Кіріспе

Бірінші аралық кезеңде Шотландияның қорғаушысы (1260–1309)

Джеймс Стюарт (шамамен 1260 – 16 шілде 1309) – Шотландияның 5-ші мұрагерлік Жоғары басқарушысы және Бірінші аралық кезеңде Шотландияның қорғаушысы болған.

Шығу тегі

Ол Шотландияның 4-ші жоғары басқарушысы Александр Стюарттың (1283 ж. қайтыс болған) және оның аты-жөні белгісіз әйелінің ең үлкен тірі ұлы болды. Оның туған күні белгісіз, бірақ кейбір дереккөздер оны ешқандай нақты дәлелсіз 1243 жылға жатқызады. Қазір бұл төмендегі себептерге байланысты ықтималсыз деп саналады. Біріншіден, Джеймстің әкесі 1252 жылы немесе одан кейін Компостелладағы Әйіргі Джеймстің қасиетті жеріне саяхат етуді жоспарлағандығы мәлім, сондықтан Джеймс осыдан кейін дүниеге келген болуы мүмкін және сол қасиеттінің құрметіне осылай аталыпты. Екіншіден, Джеймстің есімі сол кезде Шотландияда сирек кездесетін ерекше есім болды және Стюарт әулетінде дәстүрлі есім емес еді, онда Уолтер мен Алан есімдері басым болды. Сондықтан ол Александрдың тұңғыш ұлы емес, ең үлкені тірі қалған ұлы болуы мүмкін. Осы себептердің және оның ұлы, мұрагері Уолтер Стюарт, Шотландияның 6-шы жоғары басқарушысы, Джон Барбурдың "Брус" поэмасында 1314 жыл шамасында "сақалсыз жігіт" деп сипатталғандығының негізінде, Джеймстің шамамен 1260 жылы туғаны болжанады.

Мансап

1286 жылы Джеймс Шотландияның алты қорғаушысының бірі болып таңдалды. Кейіннен ол 1297 жылдың 9 шілдесінде Англия королі Эдуард I-ге бағынды және бәсекелес Роберт Брюстің, 5-ші Аннадейл лордының, сарапшыларының бірі болды. Алайда, Шотландияның тәуелсіздік соғысы кезінде ол сэр Уильям Уоллеске қосылды. Уоллес 1298 жылы Фолкирк шайқасында жеңілгеннен кейін, ол қолдауын Роберт Брюске, кейін Шотландия королі Роберт I-ге, бәсекелесінің немересіне берді. 1302 жылы ол басқа алты елшімен, соның ішінде Бухан графы Джон Коминмен бірге, король Эдуардқа қарсы француз патшасынан көмек сұрау үшін жіберілді. Англия Шотландияны жеңгеннен кейін, Стюарт 1306 жылдың 23 қазанында Ланеркост аббаттығында король Эдуардқа адалдыққа ант беруге мәжбүр болды. Оның анты бұзылмауы үшін, ол Шотландияның ең қасиетті екі крестіне, киелі хостияға, қасиетті жазбаларға және түрлі әулиелердің қасиетті деректеріне ант берді, және Эдуардқа адалдығын бұзса дереу айырылуға келісті. Алайда, ол ең бастысы өз еліне адал екеніне көз жеткізіп, 1309 жылы шотландтық патриоттық күреске қайтадан қатысып, Роберт Брюстің қызметінде қайтыс болды.