Кіріспе
Б.з.д. VI ғасырындағы Шри-Ланкадағы аңызға толы Яксини патшайымы Кувени, (කුවේණි/குவேணி) Сесапати, Куванна немесе Лилавати деп те аталады. Оның өмірбаянының негізгі көзі – "Махаванса" ескерігі. Ведда тайпасы оны Маха Локу Кириаммалетто деп құрметтейді. Веддалардың қоныс аумақтарына қарай, оған басқа да атаулар берілген: Индиголле Кириамма, Унапане Кириамма, Канде Кириамма, Дивас Кириамма, Уэллассе Кириамма, Кукулапола Кириамма және Били Кириамма. Кувени – Шри-Ланканың алғашқы тарихқа енген патшасы Виджаяның әйелі болды, олардан Жевахатта есімді ұл және Дисала есімді қыз дүниеге келді. Сингаль халқының шығу тегі туралы миф бойынша, "Махаванса" ескерігінде жазылғандай, Шри-Ланканың түпкі тұрғындары – Ведда тайпасы Кувенидің балаларынан тараған. Ал Кувени Рамаяна дастанындағы Ракшастардың және Ланкада мекен еткен Равананың ұрпағы саналады. Даянанда Бинарағаманың сөзіне қарағанда, Веддалар арасында кең таралған тағы бір аңыз бойынша, Кувени – Саман құдайының үлкен қарындасы. Веддалар үшін девалар да – тірі тайпалардың бірі болып саналады және қазір де солай.
Kuveni, (කුවේණි/குவேணி) also known as Sesapathi or Kuvanna or Leelawathi, was a Yakshini queen in Sri Lanka mentioned in the ancient Pali chronicles Mahavansa and Dipavansa of the Sinhalese people. The primary source for her life story is the Mahavansa. She is venerated as Maha Loku Kiriammaleththo by the Veddas. Other names for her varying with Veddas habitats are Indigolle Kiriamma, Unapane Kiriamma, Kande Kiriamma, Divas Kiriamma, Wellasse Kiriamma, Kukulapola Kiriamma and Bili Kiriamma. Kuveni was the wife of Sri Lanka's first recorded king Vijaya and she had two children, a son named Jeevahatta and a daughter as Disala. According to the genesis myth of the Sinhalese people, recorded in the Mahavansa, the Veddas Sri Lanka aboriginal population are descended from Kuveni's children. Kuveni, on the other hand, is regarded as a descendant of the Rakshas of the Ramayana and of Ravana, who also dwelled in Lanka. According to Dayananda Binaragama, another prevalent legend about Kuveni among the Veddas is that she is the elder sister of deity Saman. For the Veddas, Devas too were and are another living tribe.
Аңыз
Аңыз бойынша, 2500 жыл бұрын Шри-Ланкаға Кувени атты демон патшайымы билік еткен. Махавамсаға сәйкес, Виджаяның Шри-Ланкаға келгені Будданың дүниеден өткенімен бірге болған деседі. Шындығында, Виджая аралда кездескен алғашқы «адам» – ауру Будданың тапсыруымен Виджая мен оның ұрпақтарына қарауға міндеттелген Сумана Саман құдайы. Виджая ханзада жеті жүз ізбасарымен Тамбапанниге (б.з.д. 5 ғасыр) қонғанда, олар итті көрді. Виджаяның адамдары «ит тек елді мекендерде ғана болады» деген оймен оның ізінен еріп, Якхалардың патшайымы Кувениге тап болды. Сумана Саманның қорғауы Кувениге бақытсыз адамды жеуге мүмкіндік бермесе де, оны және Виджаяның барлық серіктерін тік жарға лақтыруына кедері келтірмеді. Виджая соңынан Кувениге жетеді және ол адамдарын босатпаса, өлтіретінін айтып қорқытады. Ол осылай істеген соң, Кувени оларды тамақпен және киіммен қамтамасыз етеді, содан кейін «он алты жасар бойжеткенің сұлу келбетіне еніп», Виджаяны баурап алады. Одан кейін ол адалдығын толығымен өзгертіп, «Менің Ием (Виджаяға) патшалық сыйлаймын» дейді, соның салдарынан «барлық Якхаларды өлтіру керек, әйтпесе Якхалар мені өлтіреді, себебі мен арқылы адамдар Ланкада қоныстанды» дейді. Виджая да солай істейді, Якхаларды жеңіп, оларды аралдан қуады, ал Кувени оның қасында болады. Кувени оған ұл мен қыз екі бала туса да, Виджая соңында оны «Енді бар, жаным, екі баланы артта қалдырып кет, себебі адамдар әрқашан күшті жаратылыстардан қорқады» деген сөздермен қабылдамайды. Виджая оны жібермеуін өтінгеніне қарамастан, жүрегі ауырған Кувени сарайдан кетеді, бұйрыққа қарамастан екі баланы алып кетеді. Кувени туыстарынан көмек сұрауға барғанда олар өлтіріп, екі баланы Шри-Ланканың Солтүстік-Батыс аймағындағы Бамбава ормандарында тастап кетеді. Анасы қайтып келмеген соң, балалар Сабарагамуаға қарай жолға шығады. Тағы бір әңгімеде Кувени Якдесса Галадан құлап, Виджаяның қатыгездігі үшін құдайлардан қарғыс тілейді, олар Виджаяның балаларының ешқайсысы Раджарата тағына отырмауына келіседі. Кейбіреулер «Виджаяның қарғысы» әлі де Шри-Ланканың тұрақсыз саясатына әсер етеді деп санайды.
Кувени сарайы
Кувени сарайының қираған қалдықтары Шри-Ланканың Уилпатту ұлттық паркінің ішінде кездеседі.