай жағалауындағы АҚШ және оның азаматтарының мүдделерін қорғау, 2) Қытайдың ішкі және сыртқы саясатына құрмет көрсету, 3) американдықтардың немесе американдық тудың қорғанышымен Қытайға опиум контрабандасын тоқтату және жазалау – теңіз офицерлеріне берілген кең өкілеттіктерге сәйкес келеді, олар жоғары биліктен ресми жауап күтуге айлар бойы мәжбүр болар еді. Опиум соғысы аяқталған болатын, бірақ «Констелляция» Макаоға тоқтағаннан кейін американдық саудагерлерден хаттар келе бастады. Хаттарда қытайлықтардан қорғаныш сұралып, келтірілген зиянды өтеу талап етілді. Кирни алдымен американдық контрабандаға тыйым салды, содан кейін өтемақы талаптарын қарады. Кирни кейбір талаптарды негізді деп санады, ал басқаларын қатты әстеулеу деп есептеді. Гуанчжоу вице-королі Ке АҚШ вице-консулына: «Мен жаңа келген коммодордың істерді айқын түсінікпен, терең біліммен және әділдікпен басқаратынын естідім» деп жазды. Ке Қытайды Кирнидің талаптарды қарау жөніндегі шешімдерін орындауға міндеттеді, және американдық саудагерлерге бірнеше жүз мың доллар төленді. Коммодор Томас ап Кэйтсби Джонс АҚШ-қа сәл кейін келді. Кирнидің бұйрықтары сол кезде 3 жылға жуық еді, ал Гавайидегі Паулеттің әрекеттерін Англия мойындамады. Кирни тұтқынға қатысты қатаң, ресми наразылық білдірді және Гавайи және Англия өкілдері АҚШ өкілдерімен мәселені шешкенше оның заңдылығын мойындаудан бас тартты. Англияның Тынық мұхитындағы аға офицері, контр-адмирал Томас, екі аптадан кейін Гавайидің тәуелсіздігі қайта орнатылғаны туралы хабармен келді.

Some Americans in China suffered during the first Opium War of 1839 as Chinese indignant about British opium traders failed to distinguish between English speaking people of European ancestry. Commodore Kearny was given command of a squadron consisting of the 42 year old frigate Constellation and the sloop Boston. Kearny's March 1842 arrival in China reflects the speed of early 19th century communications. Kearny's orders—to 1) protect the interests of the United States and her citizens along the coast of China, 2) to respect the foreign and domestic policies of the Chinese, and 3) prevent and punish opium smuggling into China by Americans or under the cover of the American flag—similarly reflect the broad discretion given to naval officers who would have to wait months for official response from higher authority. The Opium War had ended, but letters from American merchants began arriving aboard as soon as Constellation anchored in Macau. The letters requested protection from the Chinese and demanded reparations for damages. Kearny first issued a ban against American smuggling and then reviewed the reparations claims. Kearny considered some claims valid and others gross overstatements. Viceroy Ke in Guangzhou wrote to the United States Vice Consul: " I have heard that the newly arrived Commodore manages affairs with clear understanding, profound wisdom, and great justice." Ke committed China to abide by Kearny's decisions regarding adjudication of claims, and several hundred thousand dollars were paid to American merchants. Commodore Thomas ap Catesby Jones arrived a short time later on the United States
Kearny's orders were 3 years old at that point, and English disavowal of Paulet's actions was unknown to either side in Hawaii. Kearny issued a stiff, formal protest against the seizure and refused to recognize its validity until Hawaiian and English representatives settled the matter with United States representatives. England's senior officer in the Pacific, Rear Admiral Thomas, arrived two weeks later with the news Hawaiian sovereignty had been restored.

Кейінгі мансап

Кейіннен Комодор Кирни Норфолк және Нью-Йорк теңіз кемежайларының бастығы болып қызмет етті. Ол 1861 жылдың 14 қарашасында зейнетке шықты. Ол 1868 жылдың 29 қарашасында Нью-Джерси штатындағы Перт-Амбой қаласында қайтыс болды.

Есімдес

USS Kearny (DD 432) оның құрметіне аталды. Кирни коттеджі Кирнидің өмірінің соңына дейін тұрған үйі болды.