Кіріспе
Оахака, Мексика қыш ыдыстарының стилі. Барро негро ("қара балшық") – Мексиканың Оахака штатынан шыққан қыш ыдыстар стилі. Ол өзінің түсімен, жылтырлығымен және ерекше дизайнымен ерекшеленеді. Оахака – ата-бабаларының қолөнерін сақтап, күнделікті өмірде қолданылып келе жатқан Мексиканың сирек штаттарының бірі. Барро негро – Санта-Мария Атсомпада жасалатын жасыл глазурьдалған қыш ыдыстарымен бірге штаттың көптеген қыш ыдыстар дәстүрлерінің бірі. Алайда, барро негро ең танымал әрі штатпен байланыстырылатын стиль. Бұл Мексикадағы ең көп таралған қыш ыдыстардың бірі. Бұл керамика стилінің тарихы Монте-Альбан дәуіріне дейін жетеді. Өте ұзақ жылдар бойы бұл қыш ыдыстар тек сұрғылт, матовый түсте жасалған. 1950 жылдары Дона Роза есімді шебер ыдыстарды отқа пісіру алдында жылтыратып, оларды қара, металл сияқты жылтыр етудің жолын тапты. Бұл жаңалық стильдің танымалдығын арттырды. 1980 жылдардан бері Карломаньо Педро Мартинес барро негродан жасалған мүсіндер арқылы осы стильдегі бұйымдарды насихатап, оларды көптеген елдерде көрмеге қойды.
Barro negro pottery ("black clay") is a style of pottery from Oaxaca, Mexico, distinguished by its color, sheen and unique designs. Oaxaca is one of few Mexican states which is characterized by the continuance of its ancestral crafts, which are still used in everyday life. Barro negro is one of several pottery traditions in the state, which also include the glazed green pieces of Santa María Atzompa; however, barro negro is one of the best known and most identified with the state. It is also one of the most popular styles of pottery in Mexico. The origins of this pottery style extends as far back as the Monte Albán period. For almost all of this pottery's history, it had been available only in a grayish matte finish. In the 1950s, a potter named Doña Rosa devised a way to put a black metallic like sheen onto the pottery by polishing it before firing. This look has increased the style's popularity. From the 1980s to the present, an artisan named Carlomagno Pedro Martínez has promoted items made this way with barro negro sculptures which have been exhibited in a number of countries.
Тарих
Барро негро керамикасының тарихы 2500 жыл бұрынға дейін жетеді, археологиялық қазбаларда оның көптеген мысалдары табылды, көбінесе олар құмыралар мен тұрмыстық заттар ретінде жасалған. Бүгінгі күнге дейін бұл Орталық аңғарлар аймағындағы сапотек және микстек халқының дәстүрлі қолөнері болып табылады. Оның соңғы кездегі танымалдылығы көбінесе беріктігіне емес, сыртқы түріне байланысты, сондықтан көптеген туындылар пайдалы емес, әсемдік үшін жасалады. Шеберхана әлі де отбасының үйінде орналасқан, ішкі ауласында сатуға арналған жылтыр қара керамикалық бұйымдар тізілген. Барро негроның дамуына және насихатталуына үлкен үлес қосқан тағы бір маңызды тұлға – Карломагно Педро Мартинес. Ол Сан-Бартоло Койотепек ауылында, керамика жасаумен айналысатын отбасында дүниеге келген. Бұл қауым Оахака қаласының оңтүстігінде орналасқан. 2005 жылы мұнда Оахака штатының халықтық өнер мұражайы ашылды. Онда барро негроға арналған үш залдың бірі орналасқан, онда Монте-Альбан дәуірінен бастап қазіргі күнге дейінгі туындылар қойылған.
Барро негродан жасалған бұйымдар
Барро-негродан көптеген түрлі заттар жасалады, оның ішінде ыдыстар, сыбызғылар, флейталар, қоңыраулар, маскалар, шамдар, жануарлардың мүсіндері. Көбінесе бұл заттар сәндік мақсатта қолданылады, тамақ және су сақтау үшін емес. Сонымен қатар, қара матовый түрдегі барро-негроны қоңырау сияқты соққыға түсіруге болады, ал кантаролар музыкалық аспап ретінде де пайдаланылады. Одан шығатын дыбыс – мөлдір, кристаллдай. Жылтыратылған бұйымдар қара түсті, ал жылтыратылмағандары – сұр матовый түсті болады.