Кіріспе
Соңғы ұрпақ теологиясы (LGT) немесе "соңғы ұрпақ" теологиясы – Исаның екінші келуі алдындағы соңғы ұрпақта қасиетті адамдар жеткен моральдық кемелдік туралы діни сенім. Бұл түсінік жетінші күндік адвентистер шіркеуінің негізін қалаушыларының сенімдері мен үйретулерінен бастау алады, және 2 Коринфтіктерге 7:1, Матай 5:48 және тағы да көптеген жазбаларда кездеседі. Жетінші күндік адвентистер Исаның екінші келуінен аз бұрын көрінетін, Құдайға адал сенушілердің соңғы уақыттағы қалдығы болады деп санайды, бұл туралы Жаңа өсиеттегі Аян кітабындағы 144 000 қасиеттілерде айтылған. Кейбір адамдар LGT-ні "тарихи адвентизммен" байланыстырады, бірақ бір жақтас оның "тарихи" немесе негізгі адвентистік сенімдердің кеңейтілуі немесе дамуы екенін, немесе оларды логикалық аяқталуға жеткізетінін мәлімдейді. Бұл Джон Уэслидің "Христиандық кемелділік туралы қарапайым есеп" кітабындағы қасиеттену туралы үйретулерімен ұқсас. Жетінші күндік адвентистер Иса Мәсіхтің тек құтқарушы ғана емес, сонымен қатар адам үшін үлгі болғанын, ал христиандар қасиеттену процесі арқылы күнәні жеңіп, Киелі Рух арқылы Мәсіхтің мінез-құлқы толыққанды түрде қайта жаңартылатынын үйретеді. "Соңғы ұрпақ" сенушілері Құдайдың халқы "сынақ мерзімі аяқталуынан" және "қыйыншылық уақытынан" (Даниел 12:1; Еремия 30:7; Ишая 26:20) бұрын, Иса Мәсіхтің екінші келуінен бұрын күнәлі істер жасауды тоқтатады деп санайды. Көптеген адамдар сондай-ақ адамзаттың сынақ мерзімінің аяқталуы "Лаодикея шіркеуінің" (SDA шіркеуінің коды) күнәсі мен сенімсіздігінен кешіктірілгенін, бірақ олардың қасиетті өмір салты арқылы (Құдайдың күшімен, Киелі Рухтың күшімен Он Буйрыққа бағыну арқылы) жылдамдатылуы мүмкін екенін, осылайша Мәсіх келе алады деп сенеді. Жетінші күндік адвентистер уақыт соңында Құдайдың барлық он буйрығын сақтайтын (оның ішінде аптаның жетінші күнінде [сенбіде] демалуды қамтитын) және Мәсіхтің екінші келуінен бұрын "қасиетті" және "әділ" деп мөрленетін христиандардың қалдығы болады деп үйретеді. Соңғы ұрпақ теологиясы осы сенімге сүйене отырып, осы "соңғы ұрпақ" христиан сенушілерінің Мәсіх сияқты күнәні жеңіп, кемелділікке жете алатынын үйретеді. Бұл "тарихи адвентизмді" ұстанатындар үшін маңызды үйрету. Бұл кемелділікке қол жеткізудің эсхатологиялық маңызы зор деп есептеледі, себебі ол Ұлы күресте Құдайдың мінезі және Оның заңы туралы маңызды сұрақтарды ақыры шешеді. Соңғы ұрпақ теологиясының жақтастары оны жаңа сенім жүйесі ретінде емес, жетінші күндік адвентистердің сенімдерін кеңейту немесе дамыту ретінде, немесе оларды логикалық аяқталуға жеткізу ретінде қарастырады.
Last Generation Theology (LGT) or "final generation" theology is a religious belief regarding moral perfection achieved by sanctified people in the last generation before the Second Coming of Jesus. It was a concept that had its origins in the beliefs and teachings of Seventh day Adventist Church pioneers, and there are verses in scripture in texts such as 2 Corinthians 7:1, Matthew 5:48, and many others. Seventh day Adventists hold that there will be an end time remnant of believers who are faithful to God, which will be manifest shortly prior to the second coming of Jesus, as suggested by the 144,000 saints described in the Book of Revelation of the New Testament. Some claim LGT is related to "historic Adventism", but as one supporter claims, it differs in that it forms an extension or development of "historic" or mainstream Adventist beliefs, or takes them to their logical conclusion. It has similarities to the teachings of John Wesley, in his book A Plain Account of Christian Perfection of sanctification by grace. Seventh day Adventists teach that Jesus Christ was not only the Substitute but also the Example for man, and that Christians, through the process of sanctification overcome sin, and have the character of Christ perfectly reproduced in them through the Holy Spirit. The "final generation" believers hold that God's people will cease from committing sinful acts before the "close of probation," and before the "time of trouble" (Daniel 12:1; Jeremiah 30:7; Isaiah 26:20) just prior to the Second Coming of Jesus Christ. Most also believe that the close of human probation has been delayed by human sin and unbelief in the "Laodicean church," (a cipher for the SDA Church) but can be accelerated through their consistent living of holy lives (consistent obedience to the Ten Commandments by the enabling power of God, through the power of the Holy Spirit) so Christ can come. Seventh day Adventists teach that, at the end of time, there will be a Christian remnant who are faithful to God in keeping all of His ten commandments, (which includes resting on the seventh day of the week [Saturday]), and who are progressively sanctified and then sealed as "holy" and "righteous" before the Second Advent of Christ. Last Generation Theology builds on this belief, teaching that it is possible for this "last generation" of Christian believers to overcome sin like Christ and achieve a state of perfection. This is a key teaching for those who adhere to "historic Adventism." This achievement of perfection is believed to have major eschatological implications, by finally settling major questions in the Great Controversy about the character of God and His law. Proponents of Last Generation Theology see it, not as a new belief system, but as forming an extension or development of Seventh day Adventist beliefs on the remnant, or taking them to their logical conclusion.
Құтқарылу
Элен Уайт Мәсіхтің шіркеуінің және оның мүшелерінің қасиеттенуі туралы айтады, ал адвентистік теология қасиеттенуге баса назар аудару тұрғысынан Веслиандық/Арминийлік көзқарасқа бейім. Бірақ, Соңғы Ұрпақ Теологиясының адвентистері тек ақталудан гөрі қасиеттенуге көбірек мән береді деп есептеледі, себебі екеуі де құтқарылу үшін қажет деп санайды. Бұл көзқарас көбінесе «иман арқылы дұрыстық» деп сипатталады. Адвентистік теолог Ричард Райс адвентизмдегі құтқарылу көзқарастары туралы айта келе: «Реформаторлардың өздері ақталу мен қасиеттенуді ажырамас деп санаған», – дейді. Адвентистер Киелі кітаптағы мынадай мәтіндерге жүгінеді:
«Әділетсіздер Құдайдың Патшалығына енбейтінін білмейсіңдер ме? Алданбаңдар! Зинақорлар, бұтқа табынушылар, адалсыздық жасайтындар, еркектермен жыныстық қатынасқа түсетіндер, еркектерге құштарлар, ұрылар, ашкөздер, маскүнемдер, жала жабушылар, тонаушылар Құдайдың Патшалығына енбейді. Бір кезде сендердің араларында осындайлар болған. Бірақ сендер жуылдыңдар, қасиеттендіңдер, Иеміз Иса Мәсіхтің атымен және Құдайымыздың Рухымен ақталдыңдар. » – 1 Коринттіктер 6:9-11.
«Еттің істері белгілі: зына, ұятсыздық, сезіксіздік, құмарлық, бұтқа табыну, сиқыршылық, ашу, реніш, қызғаныш, ашудың шабуылдары, өзімшілдік, жарыс, афершілік, 21 қызғаныш, кісі өлтіру, маскүнемдік, той-қуаныштар және осы сияқты нәрселер. Бұлардың бәрі алдын ала айтылған, және бұрын да сіздерге ескерткенмін, мұндай істерді жасайтындар Құдайдың Патшалығына енбейді. Ал Рухтың жемісі – сүйіспеншілік, қуаныш, бейбітшілік, ұзақсабырлық, мейірімділік, жақсылық, адалдық, инабаттылық, өзін-өзі ұстау. Мұндай нәрселерге қарсы ешқандай заң жоқ. 24 Олар Мәсіхтікі болғандықтан, ескі табиғаттарын құштарлықтарымен бірге айқышқа шегеледі. » – Ғалаттықтарға 5:19-24.
Кепілдік
Жетінші күндік адвентистер шіркеуі Мұсаның киелі шатырында алдан бейнеленген көктегі киелі орын бар деп үйретеді. Өлімінен, қайта тірілуінен және көкке көтерілуінен кейін Иса Мәсіх көктегі киелі орынға кірді, ол – ұлы Бас діни қызметкер, «сенушілерге Өзінің құрбандық арқылы жасаған кешірімнің игілігін беруге мүмкіндік береді» (Негізгі сенім №24). Адвентистердің түсіндіруінше, Мәсіх 1844 жылдың қазан айына дейін киелі орынның бірінші бөлігінде (қасиетті орын) қандық құрбандық әкелді. Одан кейін ол киелі орынның екінші бөлігіне (Ең қасиетті орын) кірді, бұл Күнә кешіру күнінің орындалуы болды. Сондықтан адвентистер Мәсіхтің кешірім жұмысы Оның айқышқа шегеленіп өлгенімен және көктегі киелі орындағы қызметімен байланысты деп есептейді. Жетінші күндік адвентистер әрқашан толыққан толық кешірімге сенген. У.Г.С. Мердок, SDA теологиялық семинариясының деканы, 1980 жылғы Бас конференция сессиясы, Даллас қаласындағы талқылау.
Осылайша, адвентисттік ілім кешірімді Құдайдың үздіксіз жұмысы және айқышқа шегеленіп өлген күнәнің жазасын төлеу ретінде анықтайды. Көктегі киелі орындағы Мәсіхтің жұмысы айқышқа шегеленіп басталған кешірім жұмысының жалғасы, ал жауапты жақтан толыққан толық кешірімнің игіліктерін беру емес. Мысалы, жазылғандай:
«Құдайдың таңдалғандарын кім айыптай алады? Ақтаушы – Құдай. Кім кінәлай алады? Өлген және қайта тірілген Иса Мәсіх, Құдайдың оң жағында отырған және біз үшін ұсыныс тілейтін Ол.» – Римдіктер 8:33-34.
Жетінші күндік адвентистер кешірімнің екі бөлігін үйретеді және баса көрсетеді, сондай-ақ оның көктегі араласу жұмысын «кешірім қызметі» деп атайды (Негізгі сенім №24). Мәсіхтің көктегі киелі орындағы осы қызметін аяқтауы Екінші Келуге дейін адамзаттың сынақ мерзімінің аяқталуын білдіреді. Соңғы ұрпақ теологиясы Мәсіхтің киелі орынның Ең қасиетті жеріндегі қызметінің, Оның халқының мінез-құлқын күнәдан тазартудағы «кешірім» жұмысын жалғастыратынын атап көрсетеді. Соңғы ұрпақ теологиясы осы кешірімнің үшінші және соңғы кезеңі Мәсіхтің айқышқа шегеленіп, толық емес қалған кешірімді аяқтайтынын айтады. Бұл көзқарас 1860 жылдары Джозеф Ваггонер тарапынан қолдау тапқан. Көптеген жетінші күндік адвентистер Мәсіхтің көктегі қызметін айқышқа шегеленіп жасаған толық кешірім жұмысының іске асырылуы деп түсінеді.
Эскатологияны жеделдету
Соңғы буын теологиясының негізгі принциптерінің бірі, бірақ бұл шіркеудің негізгі сенімдеріне жазылмаған, сенушілер Мәсіхтің келуіне әсер ете алады деген сенім. Апостол Петір 2 Петірдің 3-тарауында қасиеттілер Мәсіхтің келуін "жеделдетуі" керек екенін, ал Мәсіх ешкімнің құрылуына ықыласты емес, барлығының тәубеге келуін қалайтынын жазды. ЛГТ жақтастарының пікірінше, Шайтанның толық жеңілісі тек "мөрленген" қасиеттілердің "Соңғы буынының" күнәсіз кемелді қалғандары арқылы ғана жүзеге асырылады. Андреасен мұндай соңғы жеңіске тек көктегі киелі қасиетті орында қызмет ететін Мәсіхтің рақымы арқылы ғана қол жеткізілетініне сендірді. Басқаша айтқанда, осы адал "Қалдық" Мәсіхтің күнәсіз мінезін қайталайтын, күнәсіз мінез-құлықты дамытады, ол осы күнәлі табиғатта өмір сүрді, ал соңғы буын жеңуге тиіс. Осылайша, Мәсіхтің Шайтанды жеңісі Қалдыққа тиесілі жеңіс арқылы толық аяқталады, осылайша Құдайдың кемелді мінез-құлыққа талабы толыққанды және соңғы ақталуға қол жеткізіледі; және осы соңғы заманның Құдайды ақтауы Мәсіхке Киелі кітаптағы 2 Петірдің 3-тарауына және Елен Уайттың "Мәсіхтің мақсаты" кітабындағы 69-беттегі сөздеріне сілтеме жасауға мүмкіндік береді:
and refer to Biblical texts such as 2 Peter 3 and Ellen White's statements in the book Christ's Object Lessons, i. e. page 69:
"'Егер жеміс пісіп жетілгенде, ол бірден орақпен шабылады, өйткені егін жинау уақыты келді.' Мәсіх Өзінің шіркеуінде көрінуін аңсап күтеді. Мәсіхтің мінезі Оның халқында толыққанды көрінгенде, Ол оларды Өзіне меншік ету үшін келеді. Әрбір христианның құқығы – тек күту ғана емес, сонымен қатар Иеміз Иса Мәсіхтің келуін жеделдету (2 Петір 3:12). Оның атын жариялайтындардың барлығы Оның даңқына жеміс берсе, бүкіл әлем осылайша жақсы жаңалықтың тұқымдарымен тез арада толығар еді. Соңғы үлкен егін тез пісіп, Мәсіх асыл дән жинауға келер еді."
Алғашқы ізашарлар
Миллершіл адвентистер Даниял 8:14-тегі киелі орынды тазалауды екі деңгейде орындалатынын көрді: шіркеуді күнәдан тазарту және отпен жерді тазарту. 1844 жылдан кейін ерте адвентистер қос тазару тұжырымын сақтап келді, бірақ енді ол жерді тазартуды қамтымады. Керісінше, бұл тазару көктегі киелі орынға және қауымға қатысты болды. Адвентистердің киелі орын туралы ілімі құрбандық қанға екі мағына береді. Ескі өсиет теологиясын "күнделікті" құрбандыққа қатысты SDA түсіндіруі киелі орынды ластайды, ал жылдық тәуба күніне қатысты құрбандық қан киелі орынды тазартады. Дегенмен, Жаңа өсиетте SDA киелі орын ілімі бойынша құрбандық қан Иса Мәсіхтің қаны ретінде бейнеленеді, ол күнәкарды барлық жамандықтан тазартады, сонымен қатар күнәні Көк Киелі орынға ауыстырып, Ең қасиетті орынды ластайды. Жетінші күнгі адвентистер күнәні жеңуге сенімді және осы сенімде қалатындардың барлығы жеңімпаз бола алады. Элен Уайт күнәні жеңу қажеттігі туралы көп жазды, бірақ "соңғы ұрпақтың кемелділігі" туралы кейінгі авторлар сияқты нақты суреттемеді. Әсіресе, Уайт күнәсіздік немесе кемелділік тек соңғы ұрпақтың ғана емес, Мәсіхтің әрбір ізбасарының талабы екенін айтады. Сонымен қатар, Уайт соңғы ұрпақтың кемелділігі мен Құдайдың мінезінің ғалам алдында ақталуы арасында Андреасен және кейінгі авторлар сияқты нақты байланыс жасамады. Ерте адвентистердің жетекшілері күнәні жеңуге сенді және "соңғы ұрпақ кемелді, немесе күнәсіз адамдар болады" деп сенді. Белгілі теологтар А.Т. Джонс және Элет Дж. Ваггонер 1888 жылы Миннеаполисте өткен Бас конференцияның сессиясында маңызды қатысушылар болды, бұл Жетінші күнгі адвентистер шіркеуі тарихындағы маңызды оқиға. А.Т. Джонс сенім арқылы ақталу туралы жариялағаннан басқа, Мәсіхтің "барлық жағынан" бізге ұқсас болғанына, яғни Адамнан кейінгі адамзаттың құлдыраған табиғатына ие болғанына сенді. Мәсіх күнәні жеңіп, үлгі көрсеткендіктен, мінездің кемелділігі – христианның мақсаты. Ол сонымен қатар, соңғы уақытқа дейін сенушілердің рухани және моральдық кемелділікке жетуі керек деп талас жүргізді. "Құдайға арналған жол" еңбегінде ол былай деп жазды: "Құдайдың барлық өсиеттерін орындау – қасиеттілік. Яғни, Құдайдың адамға қатысты еркі толық орындалуы керек. Оның еркі он өсиеттен тұратын заңында көрінеді, ол – "адамның барлық міндеті". Бұл заң кемелді, ал мінездің кемелділігі – Құдайға сыйынған адамның өміріндегі осы заңның кемелді көрінісі. Осы заң күнәні білуге мүмкіндік береді. Барлығымыз да күнә жасадық және Құдайдың даналығына жетпедік – осы мінездің кемелділігіне жетпедік. Ол адам түрінде келді – біз сияқты барлық жағынан сынақтан өтті және біз сияқты барлық құмарлыққа ұшырады – ол әрбір адамның жаны бар жерде оған жаңа және тірі жол ашты, өмірдің барлық сынақтары мен қиындықтары арқылы, тіпті өлім мен қабір арқылы, мәңгілікке дейін Құдайдың оң жағындағы ең қасиетті орынға кіруге мүмкіндік берді. Кемелділік, мінездің кемелділігі – христианның мақсаты – осы дүниеде адам денесінде қол жеткізілген кемелділік. Мәсіх осы дүниеде адам денесінде оған қол жеткізіп, осы арқылы әрбір сенуші Онда оған қол жеткізе алатындай жол жасады және оны қасиетті етті. Ол оған қол жеткізгендіктен, бізді осы шын киелі орындағы діни қызметі арқылы оған қол жеткізуге қабілетті ету үшін Ұлы Жоғарғы Пайғамбар болды."
"daily" sacrifice defiles the sanctuary, whilst the blood of the sacrifice, pertaining to the yearly Day of Atonement, cleanses the sanctuary. However, in the New Testament, the blood of the sacrifice in SDA sanctuary doctrine is depicted as Jesus Christ's blood which cleanses the sinner from all unrighteousness, yet also transfers sin to the Heavenly Sanctuary to defile the Most Holy Place. From the very beginning, Seventh day Adventists have held to the belief in overcoming sin, and all who will can be overcomers. Ellen White wrote much about the necessity of victory over sin, but did paint the picture of "last generation perfection" as clearly as subsequent authors. In particular, White does not claim that sinlessness or perfection is a requirement only of the last generation, but of every follower of Christ. Also, White does not make a clear connection between the perfection of the final generation, and the vindication of the character of God before the universe, as do Andreasen and subsequent authors. The early Adventist pioneers held to the belief of overcoming sin and believed "that the final generation would become perfected, or sinless, men." Well known theologians A. T. Jones and Ellet J. Waggoner were both key participants in the 1888 Minneapolis General Conference Session, a landmark event in the history of the Seventh day Adventist Church. In addition to the message of righteousness by faith, A. T. Jones held that Christ was made "in all things" like unto us, or that He had the fallen nature of mankind after Adam. Because Christ overcame sin as our example, the perfection of character is the Christian goal. He also argued that there must be a moral and spiritual perfection of the believers before the end time. In the Consecrated Way, he wrote:
"Sanctification is the true keeping of all the commandments of God. In other words, this is to say that the will of God concerning man is that His will shall be perfectly fulfilled in man. His will is expressed in His law of ten commandments, which is "the whole duty of man." This law is perfect, and perfection of character is the perfect expression of this law in the life of the worshipper of God. By this law is the knowledge of sin. And all have sinned and have come short of the glory of God—have come short of this perfection of character In His coming in the flesh—having been made in all things like unto us and having been tempted in all points like as we are—He has identified Himself with every human soul just where that soul is. And from the place where every human soul is, He has consecrated for that soul a new and living way through all the vicissitudes and experiences of a whole lifetime, and even through death and the tomb, into the holiest of all at the right hand of God for evermore Perfection, perfection of character, is the Christian goal—perfection attained in human flesh in this world. Christ attained it in human flesh in this world and thus made and consecrated a way by which, in Him, every believer can attain it. He, having attained it, has become our great High Priest, by His priestly ministry in the true sanctuary to enable us to attain."
М. Л. Андреасен
Андреасен 1930 және 1940 жылдары діннің ең ықпалды теологы ретінде танылды. Андреасен дәстүрлі адвентистік сенімді ұстанды, яғни Мәсіх Адам ата күнә жасағаннан кейін болғандай, күнәлі адам табиғатын қабылдады. Бірақ Андреасен соңғы құтқару ісін көктегі киелі орында, жер бетіндегі соңғы күнді күтіп жүрген, күнәсіз кемелдікке жеткен қасиеттілер арқылы іске асыруға болатынына сенді. Бұл соңғы құтқару ісі туралы теологиясы оның танымал "Құдайға ғибадат ету қызметі" (1937, 1947) кітабындағы "Соңғы ұрпақ" атты тарауда ең айқын түсіндірілген. Осы кітапта Андреасен құтқару ісі және оған байланысты мәселелер бойынша өз көзқарастарын "Соңғы ұрпақ" тарауында баяндады. Адвентистер Мәсіхтің өмірін және мінез-құлқын барлығының үлгісі болуға тиіс кемелді үлгі деп есептейді. М. Л. Андреасен көктегі киелі орындағы тазарудың, немесе тергеу сот ісінің жердегі сенушілердің өмірін де тазартатынына сенеді. Бұл сенім М. Л. Андреасеннің тергеу сот ілімін түсіндіруінен туындады, ол Еллен Г. Уайттың "Ұлы күрес" кітабындағы ұғымдарға негізделген. 1957 жылы шіркеу фундаменталистік/евангелистік христиан лидерлерімен кеңескеннен кейін 'Доктрина бойынша сұрақтар (QOD)' атты маңызды кітап жариялады. Бұл кітап Адвентист шіркеуі тарихындағы ең көп дау тудырған кітап болып табылады. Оның ең қатал сыныкшысы М. Л. Андреасен болды, ол шіркеу басшыларын QOD-ны жарияламауға шақырды, себебі ол Мәсіхтің табиғаты туралы шіркеудің доктриналық ұстанымына өзгерістер енгізеді деп ойлады. Кітаптың даулы бөлігі – оның Христеология және құтқару ісі туралы көзқарастары болды. ЛГТ жақтастары кітаптың соңғы ұрпақ ізгі хабардың күшімен қасиетті бола алады және күнә жасауды тоқтатуға болатыны туралы ұғымды әлсіретеді деп санайды.
Роберт Пирсон
Роберт Пирсон 1966 жылдан 1979 жылға дейін Бас конференцияның президенті болды. Өзінің қызмет кезеңінде ол Соңғы Ұрпақ Теологиясының принциптерін жақтағандығымен белгілі болды. Ол 1973 және 1974 жылдарғы Жылдық Кеңес үндеулерінің бастамашысы болды, ол үндеулер шіркеу мүшелерін "Оның өмір салтының жер бетінде іс жүзінде мүмкін екенін көрсетуге" шақырды. Ол былай деп жазды: «Бүгін, Құдайдың халқы ретінде, біз көктегі қасиетті жайылымда біз үшін атқарылып жатқан жұмысты көбірек ойланып, дұға ете отырып, зер салып қарауымыз керек. Біз Күнә тазарту күнінің символдық кезеңінде өмір сүріп жатырмыз. Құдай Өзінің қалдық шіркеуінен үлкен нәрсені күтеді. Аспанда тергеу жалғасып жатқанда, тәубешілердің күнәлары қасиетті жайылымнан алынып жатқанда, Құдайдың халқының арасында ерекше тазару, күнәдан арылу жұмысы жүргізілуі керек». «Құдайдың соңғы ұрпағы» кітабында ерекше «тазару жұмысы», ерекше «күнәдан арылу жұмысы» айқын көрсетілген. Құдайдың соңғы ұрпағы Исаның мінезін әлемге ашып көрсетуі керек. Олар Оның жеңісіндей жеңіске жетеді. Олар Иеміздің жеңімпаз, тірі өкілдері болады. Осы өмірді өмір сүруге, осы мінезге қол жеткізуге қабілетті күш Исадан келеді. Тек Оның есептелген және сыйланған ізгілігі арқылы ғана біз жеңіске жете аламыз. Review & Herald (қазір Adventist Review) және Ministry журналдарының баспа беттері арқылы ол дін қызметкерлеріне және конфессия басшыларына шіркеудің негізгі сенімдерінде көрініс тапқан шіркеу ілімдеріне берік тұруға шақырды, соның ішінде Иса Мәсіхтің көктегі қасиетті жайылымдағы Бас діни қызметкер ретіндегі қызметі және нағыз сенушілердің Құдайдың көмегімен, Киелі Рухтың күшімен ("Соңғы жаңбырдың құйылуы") шомылу рәсімінен бұрын барлық күнәларын жеңуі, Аян 14-тегі Үш періште хабарларын әлемге жариялау үшін, адамдарды «Құдайдың бұйрықтарына (жеті күндік сенбі күнін қоса алғанда) және Исаға деген сенімге» шақыру. Ол бұл тақырыпты өзінің жазбаларында және уағыздарында былай деп жазды: «Мәсіх Өзінің шіркеуінде Өзінің көрінуін асыға күтеді. Мәсіхтің мінезі Оның халқында толыққанда көрінгенде, Ол оларды Өзінің меншігі ретінде қабылдайды». [Мәсіхтің сабақтары, 69-бет. Еллен Г. Уайт, 1900 жыл].
Герберт Дуглас
Герберт Дуглас 1970 жылдары «Соңғы буын теологиясын» жақтаған белгілі тұлға болды, ол редактор Кеннет Х. Вудпен бірге ЛГТ-ны қолдаған «Адвентистік шолу» журналында мақалалар жариялады. Ол адвентистік шіркеудегі жетекші теологтардың бірі болды. Дугластың ЛГТ-ге қосқан маңызды үлесі – «Жеміс жинау принципі» деп белгілі болған тұжырымды айқындауы. Герберт Э. Дуглас Андреасенмен ұқсас идеяларды дерлік бірдей дамытты, бірақ тәуелсіз түрде. Дуглас сол сенімді қолдау үшін «Шолу» журналында редакторлық мақалалар жазды, бірақ ол ешқашан Андреасеннің еңбектерін оқымаған. Соңында, осы мақалалардан кейін ол Андреасеннің көзқарастарымен танысып, көптеген ортақ тұсқа келді. Алайда, Дуглас Андреасен сияқты, Киелі кітапты мұқият зерттеп және Елен Г. Уайттың жазбаларын оқып, өз түсініктерін қалыптастырды. Дугластың маңызды үлесі – «Жеміс жинау принципі» деп аталатын принципті түсіндіруі. Марқ 4:26-29 (NIV) және Аян 14:14-16 (NIV) аяттарына сілтеме жасай отырып, Дуглас Құдай пісіп жетілген егінді күтіп отырғанын, ал ол егін «толық піскенде» Ол орағын жіберіп, жерді орады, яғни Мәсіхтің екінші келуі соңынан орын алады деп мәлімдеді.
Тед Н. С. Уилсон
Ақсақал Тед Н. К. Уилсон, қазіргі Жетіінші күнгі адвентистердің Бас конференциясының президенті, сынақ мерзімі аяқталуға дейін және соңғы ұрпақ күнәға қарсы жеңіске жету қажеттігін баса айтты. Ақсақал Тед Н. К. Уилсон дәстүрлі адвентистік сенімдерді қолдайды, мысалы, Ұлы дау тақырыбындағылар, соның ішінде соңғы ұрпақ теологиясы. Ол ЛГТ принциптерін 2010 жылдың 3 шілдесінде Атлантада өткен 59-шы Бас конференция сессиясында және 2011 жылдың 1 қаңтарында "Жастар Христиан үшін" (GYC) конвенциясында сөйлеген "Құдайға құлшылық ету" атты уағызында ұсынды. Президент Тед Н. К. Уилсон 2014 жылғы Жылдық кеңестегі уағызында былай деді: "Жердегі уақыт қысқа. Сынақ мерзімі таяуда аяқталады. Құдайға бетпе-бет қарау үшін тәубеге келіп, күнәдан бас тартуға қазір дайындалу керек. Ұлы дау кітабының 425-бетінде былай делінген: “Мәсіхтің жоғарыдағы киелі қасиеттегі араласуы тоқтағанда, жер бетінде өмір сүріп жатқандар қасиетті Құдайдың алдында делдалсыз тұруға тиіс. Олардың киімдері міңсіз болуы керек, олардың мінездері күнәдан шашыратылған қанмен тазартылуы керек. Құдайдың рақымымен және өздерінің тың күш-жігерімен олар зұлымдықпен күресте жеңіске жетуі керек”.
"Time on this Earth is short. Probation is closing soon. Preparation to see God face to face by repentance and forsaking of sin needs to be done now. The Great Controversy, page 425, explains that: “Those who are living upon the Earth when the intercession of Christ shall cease in the sanctuary above, are to stand in the sight of a holy God without a mediator. Their robes must be spotless, their characters must be purified from sin by the blood of sprinkling. Through the grace of God and their own diligent effort, they must be conquerors in the battle with evil.”
Уилсон ЛГТ-ны тікелей қолдамаса да, Кевин Полсон оның хабарларында Елен Уайттың "Мәсіхтің сабақтары" кітабының 69-бетіндегі сөздерін қолданғанын атап өтті, онда Кейінгі жаңбыр "соңғы ұрпақты" дайындайды делінген. 2005 жылы Киркпатриктің "Тазалау және жабу: 14 тармақта соңғы ұрпақ теологиясы" атты кітабы 19-ғасырдың ортасынан бері қалыптасып келе жатқан ұғымдарды жинақтап, оларды Соңғы ұрпақ теологиясы деп атады.
Кевин Полсон
Кевин Д. Полсон, адвентист евангелисті және жазушы, Соңғы Буын Теологиясының жақтасы. Полсон сондай-ақ, Тед Уилсон қарттың ЛГТ-ның маңызды тіркестері мен цитаталарын пайдалануын көрсетіп, бұл Бас Конференция басшылығының ЛГТ-ны қолдауға қарай бұрылысы екенін айтады.
Басқа қолдаушылар
Соңғы буын теологиясының тағы бір белгілі жақтастары Карл Мартин және Дуэйн Лемон. Жақында, Даймонд Гарсия сияқты жастардың бірі, осы теологияны жарнамалап жүр. Олар Мәсіх арқылы күнәға толық жеңіс қолуға болатынын және оның міндетті түрде болатынын уағыздайды.
Үлкен шіркеуге қатысты
Соңғы буын теологиясы және оның жетінші күндік адвентистер арасындағы маңыздылығы адвентистік көшбасшылар мен пасторлардың, ғалымдардың кең ауқымымен, QOD және Issues сияқты кітаптардың жариялануы, 1973 және 1974 жылдардағы шағымдарға жауап ретінде жарияланған материалдар, сондай-ақ оның жақтастарының маңызды шіркеу лауазымдарында тұрақты түрде болуымен (М. Л. Андреасен, Роберт Х. Пирсон, К. Мервин Максвелл, Кеннет Вуд, Герберт Э. Дуглас, Джо Крюс пен Дуг Батчелор, Уолтер Вейт, Денис Прибе, Дж. Р. Зурхер, Тед Уилсон және т.б.) шіркеу ішіндегі бір ойдың белгісі болып табылады. Шіркеудің сенімдері көбінесе ресми түрде бекітілген саясат мәлімдемелеріне сүйене отырып анықталады. Дегенмен, бұл діни топтың өзін-өзі түсінуінің бір ғана бөлігі. Бір топтың тарихи теологиялық дамуы да шіркеудің сенімдерін анықтауда маңызды рөл атқарады. Соңғы буын теологиясы және оны қоршаған пікірталас жетінші күндік адвентизмнің өзін-өзі анықтауына әсер ететін ойлардың ағынына мүмкіндік береді. Фрэнк М. Хазель сияқты ғалымдар 19 ғасырда қалыптасқан "қалдық теологиясының" адвентизмнің негізгі бөлігі екенін және адвентистер оған берік болуы керек деп мәлімдейді. Ол SDA энциклопедиясынан цитата келтіреді: «Жетінші күндік адвентистер осы хабарды [Аян 14-тегі үш періште хабарын] тек қана олар ғана жеткізіп отырғандарына сенімді». Хазелдің сөзіне сүйенсек, адвентистер «қалдық» терминін Құдайдың жер бетіндегі соңғы буынға тағайындаған куәгер ретіндегі рөлінде өздерін анықтауға лайық деп санайды. Осылайша, қалдық – бұл анықталатын және көрінетін христиан қозғалысы. Хазелдің пікірінше, қалдықты институционалды, ұйымдасқан адвентист шіркеуі ретінде танымайтын кез келген түсінік «Аян кітабында сипатталған соңғы заманның қалдығының мәнін әлсіретеді».
Мекемелер
Соңғы буын теологиясын белсенді түрде насихаттайтын ұйымдарға Ларри Киркпатриктің greatcontroversy.org сайты, Iona Missions, 3ABN, Amazing Discoveries, Secrets Unsealed, White Horse Media және Amazing Facts кіреді.
Роберт Бринсмид
Роберт Д. Бринсмид Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери қызмет пен әскерге шақыру мәселесінен бөлініп, Жетінші күндік адвентистер шіркеуінен жарылған неміс тобының отбасынан шыққан. Олар ол 10 жасқа келгенде негізгі шіркеуге қайта қосылды. Ричард Шварц кейін Бринсмид пен оның жақтастары туралы: «Шіркеудің басынан бері наразылық білдірген топтар болғанымен, адвентист басшылары үшін [Бринсмидтің] тобынан гөрі қиындық тудырған ешқандай топ болған жоқ» деп жазды. Шварцтың сөзіне қарағанда, осы фон оған шіркеу басшылығына күмәнмен қарауға бейімділік берді, бірақ Флойд Гринлиф Шварцтың еңбегін қайта қарағанда бұл мәлімдеме алынып тасталды. Роберт Д. Бринсмид 1960 жылдары «Тарихи адвентизм» деп аталатын консервативті қанаттағылар қолдаған «[Құтқарылу орындағы] Ояндыру» деп сипаттаған кемелдік түрін жақтады. Ол адвентистердің қасиеттілік туралы көзқарасын бұрмалап, Елен Уайттың өзінің ілімдері мен жазбаларында күнәсіз кемелдікті қолдайтынын айтты, ал «Тарихи адвентисттердегі» ЛГТ жақтастары осыны өз ілімдерінде немесе жазбаларында ұсынуда айыпталады. Ол 1960 жылдары АҚШ-қа сапар шегіп, өзінің хабарын оқыту үшін демалыс пен семинарлар өткізді. Бринсмид пен оның әріптестері 19 ғасырдағы Жетінші күндік адвентизмнің негізін қалаушылардың бастапқы хабарын қайтаруға сенгендіктен, ол «Тарихи адвентисттерде» жақсы қабылдады. 1970 жылдары ол бұл ұстанымынан бас тартып, тек сенім арқылы ақталудың 16 ғасырлық протестант қағидасын баса айта бастады, бірақ 1980 жылдары либералды христиандық теологияны жақтады. Кейін ол сенбі күні сияқты адвентист сенімдерінің көп бөлігін қабылдамай, адвентист шіркеуінен шығып, ақырында көптеген дәстүрлі христиандық ілімдерді қабылдамады. XXI ғасырдың соңғы буын теологиясының көптеген жазушылары мен жақтастары өз теологиясының Бринсмидке және 1960-1970 жылдардағы дауларға байланысты екенін енді білмейді.
ЛГТ-ны сынға алу
Адвентист дінтанушысы Ричард Райс, «күнәсіз кемелдік» туралы үйрететіндердің, кемелділікті көбінесе теріс түсініп, оны белгілі бір мінез-құлықтан аулақ болу немесе жамандыққа ұшырауға қарсы тұру ретінде қарастыратынын жазады. Әрине, кемелділік күнәлі мінез-құлықтың болмауынан тұрады, бірақ ол тек теріс емес, сонымен қатар, белгілі бір көзқарастар мен іс-әрекеттердің болуын қамтитын оң жағы да бар. Мәсіхтің өміріндегі мысал, қасиетті мінездің ең жоғары көрінісі болып табылады. Адвентист тарихшысы Джордж Р. Найт «Ізденіс: жетінші күндік адвентист сенімдерінің дамуы» атты еңбегінде М. Л. Андреасеннің көзқарастары туралы былай деп жазды. Біріншіден, ол күнә тазартылу күніндегі киелі орынның параллель тазалануын атап өтті, Құдайдың жер бетіндегі халқы өздерінің рухани ғибадатханаларын тазартулары керек, ал Мәсіх көктегі киелі орынды тазартады. Екіншіден, ол Аян 15:8-де соңғы ұрпақ қиыншылықтардан араласушысыз өтетінін түсіндірді. Үшіншіден, Элен Уайттың «Мәсіх Өзінің шіркеуінде Өзінің көрінуін асыға күтеді. Мәсіхтің мінезі өз халқында толыққанда бейнеленген кезде, Ол оларды Өзінің деп жариялайды» деген сөзі келтірілді. Төртіншіден, ол Исаның Адамның құлауынан кейін Адам сияқты денеге енгенін айтты. Бесіншіден, Құдайдың соңғы замандағы халқы өмірлерімен бүкіл әлемге: «Міне, Құдайдың заңдарын сақтап, Исаға адал болып тіршілік ететіндер» деп жариялайтын халықты көрсетеді. Алтыншыдан, Андреасен Мәсіхтің құтқару жұмысы айқышқа шегеленіп, толыққанбағанын сенді. Найт Андреасеннің айтуынша, құтқару жұмысы үш кезеңнен тұрады. Найт Андреасеннің: «Мәсіх адамның Өзі істегендей істей алатынын, сондай-ақ Өзіне көмектескендей көмек алатынын көрсетеді. Бұл кезең Оның Құдайдың оң жағында отыруын, бас діни қызметін, сондай-ақ Оның қасиеттілерінің Шайтанмен соңғы күресін және олардың даңқты жеңісін қамтиды. Үшінші кезең қазір жоғарыдағы киелі орында және төмендегі шіркеуде жүріп жатыр», –деген сөзін келтірді, себебі Мәсіх «жер бетіндегі қасиеттілерінен күнәні жоюда».
Мәсіхтің табиғаты
Адвентистік тарихшы Джордж Найттың айтуынша, Елен Уайттың Мәсіхтің күнәлі табиғатына қатысты көзқарасы Андреасеннің көзқарасынан өзгеше болды. Ол, мысалы, Иса бала кезінде күнәға ұмтылыс емес, дұрысқа ұмтылғанын нақты айтты. Найттың пікірінше, Иса күнәға түскен Адамның басқа балалары сияқты емес еді.
Андреасеннің соңғы буын теологиясының әлсіздігі
Джордж Найт оның негізгі SDA теологиясына сәйкес келетін күшті жақтары бар екенін, мысалы, киеліленуге деген қызығушылығы, және Құдайдың ғаламның алдындағы ақталуы жеке адамдардың ақталуынан гөрі маңыздырақ екендігі туралы ойы бар екенін айтады, бірақ оның да елеулі кемшіліктері бар. Джордж Найт Андреасеннің күнәні әрекеттер тізбегі ретінде қарастырғанын жазды. Андреасеннің күнәге қатысты әрекет-әрекеттен тұратын көзқарасы оны киелілену мен кемелдікке қатысты да сол әрекет-әрекеттен тұратын көзқарасқа алып келді. Мұндай теория Жаңа Өсиет және Элен Уайттың теологиясы тұрғысынан қарағанда қиындықтар тудырады.
Элен Уайттың жазбаларына жүгіну
Джордж Найт жазғандай, Андреасеннің Мәсіх табиғатына қатысты "жаңа" көзқарасқа қарсы аргументтеріндегі үшінші маңызды мәселе – Андреасеннің "Дін туралы сұрақтарда" Мәсіх табиғаты туралы айтылғандардың Елен Уайт еңбектерінде оқытылған нәрсеге қарсы келетінін ойлауы. Осыдан оның, адам "Дін туралы сұрақтарды" немесе Елен Уайтты қабылдауы керек деген тұжырымы туындайды. Андреасеннің кемелдік туралы діни ілімі оның соңғы ұрпақ туралы діни іліміне ендірілген және көптеген жамағат мүшелері мен дін қызметкерлерінің үлкен бөлігі оны ұстануын жалғастырды. Осы көзқарасты ұстанатындардың кейбіреулері өздерін "тарихи адвентизмге" адал жандар деп есептейді.