Кіріспе

Махаёга класының буддалық тантрасы Гухьягарбха тантрасы (Скт. ; Тиб. རྒྱུད་གསང་བ་སྙིང་པོ་, Gyü Sangwé Nyingpo; Wyl. rgyud gsang ba'i snying po, "Құпия мәннің тантрасы" немесе "Құпия жатыр тантрасы") – Махаёга класының ең маңызды буддалық тантрасы және Ньингма дәстүрінде оқылатын басты тантралық мәтін. Бұл күш беру (абхишек), самая, мантралар, мандалалар және басқа Ваджраяна тақырыптарын түсінудегі негізгі Ньингма көзі болып табылады және Дзогчен дәстүріне ықпал еткен. Ньингма ғалымы Лонгченпа оны "барлық көліктердің ең жоғары шыңы, барлық сөздік берілімдердің бастауы, үш дәуірдегі барлық Буддалардың көлігінің ұлы қысқа жолы, ең құпиясы" деп есептейді.

Шолу

Оның толық атауы – "Салтанатты сиқырлы иллюзия желісі, құпия мән, нағыз табиғаты дәл осылай" (Тиб. Пал Гютруль Драва Сангве Ньингпо Де Кона Ньид Нге Па, Вил. dpal sgyu 'phrul drva ba gsang ba'i snying po de kho na nyid nges pa). Оны көбінесе "Сиқырлы иллюзия желісінің тантрасы" (Тиб. Гютрул Драва Гю, Вил. sgyu 'phrul drva ba rgyud) деп атайды. Ньингма мектебінің пікірінше, Гарб Дордже Үндістанның Ұлы жетістікке жеткендерінің (Махасидда) Кукураджасынан Гухьягарбханың Махайога ілімдерін алған. "Құпия жатыр" атауы Тибет канонындағы он тоғыз мәтіннен тұратын жинақты білдіреді. Басты еңбектерге жиырма екі тараудан тұратын қысқа нұсқа, аралық нұсқа (қырық алты тарау) және ұзақ нұсқа (сексен екі тарау) кіреді. Тибет өлілер кітабы (Бардо Тодол) – осындай zhi khro мәтіндерінің бірі.