Кіріспе

Nea Salamis Famagusta немесе Nea Salamina Famagusta (Νέα Σαλαμίνα Αμμοχώστου) – Кипрдің Ammochostos қаласында орналасқан кипрлік спорт клубы (Фamagusta деген римдік атауымен де белгілі). Клуб қазіргі Famagusta қаласының жанындағы ежелгі Salamis (немесе Salamina) қаласының атын алған. Nea Salamis Famagusta ерлер футбол және волейбол командаларын, сондай-ақ бұрын әйелдер футбол, жеңіл атлетика, су спорты және үстел теннисі командаларын құрады. 1974 жылы Солтүстік Кипрді түрік әскері басып алғаннан бері Nea Salamina босқындар командасы ретінде Ларнака қаласында орналасқан. 1948 жылы құрылған және Ларнакадағы Ammochostos стадионында орналасқан ерлер футбол командасы – клубтың ең көне командасы. Оның ең үлкен жетістіктері – 1990 жылғы Кипр кубогы мен Кипр Суперкубогында жеңіске жеткені. Ерлер волейбол командасы Кипрдегі ең табысты командалардың бірі. 9 чемпионат, 8 кубок және 8 Суперкубокпен ол жүлделер саны бойынша екінші орында тұр. 1947 жылдың басында GSE және Anorthosis мүшелері, сондай-ақ Famagusta қаласынан басқа бір топ адамдар саяси көзқарасына қарамастан, барлығына тартымды болатын жаңа спорт клубының қажеттігі туралы келісті. 1948 жылдың 14 ақпанында клуб құру туралы шешім қабылданды, ал 7 наурызда Жаңа Саламис спорт клубы құрылды. Клуб құрылғаннан кейін оған қосылуға үлкен сұраныс болды. Футбол командасы сол кезде мықты болған жоқ, себебі көптеген ойыншылардың тәжірибесі жетіспеді. 1948 жылдың 8 наурызында «Демократис» газеті клубтың құрылуы туралы «Варошадағы прогрессивті қозғалыс» деген тақырыпта мақала жариялады: Totsis және Georgiou, егер Панкипр ойындарынан шығару туралы шешім өзгермесе, «Kinyras» Paphos гимнастика қауымдастығын қолдауға уағдаласты. Олар өз ұстанымдарында тұрды, GSE ойындарда артықшылыққа ие болғанмен, солшыл спортшылар Кипрдің басқа қалаларында да қуғынға ұшырады. Ларнакада 1948 жылдың сәуірінде «Alki Larnaca» футбол клубы құрылды; келесі айда «Gymnastic Club Zeno» (GSZ) «Alki» клубына өзінің GSZ стадионын пайдалануға тыйым салды. Жаңа клубтардың мүшелері солшыл көзқарастарына байланысты Кипр футбол федерациясына (CFA) қабылданбады және 1948 жылдың желтоқсанында Кипрдің әуесқой футбол федерациясын (CAFF) құрды. CAFF лигалар мен кубоктарды ұйымдастырды, мыңдаған жанкүйерлерді тартты; CAFF матчтары CFA матчтарынан гөрі көбірек жанкүйерлерді жиыратын. Жаңа лигаға алты клуб кірді: Nea Salamis Famagusta, Omonia және Orfeas (Никосия), Alki (Ларнака), AMOL (Лимассол, 1951 жылы Antaeus деп аталды) және Neos Asteras (Morphou). CAFF клубтары спорт достыққа негізделуі керек деп санайтын, ал бөлінуге қарсы болды. 1952 жылдың желтоқсанында «Athlitiki» спорт газетінің бірінші саны Кипр футболын біріктіру үшін науқан бастады, бұл науқан CFA клубтарының шетелдік жаттықтырушылары тарапынан қолдау тапты. CFA-ның мәлімдемесіне сәйкес, «[Жаттықтырушылардың] мәлімдемелері Федерацияның рухына қайшы келді». Алайда, ұйымның осы клубтарға деген жағымсыз көзқарасы өзгерген жоқ. Осыдан кейін федерация таратылды.

Фамагуста қалалық стадионы

Неа-Саламис клубына GSE стадионына кіруге тыйым салынғанда, клубтың ойнауға жері болмады. Бастапқыда Фамагустадағы Сент-Лукас ("Прооду") алаңында жаттығулар өткізіп, жекеменшік стадион салуға кірісті. 1948 жылдың желтоқсан айында Израиль Фамагуста қаласына еврей босқындарына көрсеткен көмегі үшін, қала тұрғындарына алғыс ретінде үш мың фунт стерлинг көмек берді. Фамагустаның әкімшісі және Неа-Саламис футболшысы Габриэль Макрис стадион салуды қолдады, ал қалалық кеңес "яһудилер тарапынан қала тұрғындарына көпшілік спортының дамуы мен таралуына қолжетімді болатын муниципалдық спорт стадионының құрылысына берілген қаржылық көмекті" мойындады. Стадион Неа-Саламис және басқа да спорт клубтарының пайдалануына берілді. 1949 жылдың басында еріктілердің еңбегімен құрылыс басталды, ал 1952 және 1953 жылдары бұл стадион Неа-Саламис клубының үй стадионы болды. Сол жылы Фамагуста түрік әскерімен басылып алынған кезде, клубтың кеңсесі Ларнакаға көшірілді. Ойыншылардың көп бөлігі Ларнакада болғандықтан, "Алки Ларнака" футбол клубының үйі Неа-Саламис клубының уақытша кеңсесі ретінде таңдалды. Көптеген қиындықтар туды: Неа-Саламис футбол жанкүйерлері Кипрдің барлық аймандарына таралып кетті, командада енді жабдық та, жаттығуға орын да болмады. Тұрақты мекені болмағандықтан, Неа-Саламис 1974-1975 маусымында GSZ стадионын пайдаланды. Команданың ойыншылары Кипрдің әртүрлі қалаларында тұрды, ал аралдағы жағдайдың шиеленісуіне байланысты көптеген ойыншылар әскерге шақырылды. Басқарма мүшелері өз қаражатымен Кипрдің барлық аймандарына саяхаттап, Ларнакадан және әскери лагерьлерден ойыншыларды жаттығулар мен матчтарға бір күндік сапарлармен тасымалдады. 1975 жылдың қаңтар айында Неа-Саламис ғимаратты жалға алды. Команданың шығындары бастапқыда клуб мүшелері мен достардың жарналарымен қарсы өтелді. Жас ойыншыларды даярлау үшін екі команда құрылды: бірінші команда Ларнакада, оны команданың бұрынғы ойыншысы Андреас Контеатис (кейін Никис Георгиу) басқарды, ал Никос Пицаулос көмектесті.

Футбол

Ерлер футболы – «Неа Саламис» клубының басты және ең ұзақ жылдар бойы жалғасып келе жатқан бағдарламасы, ал команданың үй стадионы – «Аммохостос». Команданың ең үлкен жетістігі – 1990 жылғы Кипр кубогы мен Кипр Суперкубогын жеңіп алу болды, ал Кипр бірінші лигасының турнир кестесіндегі ең жоғары көрсеткіші үшінші орынды иеленді. «Неа Саламис» клубы құрылғаннан кейінгі алғашқы бес жылда (1948–1953) Кипр әуесқой футбол федерациясында өнер көрсетті, ал 1953 жылы Кипр футбол қауымдастығына (CFA) қосылды. Команда 50 жылдан астам уақыт бойы Кипр бірінші лигасының тұрақты қатысушысы болып табылады, бұл көрсеткіш лигада жетінші орында. «Неа Саламис» төрт рет үшінші орынды жеңіп алды және үш рет кубок финалына шықты. Кубок иегері ретінде «Неа Саламис» 1990 жылы Еуропа кубогындағы алғашқы ойынын өткізді, бірақ бірінші турда «Абердин ФК» клубынан жеңілді. Бірінші ойында, 19 қыркүйек 1990 жылы «Цирион» стадионында 8000 жанкүйердің алдында «Неа Саламина» бірінші таймда гол соқпағаннан кейін 2:0 есебімен ұтылды. 3 қазан 1990 жылы «Абердиндегі» «Питодри» стадионында «Неа Саламис» тағы да 3:0 есебімен жеңілді. 2000 жылғы УЕФА Интертото кубогында «Неа Саламис» екінші раундқа өтті, екі рет «КС Влязня Шкодер» және Кипрде «ФК Австрия Вена» командаларын жеңіп, Венада 3:0 есебімен жеңілді. 1965–1966 жылғы маусым клуб үшін жақсы да, жаман да оқиғаларға толы болды. Көрер көздер мен сол кездегі газеттердің мәліметінше, «Неа Саламис» Кипрдегі ең жақсы футболды көрсетті. Маусымды қатарынан жеңістермен бастаған команда маусымның соңғы ойындарына дейін турнир кестесінде көш бастады, бірақ алғашқы кубок финалында жеңіліс тапты. Никосиядағы «GSP» стадионында «APOEL» командасымен өткен ойында «Неа Саламис» 3:0 есебімен алға шықты. 62-ші минутта «APOEL» ойыншысы «Неа Саламис» ойыншысын ұрып, алаңнан қуылды, содан кейін жанкүйер төрешінің көмекшісінің туын ұстап алды, ал төреші ойынды тоқтатты. Үш аптадан кейін CFA трибуналы матчты қайта өткізуге шешім қабылдады, және «Неа Саламис» қайта өткізілген ойында жеңіске жетті. Маусымның соңғы ойынына дейін «Омония» мен «Неа Саламис» турнир кестесінде бірінші орынды бөлісіп, «Олимпиакос Никосия» бір ұпайға қалып қойды. «Олимпиакоспен» өткен ойында «Неа Саламис» 2:1 есебімен алға шықты, сонда төреші көп уақыт қосты; соңғы секундтардағы қақтығыстардан кейін ойын тоқтатылды және CFA трибуналы матчты «Омония» (50 ұпай), «Неа Саламина» (47) және «Олимпиакос» (46) есебімен қайта өткізуге шешім қабылдады. Егер «Неа Саламис» «Олимпиакосты» жеңген болса, олар «Омониядан» жақсы гол айырмасымен чемпионатты жеңіп алар еді. 1966 жылдың 31 мамырында «Неа Саламис» жанкүйерлері Фамагустадан Никосияға сапар шекті, бірақ «Неа Саламис» 6:3 есебімен жеңілді. Маусымда команда лигадағы ең жақсы қорғанысқа ие болды – 20 ойында 21 гол жіберді, бұл бірінші (және жалғыз) рет болды.

Әйелдер командасы

2006 жылы Неа-Саламис әйелдер футболы бағдарламасын бастады. Оның командасы 2006–07 жылғы Кипр бірінші лигасының үшінші орынына ие болды және кубок финалына өтті, бірақ GSP стадионында AEK Kokkinochorion командасына 3–1 есебімен жеңіліске ұшырады. Сол жылы команда Ларнакадағы Аммохостос стадионында AEK Kokkinochorion командасын 2–1 есебімен жеңіп, Суперкубокты ұтып алды. Экономикалық себептерге байланысты 2010 жылы әйелдер бағдарламасы тоқтатылды.

Аммахостос стадионы

Неа-Саламистің 1974 жылғы оккупацияға дейінгі үй алаңы Фамагустадағы GSE стадионы болды. Ларнакадағы 5000 орындық Ammochostos стадионы негізінен футболға пайдаланылады және клуб кеңселері осы стадионда орналасқан. Стадион Фамагуста (Αμμόχωστος; Ammochostos) қаласының атымен аталады және 1991 жылы босқындар лагерьлеріне жақын жерде салынды. Стадионды салу туралы шешім 1989 жылы қабылданды; құрылысы сол жылдың желтоқсан айында басталды. Кипрде және шетелдегі клуб жақтастарының, Кипр спорт ұйымының және ерікті еңбектің көмегімен құрылыс жоспарланған мерзімде аяқталды. Жаңа стадиондағы Nea Salamis Famagusta командасының алғашқы ойыны 1991 жылғы 12 қазанда Эвагорас Пафосқа қарсы болды, онда Nea Salamis 4:1 есебімен жеңіске жетті. 1992 жылғы 17 мамырда стадионда 16 жасқа дейінгі футболшылар арасындағы Еуропа чемпионатының финалы Германия және Испания командалары арасында өтті, Германия 2:1 есебімен жеңді.

Ерлер командасы

Неа-Саламис-Фамагуста ерлер волейбол командасы Кипрдегі ең үздік командалардың бірі. Тоғыз чемпионат, сегіз кубок және сегіз суперкубокпен, ол "Анортозис Фамагуста" футбол клубынан кейін екінші орынды иеленеді. Неа-Саламис Фамагуста өз тарихының басынан-ақ волейбол бағдарламасын қолдады, ал 1954 жылдан бері клуб жазғы әуесқой лигалар мен чемпионаттарды ұйымдастырып келеді. Қатысушылардың арасында "Анортозис Фамагуста" ФК, "Анагенниси Дириния", "Марафон Като Вароша" және "ЭНАД Агиос Мемнон" клубтары бар. 1983 жылы Неа-Саламис клуб деңгейіндегі алғашқы кубок финалында "Анортозис" клубын 3:1 есебімен жеңіп алды. Команда 1989-90 жылдары өзінің алғашқы чемпионатын (және екінші кубогын) жеңіп алды, содан кейін келесі маусымда тағы бір чемпионат, ал одан кейінгі маусымда кубок иегері атанды. Жеңістерімен қатар, команда алты рет кубок финалына шықты. Көптеген еуропалық ойыншылары бар команда 2011-12 жылғы Challenge Cup турнирінің 1/16 финалына өтті (бұл олардың ең үлкен жетістігі).

Әйелдер командасы

1978 жылы клуб Лимассолда әйелдер командасын құруға шешім қабылдады, біріншіден, әйелдерге ойнау мүмкіндігін беру үшін, екіншіден, клубты сақтап қалу мақсатында. Оның алғашқы бапшысы Никис Георгиу болды. 1984–85 маусымынан кейін басқарма команданы қаржылық қиындықтарға байланысты тоқтатты, әйтсе де, команда кубок финалисіне дейін жеткен еді.

Жастар құрамалары

Неа-Саламисте 19 жасқа дейінгі, 17 жасқа дейінгі және 15 жасқа дейінгі командалар бар. U19 командасы лигада рекордтық тоғыз чемпионатты жеңіп алды, U17 командасы – рекордтық сегіз чемпионатты, ал U15 командасы – рекордтық жеті чемпионатты. U19 командасы сондай-ақ рекордтық алты кубокты жеңіп алды.

Тестілеу және спорттық алаң

1974 жылға дейін «Неа-Саламис» клубында жеңіл атлетика секциясы болды. Клубтың жеңіл атлетика командасын Кипр чемпиондары Никис Георгиу мен Антонис Тотис құрды, олар бұрын GSE клубынан қуылған еді. «Неа-Саламис» 1948 жылдың наурыз айында (клуб құрылғаннан кейін бірнеше күн өткен соң) алғашқы жарысын жеңіп алды – Фамагуста облыстық жарысы, ал 1952 және 1958 жылдары екінші орынды иеленді. 1970 жылы Кипр клубтары арасындағы жарыстар басталғанда, «Неа-Саламис» он үш команданың ішінде бесінші орынға таяды; клуб 1971 және 1972 жылдары үшінші орынды алды. 1973 және 1974 жылдары (Кипр клубтары арасындағы соңғы жарыстарда) «Неа-Саламис» төртінші орынды иеленді.

Басқа қызмет түрлері

1974 жылға дейін «Неа Саламис» клубында жүзу, қайық спорты және үстел теннисі сияқты басқа да спорт түрлері бойынша жергілікті жарыстарға қатысып, түрлі спорттық бағдарламалар болған. Клуб Фамагуста қаласының мәдени өміріне де белсенді үлес қосып, ашық ауада би көрсетулер, театрлық қойылымдар мен мерекелік шерулерге қатысқан.

Лондон және Нью-Йорк клубтары

1971 жылы Лондонда тұратын «Неа-Саламина» жанкүйерлерінің тобы Кипрдегі командаларының құрметіне «Жаңа Саламис» клубын құрды. «Неа-Саламина» (Лондон) «Неа-Саламинамен» тығыз байланыста, ал кейбір Фамагуста ойыншылары Лондоннан шақырылады. 1999 жылы Нью-Йоркте «Неа-Саламина» Фамагустанының жақтастары құрған грек-кипрлік «Нью-Йорк Саламина С.С.» футбол клубы жергілікті әуесқой лигаларда өнер көрсетеді.

Кипр түркілерімен қарым-қатынастар

Неа-Саламис құрылғаннан бастап Фамагустаның түрік-қыптық қауымдастығымен достық қарым-қатынас орнатуға ұмтылды; маңызды элемент – түрік-қыптықтарды командаға қабылдау. 1950 жылдардың басында бірнеше түрік кипрлігі футболшы (Сиеккерис, Нита және Мостафа сияқты) Неа-Саламис құрамына қосылды. Команда Кипр футбол федерациясына қосылғанда екінші дивизионда екі маусым бойы күресті, олар «Демир Спорт», «Кенслик Киоунслоу» және Фамагустаның түрік клубы сияқты түрік кипрлік клубтармен ойын өткізді. 1955 жылдың соңында түрік кипрлік клубтар КФФ турнирлерінен бас тарта бастағанда, Неа-Саламис оларды қалуға көндіруге тырысты және түрік ойыншыларын клубқа қабылдауды жалғастырды. 1962 жылы Калликас Неа-Саламисқа трансферленді, ал 1970 жылы түрік текті Незяк клубқа қосылды. 2004 жылы Имам мен Оулусой түрік кипрліктері Неа-Саламинаға трансферленді, бұл 30 жылдан бері КФФ-да ойнаған алғашқы түрік кипрлігі футболшылар болды. 2005 жылдың 26 наурызында Неа-Саламис «Аммохостос» стадионында түрік кипрлігі «Ениками» клубымен жолдастық матч өткізіп, 6:0 есебімен жеңіске жетті. Бұл жарты ғасырдан бері грек кипрлігі және түрік кипрлігі клубтары арасындағы алғашқы матч болды. 2500 жанкүйер трибуналарда бірге отырып, бейбітшілік туралы үндеу таратты, ал матчқа екі қауымның саяси басшыларының өкілдері, жергілікті спортшылар және шіркеу өкілдері қатысты.