Кіріспе

Гонсало Санчес (1020 – 26 маусым 1043) – 1035 жылдан өліміне дейін Собрарбе және Рибагорзаның, Пиреней тауындағы екі кішкентай графтықтың патшасы болды. Ол Наварра королі Санчо III және оның әйелі Кастилиялық Муниадонаның ұлы еді. 1035 жылы қайтыс болмас бұрын Санчо өз патшалығын ұлдары арасында бөліп, Собрарбе мен Рибагорзаны Гонсалоға берді. Ол Наварраны мұраға алған үлкен ағасы Гарсия Санчес III-нің қарауындағы вассал ретінде осы жерлерді басқарды. Гонсалоның тиімсіз және беделсіз болғаны айтылады, оның өмірлік кезеңінде вассалдары жартылай ағасы Арагондық Рамиро I-ге кетіп қалды. Оның қайтысынан кейін он жыл ішінде оның билеуі ескерілмей, Рибагорза билеушілерінің тізімінен алынып тасталды.

Билік

1035 жылғы 14 сәуірде Сан-Хуан-де-ла-Пенья монастырында сақталған құжатқа сәйкес, Санчо III Арагонды үлкен, бірақ заңсыз ұлы Рамироға берді. Осы әрекеттің нәтижесінде Лоар қамалы мен Сан-Эметрио монастыры және оларға тәуелді ауылдар Арагоннан бөлініп, Гонсалоға мұрасының бір бөлігі ретінде тапсырылды. Араларында дұрыс қарым-қатынас болған көрінеді. Гонсало кейіннен ағасымен бірге көптеген шарттарды бекітті және олар жиі келісімшарттарда бірге кездеседі. Гонсало барлық ағаларымен және қайын сіңілісі, Леон королі Вермудо III-мен бірге 1036 жылғы 22 тамызда Рамироның болашақ әйелі Бигорренің Эрмесиндасына құдалық сыйлығын (ер сыйлығы) табыс еткен кезде болды. Рамироның сыйлық туралы шарттарында Гонсалоға король атағы берілді. 1037 жылы Гонсало ағалары Гарсия мен Рамироға қосылып, Рамироның тәрбиешісі Химено Гарсестің Леир монастырына жасаған сыйлығын растады. Бұл құжатта Гарсия ағаларына билігін көрсету үшін princeps (князь, латын тілінен "бірінші") атауын қолданды, ал Рамиро мен Гонсало regulus (ұсақ король) атауын пайдаланды. Бұл кездесу, мүмкін, Лейрде немесе Гарсияның астанасы Памплонада өткен. Жазбада күн мен ай сақталмаған. Гонсалоның өзінің билеушісі Гарсияның қатысуымен корольдік атақты, тіпті regulus сияқты төмен атақты қолдануы Гонсалоның корольдік атақты тартып алғанын емес, Санчо III Гонсало мен Рамиро үшін корольдіктер құруды ниеттенгенін көрсетеді. Гонсало барлық ағаларымен, соның ішінде ең кішісі Фердинандпен 1037 жылы (немесе, мүмкін, 1043 жылы) Анзанигода кездесті, Фердинанд Леон Корольдігіне ие болғаннан кейін.

Өлім

Гонсалоның 26 маусымдағы қазасы Сан-Викториан монастырының Собрарбедегі некрологында тіркелген, бірақ жылы көрсетілмеген және көптеген пікірталас тудырған. Ерте заманғы тарихшы Джеронимо Зурита оны 1035 жылға дұрыс емес орналастырған. Жозе де Морет 1042 немесе 1043 жылдарды ұсынған. Кейінгі дереккөз – Сан-Хуан-де-ла-Пенья шежіресі оны 1037 жылға жатқызады, бірақ Гонсало қол қойған, 1039 жылдың қыркүйегіндегі күмәнді мазмұндағы құжат бар. Рамиро 1040 жылдың қыркүйегінде Рибагорсадағы Урхель епископтарының құқықтарын растағандықтан, Гонсало сол кезде қайтыс болған болуы мүмкін. Сондықтан Перес де Урбель оның өлімін 1039 жылдың желтоқсаны мен 1040 жылдың қыркүйегі аралығына жатқызып, 1040 жылдан кейін Гонсало туралы айтылған бірнеше құжаттардың күніне күмән келтіреді (1041 жылы Бласкитаның сыйға берген жері, 1042 жылы Рамироның жарғысы және 1043 жылы Рамироның Атон Гарсеске сыйға берген жері). Бұларды қабылдап, Убието Артета Гонсалоның кісі өлтіруін 1046 жылға жатқызады. Нельсон оның 1043 жылы болғанына сенуге негіз береді. Сан-Хуан-де-ла-Пенья шежіресі Гонсалоны өзінің рыцарі Рамона де Уасконияның өлтіргенін, оны Ласкорц маңындағы Монклюсте Эсера өзені үстіндегі көпірден лақтырғанын хабарлайды. Ол Сан-Викториан монастырында жерленді. Оның қазасынан кейін Гарсия Гонсалоның графтықтарын Рамироға берді. Гонсалоның мұрагерлері болған жоқ және оның қысқа билігі көп ұзамай ұмытылды. 1115 жыл шамасында жазылған Historia silense Санчо III патшалығының бөлінісі туралы айта келіп, оны тіпті есімдерімен де атамайды. Тіпті, Гонсалоның алған жері Арагоннан да алыс болғанымен және оның заңдылығы күмәнсіз болғанына қарамастан, Рамироға Арагонның «алыс» аймағы берілді. 1200 жыл шамасында жазылған анонимді Chronica naierensis толығымен Silense-ге сүйеніп, Гонсалоны елемейді және Рамироның мәртебесін оның заңды еместігіне байланыстырады. Liber regum, сондай-ақ 1200 жыл шамасында жазылған, бірақ Silense-ден тәуелсіз, Гонсало туралы ешқандай білімділік танытпайды.