Кіріспе

Австралия еңбек құқығы туралы шешім – Ex parte H. V. McKay, көбінесе "Harvester" ісі деп аталады, Австралияның еңбек құқығы саласындағы маңызды шешім. Бұл іс 1906 жылғы Акциздік тариф заңына сәйкес туындады, ол Австралияда өндірілген тауарларға акциз салықтарын белгіледі, мысалы, стриппер-харвестер үшін 6 фунт стерлинг сомасында. Алайда, егер өндіруші өз қызметкерлеріне "әділ және орынды" жалақы төлесе, ол акциз салығын төлеуден босатылатын еді. Осылайша, сот заңның мақсатына сәйкес "әділ және орынды" жалақының қандай болуын қарастыруға тиіс болды. Х.Б. Хиггинс білікті емес ер адам үшін "әділ және орынды" жалақының "цивилизацияланған қоғамда" әйелін және үш баласын "шараптап, қарапайым тұруға" жеткілікті болуын, ал білікті жұмысшылар өз біліктілігі үшін, жұмыс берушінің төлем қабілетіне қарамастан, қосымша төлем алуға құқылы екенін мәлімдеді. 1908 жылы Австралияның Жоғарғы Соты R v Barger ісінде 1906 жылғы Акциздік тариф заңының жарамсыз екенін анықтағанмен, бұл шешім 20 жылдан кем уақыт ішінде Австралия еңбекшілерінің жартысына жуығына тараған ең төменгі жалақы жүйесінің негізі болып қалды. Бұл шешім 2009 жылғы "Әділ еңбек" заңына енгізілген ұлттық ең төменгі жалақының құрылымына үлкен үлес қосты. Бұл шешімнің ұлттық маңызымен қатар, халықаралық деңгейде де маңыздылығы зор болды.

Бітімгершілік және төрелік сотының отырысы

Маккейдің өтініші Викториядағы ауыл шаруашылығы машиналарын өндірушілердің 112 өтінішінің бірі болды және оның өтініші сынақ ретінде таңдалды, себебі зауыт ең ірілерінің бірі болды, сондай-ақ ең көп және түрлі қызметкерлерді жұмысқа алған, және оның өтінішіне түрлі кәсіподақтар күшті қарсылық білдірді. Басқа өтініш берушілерге сот олардың өтініштерін қарағанда, егер ерекше жағдайлар болмаса, Маккейдің отырысында алынған мәліметтермен ғана шектелетіні хабарланды. Аталған сот отырысында бірнеше ірі өндірушілер қатысты, бірақ ешқайсысы куәліктер ұсынбады. Отырыс 1907 жылдың 7 қазаны мен 1 қарашасы аралығында 20 күнге созылып, Мельбурнда өтті. Хиггинс жалақының "жалақы алатын адамды лайықты және қарапайым тұрмыста қамтамасыз етуге жеткілікті болуы керек" деп шешім шығарды. Біліктілігі жоқ жұмысшылар үшін "әділ және лайықты" ең төменгі жалақы 7/ (7 шиллинг) немесе аптасына шамамен 70 цент, яки 42/ болды. Кейінгі зерттеулер көрсеткендей, бұл ең төменгі жалақы қарапайым өмір сүруге жеткілікті еді. Хиггинс сот шешімі мынадай болды: Жоғары сот сонымен қатар, штаттар арасында өзгеше болуы мүмкін белгілі бір еңбек талаптарына сәйкес келуге негізделген салықты 51-баптың мағынасындағы кемсітушілік және 99-баптың мағынасындағы артықшылық деп таныды.

Маңыздылығы

Бұл үкім келесі 60-80 жыл бойы Австралия экономикалық өміріне үстемдік етті. Хиггинстің 1907 жылғы "Жатқыштар ісі" бойынша шешімі Австралия еңбек заңнамасындағы басты өлшемшарт ретінде қарастырылды. Жоғары соттың R v Barger ісіндегі шешімін кері қайтарғанына қарамастан, Хиггинс ең төменгі жалақыны өте маңызды деп санады және Келісу және Төрелік сотының төрағасы ретіндегі қызметіндегі келесі үкімдерде "Жатқыштар" ісіндегі логиканы қолданды. Консервативті сарапшы Джерард Хендерсон бұл шешімді сынап, оны жұмыс берушілердің төлеу мүмкіндігін және өмір сүру құнының аймақтық айырмашылықтарын ескермейтін, көбінесе сезімге құрылған, сәтсіз саясатты көрсететін терең кемшіліктері бар шешім деп сипаттады.

Қазіргі кездегі реакция

Сол кезде де, қазір де "Жас орақшы" шешіміне реакция әртүрлі болды. "Жұмысшы" газеті бұл шешімді әділдіктің жеңісі деп бағалап, адам өмірінің заңмен қамтылмаған соңғы кезеңі енгізілген жаңа дәуірдің басталуын білдірді.

Маккейдің сын-пікірлері

Жоғары соттың шешіміне жауап ретінде Маккей: «Акциз туралы заң өкілеттік шегінен тыс деп жарияланды. Федералды парламент өзінің құзыретін асырып кетті, осы заңға жұмсалған барлық зерделілік пен сөз өнері, оны іс жүзінде қолдануға арналған барлық сот процестері, сондай-ақ Төрелік сот пен Кедендік органдар белгілеген барлық ережелер күшін жойды» деді. 1922 жылы Маккей Премьер-министр Хьюзге жалақы кеңестері және ұжымдық келісімдер туралы жазып: «Мен Ұлттық Достастық үшін негізгі жалақыға келіспеймін. Әлемнің басқа бөліктерінде бұл ең төменгі еңбекақы ең нашар адамға ең төменгі жалақы, ал ең жақсы адамға ең жоғары жалақы болып табылады – әр адам өз қабілеті мен мүмкіндігіне қарай. Құдай адамдарды тең жаратқан жоқ – Ол солай жасады деп елестеудің, сондай заңдар қабылдаудың, немесе адамдарға қызметтеріне емес, қажеттіліктеріне қарай төлеудің қажеті жоқ».

Әйелдерге бірдей ақы төленбейді

Сот әділ және ақылға қонымды жалақыны жұмысшының жұмыс берушіге деген құнына емес, ер адамның қажеттіліктеріне қарай анықтауға тиіс деп шешті. Онда әйел жұмысшы үшін әділ және ақылға қонымды жалақы қандай болуы керек? Хиггинс судья 1912 жылы жеміс жинау ісінде әйелдерге тең еңбекақы төлеу туралы өтінішті қабылдамады, бұл тең емес жұмыс үшін тең төлемді білдіретінін айтты. Ол әйелдерге ерлердің толық мөлшерін тек қана арзан әйел еңбегі ерлерді жұмыстан ығыстыру қаупі болған жағдайда ғана беру керектігін мәлімдеді, соның салдарынан жеміс жинаушылар үшін сағатына 1 шиллингтік бірыңғай мөлшер белгіленді. Зауыттағы жинау жұмысы "әйелдерге арналған, олардың ептілігі мен саусақтарының икемділігіне байланысты" болды және бұл, әрине, сағатына 9 пенстік төменгі еңбекақыны негіздеді, ол әйелдің тамағын, баспанасын және киімін қамтамасыз ететін еді, бірақ оның отбасының емес. Ер адамның күнкөріс табушы, ал әйелдің үй шаруасын жүргізуші болуы туралы болжамдар, жалақылы жұмыс күшіндегі әйелдерді ынталандырмау саясаты ретінде сынға ұшырады, бұл еңбек нарығындағы стандартты жұмысшының басқаларға қамқорлық жасау міндеттемелері жоқ еңбек пен күтім туралы бұрыс түсінікті көрсетеді. Осылайша, әйелдердің жалақылы жұмыс күшіндегі төмен орны сақталды, олардың жұмысы ерлердің орнына қауіп төндірген жағдайда ғана тең жалақы алуға құқылы болды.