Кіріспе

Оахака, Мексика қыш ыдыстарының стилі. Барро негро ("қара балшық") – Мексиканың Оахака штатынан шыққан қыш ыдыстар стилі. Ол өзінің түсімен, жылтырлығымен және ерекше дизайнымен ерекшеленеді. Оахака – ата-бабаларының қолөнерін сақтап, күнделікті өмірде қолданылып келе жатқан Мексиканың сирек штаттарының бірі. Барро негро – Санта-Мария Атсомпада жасалатын жасыл глазурьдалған қыш ыдыстарымен бірге штаттың көптеген қыш ыдыстар дәстүрлерінің бірі. Алайда, барро негро ең танымал әрі штатпен байланыстырылатын стиль. Бұл Мексикадағы ең көп таралған қыш ыдыстардың бірі. Бұл керамика стилінің тарихы Монте-Альбан дәуіріне дейін жетеді. Өте ұзақ жылдар бойы бұл қыш ыдыстар тек сұрғылт, матовый түсте жасалған. 1950 жылдары Дона Роза есімді шебер ыдыстарды отқа пісіру алдында жылтыратып, оларды қара, металл сияқты жылтыр етудің жолын тапты. Бұл жаңалық стильдің танымалдығын арттырды. 1980 жылдардан бері Карломаньо Педро Мартинес барро негродан жасалған мүсіндер арқылы осы стильдегі бұйымдарды насихатап, оларды көптеген елдерде көрмеге қойды.

Тарих

Барро негро керамикасының тарихы 2500 жыл бұрынға дейін жетеді, археологиялық қазбаларда оның көптеген мысалдары табылды, көбінесе олар құмыралар мен тұрмыстық заттар ретінде жасалған. Бүгінгі күнге дейін бұл Орталық аңғарлар аймағындағы сапотек және микстек халқының дәстүрлі қолөнері болып табылады. Оның соңғы кездегі танымалдылығы көбінесе беріктігіне емес, сыртқы түріне байланысты, сондықтан көптеген туындылар пайдалы емес, әсемдік үшін жасалады. Шеберхана әлі де отбасының үйінде орналасқан, ішкі ауласында сатуға арналған жылтыр қара керамикалық бұйымдар тізілген. Барро негроның дамуына және насихатталуына үлкен үлес қосқан тағы бір маңызды тұлға – Карломагно Педро Мартинес. Ол Сан-Бартоло Койотепек ауылында, керамика жасаумен айналысатын отбасында дүниеге келген. Бұл қауым Оахака қаласының оңтүстігінде орналасқан. 2005 жылы мұнда Оахака штатының халықтық өнер мұражайы ашылды. Онда барро негроға арналған үш залдың бірі орналасқан, онда Монте-Альбан дәуірінен бастап қазіргі күнге дейінгі туындылар қойылған.

Барро негродан жасалған бұйымдар

Барро-негродан көптеген түрлі заттар жасалады, оның ішінде ыдыстар, сыбызғылар, флейталар, қоңыраулар, маскалар, шамдар, жануарлардың мүсіндері. Көбінесе бұл заттар сәндік мақсатта қолданылады, тамақ және су сақтау үшін емес. Сонымен қатар, қара матовый түрдегі барро-негроны қоңырау сияқты соққыға түсіруге болады, ал кантаролар музыкалық аспап ретінде де пайдаланылады. Одан шығатын дыбыс – мөлдір, кристаллдай. Жылтыратылған бұйымдар қара түсті, ал жылтыратылмағандары – сұр матовый түсті болады.