Солтүстік Мексиканың Лагуна аймағы: Дурáнго мен Коауила штаттарындағы суға толы өңір, мақта өсіру, Мексика революциясы және аграрлық реформалар туралы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лагунера (Comarca Lagunera) немесе Ла-Лагуна (La Comarca de la Laguna) – Мексиканың солтүстігінде орналасқан аймақ, Дуранго және Коахуила штаттарының кең аумағын қамтиды. Назас және Агуанаваль өзендерінің мерзімік тасқынынан пайда болған құнарлы топырақтары бар. Екі өзен де Тынық мұхитына немесе Мексика шығанағына құйылмайды, олардың орнына ішкі көлдердің тізбегін қалыптастырған. Аймақ кең көлемде суармалы мақта егісі үшін дамыған. Мексика революциясы кезінде аймақта қызыл қанды шайқастар болды. Революцияның әскери кезеңінен кейін, аймақ президент Лазаро Карденас тұсындағы аграрлық реформаның бір бөлігіне айналды. Карденас атындағы тоған қазір өзендердің тасқынын бақылайды, бірақ нәтижесінде жер асты сулары қайта толықталмайды. Бұл Мексиканың 8-ші ірі мегаполистік аймағы.
The Comarca Lagunera or La Comarca de la Laguna ("region of lagoons") is a region of northern Mexico occupying large portions of the states of Durango and Coahuila, with rich soils produced by periodic flooding of the Nazas and Aguanaval rivers. Neither river drains into either the Pacific Ocean or the Gulf of Mexico, but rather they created a series of inland lakes. The region was developed for large scale irrigated cotton agriculture. During the Mexican Revolution, the region was the site of fierce fighting. Following the military phase of the Revolution, the region was part of the agrarian reform under President Lázaro Cárdenas. The dam named for Cárdenas now controls flooding of the rivers, but the groundwater resources are no longer recharged as a result. It is the 8th largest metropolitan area in Mexico.
The Comarca Lagunera is formed by 15 municipios; 5 in Coahuila (Torreón Municipality, Matamoros Municipality, San Pedro Municipality, Francisco I. Madero Municipality, Viesca Municipality) and 10 in Durango (Gómez Palacio Municipality, Lerdo Municipality, Tlahualilo Municipality, Mapimí Municipality, Rodeo Municipality, Nazas Municipality, San Juan de Guadalupe Municipality, San Luis del Cordero Municipality, General Simón Bolívar, San Pedro del Gallo Municipality).
Аумағы
Ол жалпы ауданынан, оның Коауилаға жататыны және Дурангоға жататыны, бұл ұлттық аумақтың 2,5 пайызын құрайды.
It covers an area of out of which belong to Coahuila and to Durango, which makes it 2.5 percent of the national area.
Шекаралары
Солтүстікке қарай Чиуауа штатымен, сондай-ақ Сиерра-Мохада муниципалитетімен және Коауила штатының Куатросиенегас муниципалитетімен, батысқа қарай Дуранго штатының Инде муниципалитетімен және Идальго муниципалитетімен, оңтүстік-батысқа қарай Сакатекас штатымен және шығысқа қарай Коауила штатының Паррас муниципалитетімен шектеседі. Бұл көпбұрыш Мексиканың солтүстік-орталық бөлігінде, 24° 22' және 26° 23' солтүстік ендігі және 102° 22' және 104° 47' батыс бойлығы арасында, Мапими ойпатының ең оңтүстік бөлігінде орналасқан. Аймақтың орташа биіктігі – .
It borders north with the state of Chihuahua, and with Sierra Mojada Municipality and Cuatrociénegas Municipality of Coahuila, to the west with Indé Municipality and Hidalgo Municipality in Durango, to the southwest with the state of Zacatecas and to the east with Parras Municipality in Coahuila. This polygon is located in the north central part of Mexico, between the parallels 24° 22' and 26° 23' North and meridians 102° 22' and 104° 47' West in the southernmost part of the Bolsón de Mapimí. The average altitude of the region is of .
Гидрология
Лагунара аймағы басты өзендерінің арнасынан тасып кетуі салдарынан мерзімді түрде су тасқынына бейім.
The Comarca Lagunera is subject to periodic flooding due to the overflowing of its principal rivers.
Назас өзені
Назас өзенінің орташа су ағыны секундына 1900 текше метрді құрайды және ол Секстин және Рамос өзендерінің қосылуынан пайда болады. Лагуна де Майранға қарай ағып келе жатырғанда, Лазаро Карденас суқоймасына (3,336 миллиард текше метр) құйылады. Оның бағытында Вискаино, Пеньон, Сан-Хуан, Наитча және Куэнкаме арналарынан су алады, соңында Франсиско Сарко суқоймасында (436 миллион текше метр) тоқталады.
The Nazas River, average flow of 1,900 cubic meters per second, is formed from the merging of the Sextín River and the Ramos River. In its transit towards the Laguna de Mayrán it is contained in the Lázaro Cárdenas dam (3,336 million cubic meters). In its course it receives the flows of the Vizcaíno, Peñón, San Juan, Naitcha and Cuencamé creeks, and finally stops at the Francisco Zarco Dam (436 million cubic meters).
Агуанавал өзені
Секунд сайын орташа су ағыны 600 текше метрді құрайтын Агуанавал өзені, Сакатекас штатында Саин-Альто және Трухильо өзендерінің бірігуінен пайда болады. Оған Рейес, Сантьяго және Мазамитоте шағын өзендерінің сулары қосылады.
The Aguanaval River, which has an average flow of 600 cubic meters per second, is formed from the fusion of the Saín Alto River and Trujillo River in Zacatecas. It receives the flows of the Reyes, Santiago and Mazamitote creeks.
Басқа
Лагунара аймағында басқа да маңызды гидрологиялық компоненттер бар. Мапими муниципалитетіндегі Бенджамин Ортега Кантеро тоғаны, Родеодағы Франсиско Гонсалес де ла Вега тоғаны, Симон Боливардағы Лос Наранхос тоғаны және Сан-Педро-дель-Галлодағы Синко-де-Майо тоғаны. Сонымен қатар, Майран және Виеска көлдері қазіргі уақытта құрғақ арналар болып табылатын үлкен табиғи тоғандар, олар Назас өзеніндегі тоғандардың және Агуанавал өзенінің су тасқыны аймағында орналасқан Матаморос қаласының салдарынан толтырыла алмайды.
There are other important hydrologic components in the Comarca Lagunera region. The Benjamín Ortega Cantero dam in the municipio of Mapimí, the Francisco González de la Vega dam in Rodeo, the Los Naranjos dam in Simón Bolívar and the Cinco de Mayo dam in San Pedro del Gallo. Also, the Mayrán and Viesca lagoons are big natural dams that constitute dry beds at the moment, and are unable to be filled due to the dams located in the Nazas River for the Mayrán lagoon and the city of Matamoros being in the Aguanaval River's flood path.
Орграфиялық
Бұл аймақ кең және қиық тау жотасымен шектелген, онда мезозой дәуірінен қалған шөгінді тау жыныстарынан тұратын бірнеше айқын ерекшеліктер байқалады, олардың ішінде маңызды мәрмәр және басқа да түсті металл емес кендер өндіріледі. Лагунара аймағының ең маңызды ерекшеліктері – Джимулько тауы (3120 м биіктікте), Росарио тауы (2820 м биіктікте) және Тлахуалило тауы (2200 м биіктікте).
The region is conformed by a large and truncated mountain range, in which several prominent features can be seen constituted by sedimentary rock from the Mesozoic, where important marble and other non ferrous minerals are exploited. The most important features within the Comarca Lagunera are the Sierra de Jimulco (altitude of 3,120 m), the Sierra del Rosario (altitude of 2,820 m), and the Sierra de Tlahualilo (altitude of 2,200 m).
Тарих
1980 жылдары Лагунара аймағының Коахуила және Дуранго штаттарынан бөлініп, Мексиканың 33-ші штаты болуы туралы ұсыныстар айтыла бастады. 1980 жылдардың соңында Конгресте Лагуна Комаркасының штат мәртебесін бекітуге үш рет сәтсіз тытылды. Осы мәселе бойынша ондаған жылдар бойы талқылаулар жүрді, бірақ ешқандай прогресс болмады. 2013 жылы ELLA (Estado de La Laguna) атты жоба үкіметке жаңартылған ұсынысын ұсынды, онда штат болу аймақты мазалаған құрғақшылық пен кедейлік проблемаларын шешуге көмектесері делінген. Олардың сөзіне қарағанда, Дуранго және Коахуила штаттары аймақтың салық, еңбек және өндіріс салаларындағы үлесіне қарағанда пропорционалды түрде аз қаржы бөліп отыр. Бұл ұсынысты қолдау үшін топ 500 мыңнан астам қол жинады. 2014 жылдың қаңтар айында Мексика үкіметі ұсынысты қарастыруға келісімін берді.
In the 1980s, proposals began being made that Comarca Lagunera become Mexico's 33rd state, separating from Coahuila and Durango. In the late 1980s, three unsuccessful attempts were made in Congress to approve Comarca Laguna's statehood. Discussions have continued for decades, with no progress, until 2013, when a project named ELLA (Estado de La Laguna) presented the government with an updated proposal, arguing that statehood would help alleviate the issues of drought and poverty that plague the area. They say that the states of Durango and Coahuila provide a disproportionately small share of funding compared to what the region provides in taxes, labor and production. The group gathered over 500,000 petition signatures in support of the proposal. In January 2014, the Mexican government responded, agreeing to take the proposal under consideration.
Климат
Жыл бойы орташа температурасы 22 °C (72 °F) болып, өте құрғақ климатқа ие, орташа жауын-шашын мөлшері 300 мм (12 дюйм). Жылына орташа есеппен 22 суық күн тіркеледі, температура 0 °C (32 °F) дейін төмендеп, 40 °C (104 °F) дейін көтеріледі.
It has average heat throughout the year, with an average temperature of 22 °C (72 °F) and extreme dryness, with an average rainfall of 300 mm (12 in). There is an average of 22 cold days a year, with temperatures ranging lows of 0 °C (32 °F) and highs of 40 °C (104 °F)
Халық саны
Лагунара аймағының экономикалық өрлеуі Лердо, Гомес Паласио және Тореон қалаларынан құралған қалалық орталықта шоғырланған. 2000 жылғы мәліметтер бойынша, осы ірі елді мекеннің халқы 1 249 442 адамды құрайды, оның 912 822-сі қалалық ауданда, ал 336 620-сы ауылдық жерлерде тұрады. Бұл оны Мексиканың ең ірі 8-інші мегаполистік аймағына айналдырады.
The economic rise of the Comarca Lagunera is centralized in an urban center formed by the cities of Lerdo, Gómez Palacio, and Torreón. This major settlement has, as of 2000, a population of 1,249,442, out of which 912,822 are located in the urban area and 336,620 in rural settlements, making it the 8th largest metropolitan area in Mexico .
Экономика
Лагунара аймағы Мексиканың сүт өндірісіндегі ең маңызды өндіруші болып табылады, ол ұлттық сүт өндірісінің 14 пайызын құрайды, күніне 3,6 миллион литр сүт өндіреді. Торреон қаласында әлемдегі ең ірі күміс тазарту зауыты – Met Mex Peñoles орналасқан. Лагунара шикізат пен дайын өнімдердің маңызды өндірушісі: цемент, тыңайтқыштар, түсті металдар, мәрмәр, сүт өнімдері және тағы да басқалары оның ішінде. Маңызды экономикалық салалардың бірі – киім, автокөлік бөліктері және электр компоненттерін құрастыратын макиладора (жинау зауыты) өнеркәсібі.
The Comarca Lagunera is Mexico's most important milk producer with a 14 percent of the national production of milk, 3.6 million liters of milk a day. And within the city of Torreón lies the largest silver refinery of the world, Met Mex Peñoles. The Comarca is an important producer of raw materials and finished products: among which are cement, fertilizers, non ferrous metals, marble, milk derivates, among others. One of the most important activities is that of the maquiladora (assembly plant) industry of clothing, car parts and electrical components.
Білім
Облыста барлығы 32 кәсіби білім беру орталығы, университет, колледждер және техникалық институттар бар. Аймақтағы ең ірілері – Коахуила Автономиялық университеті, Монтеррей Технологиялық институтының Лагуна кампусы, Торреон Ибероамерикалық университеті, Лагуна Автономиялық университеті, Ла Саль университеті және Лагуна Технологиялық институты.
The region has a total of 32 professional studies centers, universities, community colleges, and technical institutes. The most important in the region are the Universidad Autónoma de Coahuila, the Tecnológico de Monterrey Campus Laguna, the Iberoamerican University Torreón, Universidad Autónoma de la Laguna, Universidad La Salle and Instituto Tecnológico de la Laguna.