Кіріспе
Американдық фотограф
Маргрет Мазер (туған Емма Кэролайн Янгрин; 4 наурыз 1886 – 25 желтоқсан 1952) – американдық фотограф. Ол 20-шы ғасырдың басындағы ең белгілі әйел фотографтардың бірі болды. Алғашқыда ол Эдвард Уэстонмен бірге пикториалды стильде жұмыс істегенде оған да, ол да әсер етті, бірақ ол өзіндік ерекше үлгілер мен дизайнға қабілетін дамытып, кейбір фотосуреттерін модернистік абстрактілі өнерге айналдырды. Ол Лос-Анджелесте өзінің фотосуретшілік қызметі мен 1920-1930 жылдардағы шығармашылық Голливуд қауымдастығы арасында ауысып отыратын, өте принципиалды өмір салған. Кейінірек ол фотосуретке түсіруден бас тартты және оның фотосуретшілік жетістіктері танылмай кетіп қайтыс болды. "Көркемдік мәселелерде Маргарет, әрине, ұстаз, ал Эдвард (Уэстон) – шәкірт болды" – Имоген Каннингем.
Өмір және мансап
Матер Юта штатының Солт-Лейк-Сити қаласында Габриэль Лундберг Йонгрин (1856-1941) мен Ане Софи Лоренцен (1860-1889) отбасында төрт баланың екіншісі болып дүниеге келді. Оның ата-анасы Даниядан келген иммигранттар еді, Даниядағы миссионерлердің ықпалымен Мормон дініне өткен. Анасы 1889 жылы төртінші баласын туған кезде қайтыс болды. Туған кезде Мэтер Эмма Каролина Йонгрин деп аталды. Анасы қайтыс болғаннан кейін ол қаланың басқа бөлігінде анасының әпкесі, Расмин Лоранценмен бірге тұруға жіберілді. Лоранцен жергілікті судья Джозеф Коул Матхердің үй шаруасын жүргізді, ал сол кездегі Эмма Каролина халық санағында «жалдамалы тұрғын» немесе «оқушы» ретінде тіркелді. 1906 жылы Мэтер Сан-Францискоға көшті, мүмкін 1906 жылғы Сан-Франциско жер сілкінісінен кейін көмекке шақыруларға жауап ретінде. Көшкеннен кейін екі жыл ішінде ол өзінің атын өзгертіп, бұрынғы үй иесінің тегін және анасының әжесі Маргрете Лоренценнің есімін алды. Ол есімін өзгерту себебін ешкімге түсіндірмеді, бірақ фотосурет тарихшысы Бет Гейтс Уоррен бұл Солт-Лейк-Ситиде басталған дәрігермен болған қарым-қатынасынан қашықтау үшін болуы мүмкін деп болжады. 1912 жылы Мэтер Лос-Анджелеске көшіп барды, онда оның досы Билли Джастеманың айтуынша, ол бірнеше жыл бойы негізінен жезөкше болып өмір сүрді. Сол жерге көшіп келгеннен кейін көп ұзамай ол Лос-Анджелес камера клубына қосылды және Эмма Голдманның ізбасарлары болған анархисттер тобымен араласты. Бір жыл ішінде ол актерлер, суретшілер, жазушылар және әлеуметтік және саяси өзгерістерді жақтаушыларды қамтитын қаладағы өсіп келе жатқан богемиялық қозғалыстың бір бөлігі болды. Оның фотосуретке деген қызығушылығы тез өсіп, келесі жылы кем дегенде бір фотосуреті Америка мен Еуропадағы камера клубының көрмелерінде көрсетілді. Ол 1913 жылдың күзінде жақын маңдағы Тропикодағы Эдвард Уэстонның студиясына барған кезде фотограф Эдвард Уэстонмен танысты. Мэтер мен Уэстон фотосуретке деген ортақ қызығушылықтарын тапты және екеуі танысқаннан кейін алты ай ішінде бір-бірімен тығыз қарым-қатынасқа түсті. Ол кезде Нэнси Ньюхолл Мэтерді «көзге, жүрекке және ақыл-ойының қалған бөлігіне ашулы, керемет және ашуландыратын» деп сипаттады. Олар танысқаннан кейін көп ұзамай Мэтер Уэстонға, өзіне және Фред Р. Арчерді қамтитын достарының шағын тобына Лос-Анджелес камералық пикториалистері (Los Angeles Camera Pictorialists) атты жаңа камера клубын құруды ұсынды. Клуб ақырында өте ықпалды болды, бірақ Мэтер мен Уэстон бір жылдан кейін ғана клубтан шықты. Сол кезде Уэстон ұлттық және халықаралық деңгейде кеңінен таныла бастады, ал Мэтердің онымен қарым-қатынасы оның атағы өскен сайын күшейе түсті. 1916 жылы Мэтер Банкер Хилл ауданындағы пансионатқа көшіп барды, онда ол тек «Бо» деп аталатын әйелмен араласты деп айтылды. Джастема «Бо» Мэтердің сүйіктісі және демеушісі болған, екеуі кездескеннен кейін көп ұзамай Мэтер өзінің алғашқы кәсіби фотостудиясын ашты. Мэтердің ең алғашқы белгілі фотосуреті 1913 жылға дейін сақталған, бірақ студиясын ашқанға дейін оның фотосуреттері туралы деректер өте аз. Алғашқы жылдары Мэтер пикториалистік стильде жұмыс істеді. Студиясын ашқаннан кейін жасаған алғашқы суреттерінің бірі - жұмсақ фокус портреті, «Мисс Мод Эмили», ол кейіннен «Жылдың фотограммалары» журналында жарияланды. Ол сондай-ақ авангардтық «Кішкентай шолу» журналы үшін ақын Альфред Креймборг пен мұрагер Алин Барнсдалл сияқты портреттер сериясын жасады. Лос-Анджелестегі богемиялық шеңберге қатысуы да кеңейді, және осы байланыстар арқылы ол Чарли Чаплин, Макс Истман және Флоренс Дешон сияқты танымал және зиялы адамдармен достық қарым-қатынас орнатты. 1918 жылы ол Уэстонмен үнемі жұмыс істеді, екеуі стильдік идеялар мен фотосурет техникасын алмасты. Сол жылы ол қытай ақыны Мун Кванның суреттер сериясын аяқтады, ол көркем элементтер ретінде күшті көлеңкелерді пайдаланды. Вестон алғаш рет 1916 жылы Юджин Хатчинсонның портреті бойынша көлеңкелерді драмалық дизайн элементі ретінде сынаған, бірақ Мэтер бұл әдісті көптеген жылдар бойы өзінің портреттерінде жалғасатын стильдік элементке айналдырды. Бұл стиль сол кезде өте ерекше болғандықтан сыншы Фрэнк Рой Фрапри: «Осы композиция түрін бағалау қазіргі уақытта жазушымен тек интеллектуалды, музыка мен сурет өнеріндегі кейбір жаңа формалар сияқты. Келесі ұрпақ осындай келісімді инстинктивті түрде қабылдайтын болады. Өнердің дамуы да осылай» деп жазған. 1921 жылы Мэтер мен Уэстонның бірлескен фотосурет қызығушылықтары оларды жартылай ресми серіктестікке әкелді. Осы жылдың көп бөлігінде олар бірлесіп қол қойған шамамен оннан астам фотосуреттер жасады – Уэстоннің мансабында басқа фотографпен бірлесіп авторлық құқықты алғаш рет және соңғы рет алған кез. Бір рецензент екеуін «өнер серіктестігі» деп атады, бірақ Мэтер кем дегенде кейбір фотосуреттерді өзі салған және екеуінің де есімін басып шығарған деген белгілер бар. Осы кезеңде ол Уэстонның бірнеше керемет портреттерін жасады, оның ішінде оның сәл мұңды көрінісін көрсететін толық кадрлы жақын суреттер де бар. Келесі жылы Мэтер мен Уэстон үшін өнерлік стильдегі өзгерістің басталуы болды. Кімнің кімге әсер еткені туралы тікелей мәлімет жоқ, бірақ Уэстон мен Мэтердің екеуін де жақсы білген фотограф Имоджен Каннингем, өнер мәселелерінде Мэтер ұстаз, ал Уэстон оқушы болды деді. Екеуі де пикториалистік стильден тез бас тартып, өткіррек фокусқа және батыл сызықтар мен бұрыштарға ие суреттерді жасауға көшті. Оның осы кезеңдегі жұмысы «кеңістіктің батыл, сенімді және күрделі түсінігін» көрсетеді, оны сол кездегі көптеген адамдар ешқашан жеткізе алмады. 1923 жылы Уэстон фотограф Тина Модоттиге ғашық болып, онымен Мексикаға саяхаттауға шешім қабылдады. Кетіп бұрын ол Калифорния штатының Редондо-Бичтегі құмды төбелерде Мэтердің жалаңаш суреттер сериясын түсірді. Бұл суреттер оның екінші әйелі Чарис Уилсонның 13 жылдан кейін түсірілген одан да танымал жалаңаш суреттерімен ұқсас. Уэстон кеткеннен кейін Мэтер өзінің мансабын танымал суретшілер, музыканттар мен жазушылардың жаңа портреттерімен кеңейтті, оның ішінде Пабло Касальс, Ребекка Уэст, Ева Готье, Рамон Новарро, Конрад Берковичи және Ричард Булиг кірді. Оның портреттері «алдаулы түрде қарапайым, егжей-тегжейлілікке үлкен үнемшілікпен жасалған [бірақ сонымен бірге] ұлы сезімталдық пен дәлдікпен [суреттің мәніне] жететін» болып сипатталды. Осы кезеңде ол жас суретші Билли Джастемамен жақын дос болып, оны көп рет суретке түсірді. Джастема Мэтерден шамамен 20 жас кіші болды, және олар көп жылдар бойы өзара пайдалы және платонистық қарым-қатынас құрды. Джастема Мэтер оны «күтіп, қорғайтын, толығымен және білмейтіндей бұзатын, этикалық мінез-құлық пен өнерлік тамашалық стандарттарын орнататын» деді, ал Мэтер Джастема үйіне әкелген талантты музыканттар мен суретшілердің жаңа және өзгеретін шеңберінен қуат алды. Оның ең танымал суреттерінің бірі, «Жартылай жалаңаш», Джастеманың ішкі және әдемі өрнектелген кимономен бос оралған қолының көлденең суреті, екеуі танысқаннан кейін көп ұзамай жасалды. Бұл Мэтердің жұмысындағы күшті декоративтік элементтің ең алғашқы мысалы, және ол өзінің өнерлік көзқарасын дамыта бергенде осы стильдік тәсілді қайта-қайта пайдаланды. Мэтер мен Джастема 1928 жылы «Форманың ашылуы» деп аталатын ұсыныс бойынша Гуггенхайм стипендиясына бірлесіп үміткер болды. Өтініште олар бірге жұмыс істеген фотосуреттерді сипаттады, Мэтер фотограф, ал Джастема дизайнер болды, олар қолдар, жұмыртқалар, қарпуыздар, толқындар, ванна бөлмелері және теңіз қабықшаларын қамтыды. Кейінірек Вестон да...