Кіріспе

Згода – 1945 жылдың ақпанында Силезияның Святохловице ауданында құрылған еңбек лагері (кейде концлагерь деп те сипатталады). Коммунистік құпия полицияның бақылауында болды және сол жылдың қараша айында жабылды. 1943 жылдан 1945 жылдың қаңтарына дейін, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Святохловицедегі лагерьді нацистік Германия Arbeitslager ретінде пайдаланды. Бұл нацистік Аушвиц концлагерінің еңбек лагерінің (Arbeitslager Eintrachtshütte) немесе Эйнтрахтхютте концлагерінің бөлімшесі болды. НКВД мекемені МБП-ға бергеннен кейін, полковник Соломон Морел 1945 жылдың 15 наурызында қайта аталған Згода лагерінің командирі болды.

"Згода" еңбек лагерінің қызметі

Нацистік Германия лагерін немістер 1945 жылдың 23 қаңтарына дейін эвакуациялады. Дегенмен, оның инфрақұрылымы бұзылмастан қалды, ал бірнеше аптадан кейін лагерь НКВД-мен қайта жарақтандырылып, дезинфекцияланды және 1945 жылдың ақпан айында Катовице, Белиц/Бьельско және Нейсе/Ниса қалаларынан келген Силезия тұтқындарымен толтырылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Польшаның коммунистік билігі Германияның I және II тобына жататын Силезиялық фолксдойчтарды этникалық неміс деп санады. Олар соғыс кезінде Жоғарғы Силезиядағы нацистік режиммен ерікті түрде ынтымақтасқан деп есептелді және сот қарауына түсті. Алғашқы тұтқындарды милиция, қауіпсіздік қызметтері және Совет Одағының НКВД-сы жіберді. Статистикалық мәліметтер мен куәгерлердің сөзіне сүйенсек, 1 мен 5 жас аралығындағы балалары бар шамамен 2 ана және 6 немесе 7 жастағы 2-3 бала келді. Бұл Қауіпсіздік департаментінің 13 жасқа дейінгі балаларды тұтқындармен бірге қабылдауға тыйым салатын директивасын бұзу болды, олардың мемлекеттік қамқорлыққа берілуі тиіс болған. Лагерьде эпидемия тарағанша тұтқындарға ешқандай медициналық көмек көрсетілмеді және шара қабылданбады. Көз жұмғандардың денелері түнде арбаларға салынып, лагерьден шығарылып, асығыс қазылған жаппай қабірлерге жеткізілді. Соңында, медициналық бригада жіберілді, ол қалған тұрғындарды вакцинациялады. Алайда, Zgoda лагерін Gazeta Wyborcza, Die Zeit, Deutschlandfunk және басқа да көздер концлагерь деп сипаттайды.