Бавариядағы мұз сарайының күлдіреуі: Трагедия және салдары

Кіріспе

2006 жылы Баварияда ғимараттың құлауы, Германия

Бад Рейхенхолл мұз және жүзу орталығы – Австрия шекарасына жақын, Баварияның Бад Рейхенхолл қаласында орналасқан мұз үстінде сырғанау және жүзуге арналған кешен. Ол 1971 және 1973 жылдар аралығында Бад Рейхенхолл қаласының архитекторы Ханс Юрген Шмидт Шикетанц жобалаған нұсқа бойынша салынды. 2006 жылдың 2 қаңтарында, шамамен 15:54 UTC-де, қатты қар жауғаннан кейін құрылыстағы кемшіліктерге байланысты мұз үстіндегі сырғанау алаңының шатыры құлады. Оқиғада 15 адам қаза тапты, олардың 12-сі балалар еді. 34 адам жарақат алды. Соңғы денесі 5 қаңтардың таңында табылды. Аймақтағы ауа райы өте ауыр болды, сол күні жақын жерде үш адам қар көшкінінен қаза тапқан еді. 3 қаңтарда мұз айдынының қабырғаларының құлау қаупіне байланысты өрт сөндірушілерге, полицияға және құтқарушыларға қауіп туғандықтан құтқару жұмыстары уақытша тоқтатылды. Бірақ, ертесі күні таңертең жұмыстар қайта басталды. Оқиға қала тұрғындарының наразылығын тудырды, себебі билік өкілдері қабырғаның құлау қаупіне байланысты мұз хоккей командасының жаттығуын тоқтатқандығы белгілі болды. Апатқа дейін билік орталықты 2 қаңтарда жабуды жоспарлаған еді, себебі қар жауын жалғастырып жатқан. Алайда, көптеген метеорологтардың айтуынша, қаланың Оңтүстік Германияның танымал қысқы спорт аймағында орналасқандығына байланысты ауа райы мен қар жағдайы сол кездегі уақытқа ерекше емес еді. 2007 жылы кешеннің барлық қалдықтары толығымен бұзылды.

Зал құрылысы және пайдалану

1972 жылы Мюнхенде өткен Олимпиада ойындарына дайындықтан әсерленген Рейхенхолл қаласының сол кездегі мэрі Макс Ноймейер (CSU) және қалалық кеңес қалада мектеп спортын, демалысты және профилактикалық шараларды жүзеге асыратын орталық құруды мақсат етті, оның арқасында қала жаңа серпіліс алатыны күтілді. 1970 жылы 2,2 миллионнан астам DM қаражат жұмсалып, заманауи спорт залы салынды; бір жыл өткен соң, ең амбициозды жоба – мұз айдыны, теннис және жүзу залы (15,4 миллион DM) іске асырылды. Бұл жоба аймақтағы кеңдігімен және жомарттығымен бұрын-соңды көрілмеген, ал қамту аймағы Траунштейн аймағынан әлдеқайда асып түсті. Мұз айдыны мен жүзу залы Мюнхнер аллеясындағы жаңа құрылыс аймағындағы спорт залының жанына салынды. Шатыр құрылымы негізгі арқалық ретінде қуыс қорап тәрізді арқалықтардан тұрды, бұл құрылыс қағидасы еңбекті көп талап етеді және қазіргі кезде сирек қолданылады. Бүгінде кең таралған қатты клейлам арқалықтарынан өзгеше, қуыс арқалықтың ішінде сырттан көрінбейтін зақымданулар пайда болуы мүмкін. Шатырдың төбесіне қорап тәрізді арқалықтарға перпендикуляр қатаң жабын орнатылды.

Мұз үстінде жүзу алаңдары

Мұз сырғанау алаңы ғимараттың солтүстік-шығыс бөлігін құрады, ал мұз алаңының астында жер асты паркинг орналасқан. 75 м × 48 м жалпы зал ауданының бір бөлігі мұз жамылғысы болды, ол 60 м × 30 м өлшеммен халықаралық жарыстарға да қолайлы болды. 1974 жылы барлық жағынан шынымен жабылған залдың жалпы көлемі 69 814 м³ құрады. Қыс мезгілінде зал мұз сырғанау үшін, ал қалған уақытта теннис ойнауға пайдаланылды. Бұл зал, басқа нәрселермен қатар, EAC Bad Reichenhall мұз хоккей клубының жаттығу және жарыс кешені ретінде де қызмет етті.

Бассейн

Бассейн кешеннің оңтүстік-батыс бөлігін құрады. Зал, киім ауыстыру бөлмелері мен мейрамханадан басқа, солтүстік-батыстан оңтүстік-батысқа дейін толығымен шыныдан жасалған, сондықтан іштен Untersberg, Lattengebirge, Reiter Alm, Müllnerberg, Sonntagshorn, сондай-ақ Zwiesel, Staufen және Fuderheuberg тауларымен қоршалған айналағы тауларды көруге болады. Зал 25 метрлік алты жолақты жарыс бассейнімен, 1, 3 және 5 метрлік секіру тақталары бар секіру бассейнімен, жүзуді білмейтіндерге арналған бассейнмен және балалар бассейнімен жабдықталған. Бассейннің оңтүстігінде сыртқы алаң мен терраса да бар. Бірақ, ол ашылғаннан кейінгі алғашқы жылдары ғана пайдаланылды, кейін келушілердің қызығушылығы төмендегендіктен жабылды.

Орташа ғимарат

Мұз айдынында сырғанау залы мен бассейнің арасында кіреберіс зал, касса, техникалық бөлмелер және алғашқы жылдары коньки жалға беру киоскі болған. Үстіңгі қабатта, трибуналардың ең жоғарғы қатарының деңгейінде мейрамхана орналасқан. Оған екі залдан да, сондай-ақ кіреберіс зал арқылы да тікелей өтуге болады.

Залдың құлауы

2006 жылдың 2 қаңтарында сағат 15:54 шамасында ғимараттың солтүстік-шығыс бөлігінің шатыры мұз айдынының үстіне құлады. Бұл оқиғаға дейін аймақта қатты қар жауған болатын. Оқиға кезінде залда 50-ден астам адам мұз айдынында сырғанап жүрді. SSC Bad Reichenhall командасының жаттығуы сағат 16:00-ге жоспарланған еді. Алайда, мұз айдынын күткен шебері сағат 15:30-да залды жабылып, жаттығуды тоқтату туралы шешім қабылдады. Қардың салмағы сол кездегі рұқсат етілген нормадан төмен болғандықтан, дереу қарды тазарту қажет болмады. Бірақ, алдағы қар жауылдары ескерілгендіктен, залды қайта пайдаланудан бұрын шатырдан қарды тазарту қажет еді. Жабылуға бірнеше минут қалғанда шатыр күтпеген жерден құлады.

Алғашқы, жеңіл жарақат алған адамдарды құтқарудан кейін, құрбандарды құтқару жұмысы баяу жүріп, екі күнге созылды, себебі құлаған шатырдың бөліктері мен сыртқы тіректерде қауіпсіздік шараларын алдымен қадағалау қажет болды. Кейін, мұздың астындағы жер асты тұрақтарын да қолдау қажет болды, ауыр техникамен мұз бетінде жүргізілетін құтқарушылар мен тірі қалғандардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін. Оқисада 15 адам қаза тапты, оның ішінде 12 бала мен жасөспірім, ал тағы 34 адам жарақат алды, олардың кейбіреулерінің жағдайы ауыр. Қаза тапқандардың мәйітін тексеру көрсеткендей, олардың барлығы шатырдың құлауынан қаза тапқан, суықтан емес.

Бассейннің шатыры қардың салмағына төтеп берді. Осы бөлімде болған адамдар зардап шекпей залдан шығып кетті.

Құрылыс инженерлік зерттеу

Құрылыс материалдары технологы Бернд Хиллемейер (Берлин техникалық университеті) ZDF телеарнасының "Frontal21" бағдарламасы тапсырысымен ағаш шатыр құрылысынан алынған үлгілерді талдады. Оның сөзіне қарағанда, негізі уреа-формальдегид шайырынан жасалған желім қолданылған, ол ылғалға түскен кезде жабысу қасиетін жоғалтады.

Прокурордың тергеуі

Жол апаты болғаннан кейін дереу Траунштейн прокуратурасы іске кірісті. Техникалық сараптама жүргізу үшін екі сарапшы шақырылды. Сараптамалардың нәтижелері 2006 жылдың шілдесінен бері қолда бар. Одан кейін сегіз адамға қатысты нақты тергеу жұмыстары басталды, олардың ішінде Бад-Рейхенхолл қаласының төрт (бұрынғы) қызметкері, екі жоспарлаушы және шатыр конструкциясын салған компанияның екі бұрынғы қызметкері болды.

Аварияның салдары

Апат Германия бойынша биік ғимараттардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі кең пікірталасқа себеп болды. Сол кездегі Федералды құрылыс министрі Вольфганг Тифензее тиісті мемлекеттік құрылыс ережелерінің тиімділігін тексеру үшін жауапты мемлекеттік құрылыс министрлеріне үндеу жасады. БАҚ құрылыс инспекциялық органдарының құқықтық және әкімшілік жүктемесін сынады, олардың көпшілігі құрылыс сарапшыларымен басқарылмайды. «Көпірлер мен басқа да инженерлік құрылымдардың үнемі тексеру үлгісіндегі» қазіргі ғимараттар үшін «құрылыс TÜV» құру туралы ұсыныстар айтылды. Осы уақытқа дейін мемлекеттік құрылыс ережелеріне сәйкес биік ғимараттар жоспарлау және құрылыс кезінде ғана, сондай-ақ белгілі бір өлшемге жеткенде тексерілуі керек болды. Бавария Ішкі істер министрлігінің «Шатырлар жұмыс тобының» алғашқы отырысы 2006 жылдың 30 қаңтарында өтті. Оған Ішкі істер министрінің хатшысы, азаматтық инженерлер және құрылыс қауымдастықтары қатысты. Жұмыс тобының мақсаты – себептерді зерттеу және салдарлар бойынша ұсыныстар беруді ғылыми тұрғыдан қолдау. Осы отырыстан кейін Бавариядағы ұқсас шатырлары бар залдар мен стадиондардың операторлары шатыр құрылымдарын тексеруді бастады; кейбір залдар сақтық шаралары ретінде уақытша жабылды (мысалы, 2006 жылы құлау қаупі болған Геретсридтегі мұз айдыны бұзылды). Әсіресе, 2005/06 жылғы қысқы маусымның көп бөлігіне жабық болған Сендендегі және 2005/06 жылы уақытша жабық болған Деггендорфтағы стадиондарда түзетуді қажет ететін кемшіліктер анықталды. Розенхаймдегі мұз айдыны 2006 жылдың ақпан айының басында Bad Reichenhall-дағыдай сол желім қолданылғаны туралы күдік туындағаннан кейін уақытша жабылды. Вернер Риттбергер залы (Крефелдтегі Рейнландхалле маңындағы мұз сырғанау залы) Бад-Рейхенхоллдағы апаттан кейін жабылды. Қала әкімдігі залдағы шатырдың жүктемеге төзімділігін тексеру үшін есеп тапсырды. Зал 2006 жылдың қыркүйегінен бері қайтадан жұмыс істеп келеді, ал сақтық шаралары ретінде рұқсат етілген қар жүктемесі азайтылды. Гёппингендегі мұз айдыны да 2006 жылдың наурыз айында шатыры тексерілгеннен кейін уақытша жабылды. 2008 жылдың шілдесінде болған өрттен кейін 2010 жылы зал бұзылды. 2006 жылдың көктемінде Дуйсбург зообагындағы дельфинарийдің шатыры ылғал жабысқақ қосылыстарға да шабуыл жасағандықтан демонтаждалды. 2006 жылдың шілдесінде Вейльдегі мұз стадионы жабық балкаларда жарықтар табылғаннан кейін жабылды. Траунштейн прокуратурасы мэр Вольфганг Гейтмайерді (FWG) тергемегенімен, төбе құлағаннан кейін ол қоғам мен ұлттық бұқаралық ақпарат құралдары тарапынан қатты сынға ілікті және жауапты деп танылды. 2006 жылдың 12 наурызында өткен жергілікті сайлауда Гейтмайер қайта сайлану үшін қажетті абсолютті көпшілікке қол жеткізе алмады. Ол өзінің қарсыласы доктор Герберт Лакнерден (CSU) айтарлықтай артта қалды, оған қарсы ол 2006 жылдың 26 наурызындағы сайлауда жеңілді.

The accident sparked a Germany wide discussion about ensuring the safety of high rise buildings The then Federal Building Minister Wolfgang Tiefensee called on the responsible state building ministers to check the effectiveness of the relevant state building regulations The media criticized the legal and administrative burden of the building inspection authorities, which are largely not led by construction experts There were calls for a "construction TÜV ” for existing buildings based on the model of regular inspections of bridges and other engineering structures. Up to now, according to the state building regulations, high rise buildings have only had to be checked during planning and construction – and only when they are of a certain size. The first meeting of the "Roofs Working Group" of the Bavarian State Ministry of the Interior took place on 30 January 2006; The Secretary of State for the Interior, civil engineers and construction associations took part in this, among others The working group is intended to scientifically support the research into causes and suggestions for consequences. In addition to this meeting, the operators of halls and stadiums in Bavaria that have similar roofing began checking the roof structures; some halls were temporarily closed as a precaution (e. g. the ice rink in Geretsried, whose roof was in acute danger of collapsing was demolished in 2006). In particular, deficiencies that needed to be remedied were identified at the stadiums in Senden (closed for almost the entire remainder of the 2005/06 winter season) and in Deggendorf (temporarily closed in 2005/06). The ice rink in Rosenheim was temporarily closed at the beginning of February 2006 when suspicions arose that the same glue was used as in Bad Reichenhall. The Werner Rittberger Halle (training hall for ice skating next to the Rheinlandhalle in Krefeld ) was shut down after the accident in Bad Reichenhall. The city commissioned a report to check the load bearing capacity of the hall roof. The hall has been in operation again since September 2006, and the permitted snow load has been reduced as a precaution. The ice rink in Göppingen was also temporarily shut down in March 2006 after the roof was checked. After a fire in July 2008, the hall was demolished in 2010. The roof of the dolphinarium at Duisburg Zoo was dismantled in spring 2006 because moisture had also attacked the glued connections. In July 2006, the ice stadium in Wiehl was closed after cracks were discovered in the glued beams
Although the Traunstein public prosecutor's office did not investigate Mayor Wolfgang Heitmeier ( FWG ), he was sharply attacked by the public and national media after the roof collapsed and held responsible. In the local elections on 12 March 2006, Heitmeier missed the absolute majority required for re election. He was well behind his challenger Dr. Herbert Lackner (CSU), against whom he lost in the runoff election on 26 March 2006.

Процесс

2008 жылғы 28 қаңтарда Траунштейн облыстық сотында үш күдіктіге қарсы сот басталды: сол кездегі құрылыс менеджері және шатыр конструкциясының инженер-құрылысшысы, сол кездегі сәулет бюросының жоба жетекшісі және 2003 жылғы баяндама авторы. Олар сақтықсыздықтан адам өлтіру және сақтықсыздықтан дене күйретуде айыпталды. Bad Reichenhall қаласының бұрынғы жоғары лауазымды қызметкері және сәулетшіге қатысты іс денсаулығына байланысты бөлек қарастырылды. Тағы бір күдіктіге қатысты іс те денсаулығына байланысты тоқтатылды; ол 2007 жылғы 30 желтоқсанда қайтыс болды. Дәлелдердің негізгі мәселесі – тексерілмеген есептемелердің (әдетте, құрылыс инженері-сарапшы жүргізетін сынақтар) болмауы болды. Осыған байланысты қорғаушылар мен зардап шеккендердің өкілдері прокуратураны жоспарлаушылар мен орындаушыларға қарай бір жақты тергеу жүргізді деп айыптады. Қаланың құрылыс салушы және құрылыс бақылау органы ретіндегі жауапкершілігі жеткілікті ескерілмеді. Сот үкімі алғашқыда 2008 жылғы 24 сәуірде жариялануға жоспарланған. Алайда, 2008 жылғы 28 ақпанда төраға сот отырысын кейінге шегерді, нәтижесінде сот күзге дейін созылды. 2008 жылғы 12 маусымдағы куәгерлердің мәлімдемесіне сәйкес, Бад-Рейхенхолл қалалық әкімшілігі мұз аренасының құлау қаупі туралы білген. Мұз хоккей клубының директоры құлауға жарты сағат бұрын кешкі жаттығулардың жойылғаны туралы телефон арқылы ескертілгенін мәлімдеді. 2008 жылғы 18 қарашада шатырдың дизайні жасаушысы облыстық сотта сақтықсыздықтан адам өлтіргені үшін кінәлі деп танылды және 18 айға шартты түрде бас бостандығынан айырылды. Архитектор мен инженер ақталды. Сотталған инженердің қорғаушысы, сондай-ақ екі ақталымға қанағаттанбаған прокуратура да шағымдануға ниет білдірді. 2010 жылғы 12 қаңтарда Федералды сот (BGH) сарапшының (құрылыс саласындағы дипломдық инженер) ақталуын жоққа шығарды және істі Траунштейн облыстық сотының басқа қылмыстық коллегиясына қайта жіберді. Шешімінде BGH сол кездегі дәлелдерді бағалаудағы кемшіліктерге сілтеме жасады. Атап айтқанда, облыстық сот Bad Reichenhall қаласының өкілдері сарапшының анық ескертулеріне қарамастан неге басқаша әрекет етпегенін жеткілікті түсіндірмеді (мысалы, шатырды тазалаған немесе жұмыс уақытын шектеген). Облыстық сот сарапшыны екінші сот процесінде де ақтап тастады.

On 28 January 2008, the trial began before the Traunstein regional court against three defendants: the then construction manager and structural engineer for the roof structure, the then project manager of the architectural office and the author of a report from 2003. They were accused of negligent homicide and negligent bodily harm. The proceedings against an architect and former senior employee of the city of Bad Reichenhall were separated due to his health. The proceedings against another accused were also discontinued for health reasons; he died on 30 December 2007. The focus of the evidence was the lack of tested statics (generally by a structural engineering test engineer). In this context, the public prosecutor's office was accused by the defense attorneys and the ranks of the co plaintiffs of having investigated one sidedly in the direction of those planning and executing the case. The city's responsibility as a developer and building supervisory authority was not sufficiently taken into account. A verdict was originally scheduled to be handed down on 24 April 2008. However, the presiding judge scheduled further court dates at the main hearing on 28 February 2008, so that the trial dragged on until autumn. According to a witness statement on 12 June 2008, the city administration of Bad Reichenhall knew about the danger of their ice rink collapsing. The board of directors of the ice hockey club said that they had been warned by phone half an hour before the collapse that training in the evening would have to be canceled. On 18 November 2008, the designer of the roof was found guilty of negligent homicide by the regional court for violating the duty of care and sentenced to 18 months' suspended imprisonment. The architect and the structural engineer were acquitted. The defense of the convicted civil engineer had announced an appeal, as had the public prosecutor's office, which was not satisfied with the two acquittals. On 12 January 2010, the Federal Court of Justice (BGH) overturned the acquittal of the expert (graduate engineer specializing in civil engineering) and referred the matter back to another criminal division of the Traunstein Regional Court. In making its decision, the BGH cited deficiencies in the assessment of evidence at the time In particular, the regional court did not explain in a comprehensible manner why the representatives of the city of Bad Reichenhall would not have acted differently even when the expert had clearly warned (for example, they would have cleared the roof or restricted the opening hours). The regional court also acquitted the expert in a second trial.

Сайтты қайта бөлу және қайта құру

Бүкіл құрылыс кешені 2007 жылдың наурызына дейін сөйілді, ал жұмыс 2006 жылдың желтоқсаны мен 2007 жылдың қаңтары аралығында тоқтатылды. Бад-Рейхенхолл қаласында осы учаскенің болашағы туралы референдум өтті, онда дауыс бергендердің 53% жаңа мұз айдыны мен бассейнді салуға қолдау көрсетті, ал қала онда туризм колледжін салуды жоспарлап отырды. Халықтың көпшілігінің ниетін көрсету және мұз айдынының құлауынан қаза тапқандарды еске алу үшін әнші Ханс Зёлльнер 2006 жылдың көктемінде апаттан кейін Рейхенхоллде құрбандардың туыстарына арналған қайырымдылық концертін өткізді. 2009 жылдың 16 қаңтарынан 10 ақпанына дейін құлаған мұз айдынының орнында отырып наразылық акциясы ұйымдастырылды. Дегенмен, Бад-Рейхенхолл қаласы шығындарды негіздей келтіре отырып, референдум мен наразылықты елемеді және 2009 жылдың қыркүйегінен бастап IUBH Бизнес және Менеджмент мектебінің Бад-Рейхенхолл кампусы ретінде іске асырылатын университет жобасына берді. Бірақ, университет 2013 жылы бұрынғы мұз тебу және жүзу залының орнына жалдау шартын жаңартпағандықтан, кампус қазіргі уақытта қонақ үй шаруашылығы мектебінде орналасқан. Сондықтан, учаскенің көп бөлігі әлі де игерілмеген күйде. 2016 жылы Бавария мемлекеттік салмақтар мен өлшемдер басқармасы, билік органдарын көшіру аясында Бад-Рейхенхоллға көшіріліп, осы жерде қайта салынатыны белгілі болды. 2010 жылдың басында бұрынғы мұз айдынының кішкентай бөлігінде ескерткіш салынды, ол 2010 жылдың 20 қарашасында ресми түрде ашылды. Апаттан кейін көп ұзамай басталған жоспарлау жұмыстары 2008 жылы барлық туыстармен келісімге келу мақсатында тоқтатылды. Бад-Рейхенхолл қаласы кейін туыстардың шағын тобымен кеңесіп, суретші Карл Мартин Хартманнға жеке тапсырыс берді. Бұл ескерткіштің құны құпия сақталды, бірақ бірнеше жүз мың еуроға жуық болған деп есептеледі. Жеке туыстар бұл жобаға соңғы сәттерге дейін қарсылық көрсетті. 2016 жылдың 2 қаңтарында сағат 15:54-те, трагедия болған уақытта Бад-Рейхенхолл қаласының әкімі Герберт Лакнердің қатысуымен туыстар түрлі түсті шыны стелалардан тұратын ескерткіште жиналып, апатта қаза тапқан 15 адамды еске алды. Ұзақ емес, жеке еске алу рәсімінен кейін, Сент-Зенон шіркеуінде экуменикалық қызмет өтті. Бұл оқиғаның 10 жылдығына арналған еске алу шарасы, басқа да жаңалықтармен қатар, күнделікті жаңалықтарда да көрсетілді.

The entire building complex was demolished by March 2007, with work stopping between December 2006 and January 2007. A referendum took place in Bad Reichenhall on the future of the site In which 53% of those who voted were in favor of building a new ice rink and swimming pool on the site, while the city was planning a tourism college there. In order to demonstrate the will of the majority of the population and to commemorate the victims of the collapse of the ice skating rink, the songwriter Hans Söllner, who had given a benefit concert in Reichenhall shortly after the accident for the benefit of the victims' relatives in the spring of 2006, organized from From 16 January to 10 February 2009 there was a sit in on the site of the collapsed ice rink. Nevertheless, the city of Bad Reichenhall ignored the referendum and the demonstration, mainly for cost reasons, and stuck to the university, which was to be implemented on the site from September 2009 as the Bad Reichenhall campus of the IUBH School of Business and Management However, the campus is now located at the hotel management school after the university did not extend the leasehold agreement for the site of the former ice skating and swimming hall in 2013 due to insufficient capacity utilization. The majority of the site is therefore currently undeveloped. In 2016 it became known that the Bavarian State Office for Weights and Measures, which was moving to Bad Reichenhall as part of a relocation of authorities, was to be rebuilt on the property. At the beginning of 2010, a memorial was built on a small section of the former ice rink area, which was officially inaugurated on 20 November 2010. The planning for this, which began shortly after the accident, had previously come to a standstill in 2008 in an effort to find an amicable solution with all relatives. The city of Bad Reichenhall then, in consultation with a small circle of relatives, privately commissioned the artist Karl Martin Hartmann The costs for this memorial remained secret, but are said to have been in the range of several hundred thousand euros. Individual relatives had vehemently protested publicly against this project until the very end. On 2 January 2016 at 3:54 p. m., the time of the tragic accident, in the presence of the mayor of Bad Reichenhall, Herbert Lackner, the relatives gathered at the memorial made of colorful glass steles and remembered the 15 people who were killed in the accident. Following the short, private memorial service, an ecumenical service was held in the Church of St. Zeno. This commemoration on the 10th anniversary of the accident was, among other things, also reported in the daily topics .