1415 жылғы Англия королі Генрих V-ті құлату қастандығы
Southampton Plot
1415 ж. Англия королі Генрих V-ті құлатуға жасалған қастандық – Саутгемптон қастандығы. Мортимер асыл тегінен таққа талапкерлер, қастандықтар туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1415 жылы ашылған Англия королі Генрих V-ді тақтан түсіру қастандығы
Conspiracy to depose King Henry V of England, revealed in 1415
Саутгемптон қастандығы – Англия королі Генрих V-ді тақтан түсіру үшін жасалған қастандық. Бұл қастандық 1415 жылы, король жүз жылдық соғыстың бөлігі ретінде Францияға жорыққа шығар алдында ашылды. Оның орнына Эдмунд Мортимер, 5-ші Март графы қойылсын деп жоспарланған.
The Southampton Plot was a conspiracy to depose King Henry V of England, revealed in 1415 just as the king was about to sail on campaign to France as part of the Hundred Years' War. The plan was to replace him with Edmund Mortimer, 5th Earl of March.
Шолу
Эдмунд Мортимер, 5-ші Март графы, Антверпеннің Лионель, Кларенс герцогының, король Эдуард III-нің екінші тірі ұлының шөбересі болды. Оның таққа деген құқығы, егер әйел тарапынан мұрагерлікке рұқсат берілсе (ол Кларенс Филиппаның немересі, Лионельдің қызы), Генрих V және оның әкесі Генрих IV-нің құқығынан жоғарырақ болатын, олар өз құқықтарын Генрих IV-нің әкесі, Джон Гонттан, Эдуард III-нің үшінші тірі ұлынан алған еді. Сонымен қатар, Эдмунд Мортимердің әкесі, Роджер Мортимер, 4-ші Март графы, баласы жоқ Ричард II-нің мұрагері деп кеңінен есептелді, ал Эдмунд Мортимер өзінің жас кезінде Ричард II-нің мұрагері болған. Қастандық жоспарының үш жетекшісі – Эдмунд Мортимердің жекжаттысы Ричард Коннисбург, Кембридждің 3-ші графы (сонымен қатар Эдуард III-нің төртінші тірі ұлы Эдмунд Лэнгли арқылы немересі, демек Мортимердің екінші туысы); Генри Скроп, Машамның 3-ші бароны Скроп (оның інісі Ричард ле Скроп 1405 жылғы көтеріліске қатысқандығы үшін жазаланды); және сэр Томас Грей, оның ұлы Томас 1412 жылы Кембридждің жалғыз қызы Изабельге құда болды. Номиналды басшы, Март графы, 31 шілдеде король Генрихке жоспар туралы хабарлап, оны енді ғана білгенін мәлімдеді. Ричард, Скроп және Грей дереу тұтқындалды. Сот Саутгемптон қаласында өтті; дәстүр бойынша сот қазіргі Red Lion тавернасы орналасқан жерде болды деп есептеледі, бірақ осыған байланысты заманауи жазбалар жоқ. Грей 2 тамызда, ал екі теңдесі 5 тамызда Баргейт алдында өлім жазасына кесілді. Қанағаттанған Генрих 11 тамызда Францияға аттанды. Скроптың қастандыққа қатысуы замандастарын таң қалдырды және ол корольдің сүйіктісі болғандықтан тарихшылардың да ойын қозғады. Иан Мортимер Скроптың 1400 жылы Эпифания көтерілісі кезінде Йорк герцогы Эдвард жасағандай, Кембридж бен Грейдің сеніміне кіріп, оларды жасырын түрде сатқындыққа ұшыратқан болуы мүмкін дейді, бірақ Мортимердің 31 шілдеде патшаға хабарлағандығы бұған жол бермеді. Дегенмен, Пью Скроптың соттағы жауаптарына сенбейді, оның патшаға хабарласу ниеті болмағанын айтады. Пью сондай-ақ "1415 жылы Генрих V және оның үш бауырын өлтіру жоспары болған жоқ, ал айыптамадағы ең сенсациялық айып – Кембридж, Грей және Скроптың олар жасаған басқа да қылмыстар үшін өлім жазасынан құтылмауы үшін жасалған" деп мәлімдейді.
Edmund Mortimer, 5th Earl of March, was the great grandson of Lionel of Antwerp, Duke of Clarence, second surviving son of King Edward III, and his claim to the throne was thus superior, should one allow female intermediaries (he was the grandson of Philippa of Clarence, daughter of Lionel), to that of Henry V and his father, Henry IV, who derived their claim from Henry IV's father, John of Gaunt, third surviving son of Edward III. Moreover, Edmund Mortimer's father, Roger Mortimer, 4th Earl of March, had been widely considered heir presumptive to King Richard II, who had no issue, and Edmund Mortimer himself had been heir presumptive to Richard II while a young child. The three ringleaders of the plot were Edmund Mortimer's brother in law, Richard of Conisburgh, 3rd Earl of Cambridge (also grandson of Edward III through his fourth surviving son, Edmund of Langley, and thus also Mortimer's first cousin twice removed); Henry Scrope, 3rd Baron Scrope of Masham (whose uncle Richard le Scrope had been executed for his part in a 1405 revolt); and Sir Thomas Grey, whose son, Thomas, had been betrothed in 1412 to Cambridge's only daughter, Isabel. The nominal principal, the Earl of March, informed King Henry of the plot on 31 July, stating that he had only just become aware of it. Richard, Scrope, and Grey were promptly arrested. The trial took place in Southampton; traditionally it is claimed that trial took place on the site now occupied by the Red Lion Inn, but there are no contemporary records of this. Grey was beheaded on 2 August and the two peers on 5 August, both in front of the Bargate. Satisfied, Henry sailed for France on 11 August. Scrope's involvement in the conspiracy surprised contemporaries, and continues to puzzle historians, as he was a royal favourite. Ian Mortimer claims Scrope had merely insinuated himself into the confidence of Cambridge and Grey to betray the conspiracy, just as Edward, Duke of York had done with the Epiphany Rising in 1400, but was forestalled by Mortimer's revelation of the conspiracy to the King on 31 July. Pugh, however, finds Scrope's exculpatory statements at trial unconvincing, and states that Scrope never pretended that he had intended to inform the King of the conspiracy. Pugh also contends that "there was no plot in 1415 to assassinate Henry V and his three brothers and that heinous charge, by far the most sensational in the indictment, was fabricated to ensure that Cambridge, Grey and Scrope did not escape the death penalty as a well deserved punishment for the various other offences that they undoubtedly had committed".
Салдары
Кейін сол жылы Агинкур шайқасында Кембридж графының ағасы Йорк герцогы қаза тапқаннан кейін, Кембридждің ұлы Ричард Плантагенет титулға мұрагер атанды, бұл титул Генрих V қайтыс болғаннан соң оған қайтарылды. Анасының арқасында ол Март графының өлімінен кейін таққа талап ету құқығын – Мортимер мұрасын да алды; кейін Ричард осы құқықты қолданып, король Генрих VI-ны тақтан түсіруге тырысты.
With the death of the Duke of York, the Earl of Cambridge's elder brother, at the Battle of Agincourt later that year, Cambridge's son Richard Plantagenet became heir to the title, which would eventually be returned to him after Henry V's death. Through his mother, he also inherited the Mortimer claim to the throne on the Earl of March's death; later in life Richard would use this claim to try to dethrone King Henry VI.
Драмалық көрініс
Саутгемптон заговоры Шекспирдің "Генрих V" пьесасында бейнеленеді, онда ол Генрихтің жорық жоспарларын тоқтату үшін француздық қаржымен жасалған корольге жасалған сатқындық ретінде көрсетілген. Бұл заговор анонимді "Сэр Джон Олдкаслдың тарихы" (шамамен 1600 жыл) пьесасында және Уильям Кенриктің "Фальстаффтың үйлену тойы" (1760 жыл) пьесасында да суреттелген. "The King" (2019 жылғы фильм) фильмінде Саутгемптон заговоры көрсетілген.
The Southampton Plot is dramatised in Shakespeare's Henry V, in which it is portrayed as a French financed betrayal of the king to stop Henry's invasion plans. It is also portrayed in the anonymous play, The History of Sir John Oldcastle (c.1600) and in William Kenrick's Falstaff's Wedding (1760). The Southampton Plot is shown in The King (2019 film).