Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Португалияның бұрынғы отарлық лауазым иесі. Донатарлық капитан – Португалия королінің өкімімен белгілі бір отарлық аумаққа билік, құқықтар мен кірістерді берілген португалиялық отарлық лауазым иесі. Мұндай жеке берілістерді алғандар донаторлар (donatários) деп аталды, себебі оларға бұл жеке беріліс патша тарапынан доация (doação) нысанында, көбінесе қызметтері үшін сыйлық ретінде берілген. Бұл термин 16-шы ғасырдан 19-шы ғасырға дейін болған португалиялық аумақтық әскер – Ордэнансас (Ordenanças) құрамындағы капитандықтардың (компаниялар тобының) басқарушысы болған әскери офицердің шені ретінде де қолданылған.
Former Portuguese colonial official
A donatary captain was a Portuguese colonial official to whom the Crown granted jurisdiction, rights, and revenues over some colonial territory. The recipients of these grants were called donatários (donataries), because they had been given the grant as a doação (donation) by the king, often as a reward for service. The term also applied as the rank title of the field officer that was in charge of a captaincy (group of companies) of the Ordenanças, the Portuguese territorial militia that existed from the 16th to the 19th centuries.
Капитандық жүйе
Шетелдік аумақтарға тікелей бақылау мен егемендікті жүзеге асыру мүмкін болмағандықтан, капитаны майор монархтың өкілеттіктерін, белгілі бір шектеулермен, ол сенім арта алатын халықтардың жауапкершілігімен жүзеге асыруға мүмкіндік беретін арна болды. Донатариу егеменнің атынан өзіне бекітілген жерлерді барлық регалиялармен, құқықтармен және міндеттермен басқара алатын, бірақ сарбаздар мен тәждің жасақтарына әскери билік, сондай-ақ сот төрелігін жүзеге асыру сияқты белгілі бір шектеулер болды. Капитандар – бұл Донатариу, ал 1495 жылдан кейін Корольдік тағайындаған, "заңды еркек мұрагерлерге" өмір бойына берілетін агенттер еді. Әкімшілер ретінде капитандар түрлі сот және экономикалық жеңілдіктерге ие болды, бұл оларға капитандықтарын қоныстандыруға және дамытуға ынталандырды. Монарх өзін "сенімді" адамдармен қоршады, олар қарым-қатынастар желісінде байланысты болды, шектеулі адамдар тобын құрады. Бұл Донатариудың лауазымды тұлғаларға бақылауын әлсіретті, соның салдарынан нақты және көрінетін функция арасындағы қарама-қайшылық туды. Кейбіреулері өздерінің қызметін тиісті деңгейде атқара алмады, билікке шұбарланды немесе жай ғана болмады. Кейбір жағдайларда белгілі бір иеліктердің тұрғындары сот немесе салық мәселелеріне байланысты бұзушылықтарға ұшырады. Кейбір капитандар өздерінің мәселелеріне жауап беруге құзырлы емес бақылаушыларды, аувидорларды (аудиторларды) тағайындады.
Due to the impossibility of exercising direct control and sovereignty over overseas territories, the captain major was the channel by which the monarch could delegate his powers, with certain restrictions, under the responsibility of peoples he felt he could confide. The Donatário could administer, in the sovereign's name, the lands for which he was assigned, with all the regalia, rights, and obligations, with the exception of certain limits, including military authority over soldiers and detachments of the crown, or the administration of justice. The Captains were agents named by the Donatário, and after 1495, by the Crown, to a lifetime title that was passed down by the "legitimate male heirs". As administrators, the Captains enjoyed various judicial and economic privileges that provided an incentive to settle and develop their captaincies. The monarch surrounded himself with "trustworthy" men who were existed within a web of relationships, forming a restricted circle of individuals. This weakened the Donatário's control over the officials, resulting in a disparity between actual and perceived function. Some were either incompetent in their roles, power hungry or just absent. In some cases the inhabitants of certain possessions were often subject to irregularities resulting from judicial or fiscal issues. Some captains appointed overseers, ouvidores (auditors) to represent them who were unqualified to respond to the issues of their masters.