Кіріспе

Deus Ex Machina – 1984 жылғы қазанда Mel Croucher жобалап, құрастырған және Automata UK баспасынан ZX Spectrum үшін шығарылған, кейіннен MSX және Commodore 64 платформаларына көшірілген видео ойын. Ойын толық синхронды саундтрекпен бірге шыққан алғашқы ойын болып табылады, онда әңгімелеу, танымал әртістер мен музыка бар. Ойынға қатысқандар: Иан Дьюри, Джон Пертуи, Донна Бейли, Фрэнки Хоуэрд, Э. П. Томпсон және Краучер (сонымен қатар музыканың авторы). Эндрю Стагг Spectrum нұсқасының бастапқы кодын жазды, ал Колин Джонс (кейін автор және баспагер Колин Брэдшоу Джонс ретінде танымал) Commodore 64 нұсқасын бағдарламалады. Ойын "машинаның" ішінде пайда болған "кемшіліктің" өмірін – тұжырымдалудан бастап өсуі, эволюциясы және соңында өліміне дейін көрсетеді. Ойынның дамуы Шекспирдің "Сізге қалай ұнаса" пьесасындағы "Адамның жеті кезеңіне" шала-шала негізделген, сондай-ақ көптеген цитаталар мен пароди́яларды қамтиды. Алғашқы ойын 2015 жылы жалғасымен/жаңадан жасалған нұсқасымен бірге қайта шығарылды.

Ойын процесі

Ойынның ойыншылары адам денесі пішінін алған кемшікті машинаны басқарады. Ойыншылар өмірдің әртүрлі кезеңдерін – жасушадан бастап қарт адамға дейін – бастан кешіреді. Ойынның өзінде дыбыс болмаса да, ол аудиовизуалды ойын-сауық туындысы саналады. Ойын аудиокассетаға бөлінген, оны ойнағанда кассетаның таспасын да қосу керек. Аудиокассетаның ұзақтығы 46 минут, ол ойынның ұзақтығымен бірдей. Ойынды аудиокассетасыз ойнауға болады, бірақ саундтрек көмегімен түсіну оңайырақ. Саундтрекке әндер, музыкалық шығармалар және белгілі актерлердің дауыстары кіреді. Ойынмен бірге сөздердің толық мәтіні берілгендіктен, кейде дыбыссыз ойнауға да болады.

Қабылдау

Сыншылардың жоғары бағалағанына қарамастан, ойын дистрибьюторлар мен саудагерлердің талап ететін қаптама мен бағалау стандарттарына сай келмеді, сондықтан ол тек тікелей тұтынушыларға, пошта арқылы сатылды. Кейіннен ол жасырын өнер ойыны ретінде культты мәртебеге ие болды.

Мұра

Краучер ойынды кейіннен көңілі толмағандықтан, "Мен ойынды ақылға қонымды бағамен сатуым керек еді. Бірақ мен оған әдемі плакат, жақсы қаптама және қос винилді қақпақ қоюды қаладым" деді. Осының салдарынан, әдеттегі 8 фунтқа қарағанда 15 фунттық баға сатуды азайтып, ойын тек өзін-өзі ақтады. 2010 жылы ойын 1001 Video Games You Must Play Before You Die кітабына енгізілді. 2014 жылы Краучер ойынның (және өзінің) тарихы мен жаңа ойынның жасалуы туралы кітап шығарды, кітаптың атауы – Deus Ex Machina: The Best Game You Never Played in Your Life.

Қайта шығарылған фильмдер мен жалғасы

Ойынды жаңаша ойластыру 2010 жылы «Deus Ex Machina 2» деген атпен өндіріске кірісті, бұл жоба да Краучердің дизайнымен және жасауымен байланысты. Жаңа актер құрамын Сер Кристофер Ли Бағдарламашы рөлінде, Чайна Уайн Машина рөлінде, Крис Мадин Ақау рөлінде, Хоаким де Алмейда Ақау Полициясы рөлінде, сондай-ақ Иан Дюридің жазба дауысымен толықтырды. Ол 2015 жылдың 11 наурызында жарық көрді. Бұл Кристофер Лидің өмірінде шыққан соңғы жұмысы болды, ол қайтыс болғаннан 4 ай бұрын жарияланды. Ойынға жалғасымен бірге, «Deus Ex Machina, Жыл ойыны, 30 жылдық мерекелік коллекционерлік басылымы» ойынының жаңартылған нұсқасы Android, iOS, Ouya, Microsoft Windows, Linux және Mac OS X платформалары үшін шығарылды. 2016 жылы Microsoft Windows, Linux және Mac OS X үшін «Deus Ex Machina: The Final Cut» атты екінші жаңартылған нұсқасы жарық көрді.