Кіріспе

Будапешт, Венгриядағы концерт залы мен музыка консерваториясы.

Франц Лист атындағы музыка академиясы (Liszt Ferenc Zeneművészeti Egyetem, көбінесе Zeneakadémia деп қысқартылады, "Лист академиясы") – 1875 жылдың 14 қарашасында құрылған, Будапешт, Венгриядағы музыка университеті және концерт залы. Онда Франц Лист өзінің өлімінен кейін сыйға берген бірнеше құнды кітаптар мен қолжазбалардан тұратын Лист коллекциясы және Венгрия мен Жапония үкіметтерінің бірлескен AVISO студиясы орналасқан, ол студенттерге дыбыс жазу жабдықтарымен қамтамасыз ету және оқытуды жүзеге асырады. Франц Лист атындағы музыка академиясын Франц Лист өзі құрған (бірақ ол құрылтайшысының атымен 1925 жылы ғана аталып, Будапешттің орталық бөлігіне қазіргі орнына көшірілгеннен кейін 50 жыл өткен соң аталды).

Мекемелер

Академия бастапқыда «Royal National Hungarian Academy of Music» деп аталды және 1919 жылдан 1925 жылға дейін «Музыка колледжі» деп аталды. 1925 жылы ол негізін қалаушы Франц Листтің есімімен аталып, Листтің үйінде құрылды. Кейіннен Адольф Ланг жобалаған және 1877-1879 жылдар аралығында бүгінгі Андрасси даңғылында салынған үш қабатты нео-ренессанс стиліндегі ғимаратқа көшірілді. Бұл орын «Ескі музыка академиясы» деп аталады және 1934 жылы Золтан Фаркастың жасаған тақтасымен мәңгілендірілген. 1980 жылдары академия оны қайта сатып алды және қазір ресми түрде «Ференц Лист еске алу және зерттеу орталығы» деп аталады. «Ескі музыка академиясының» орнына академия 1907 жылы Кирали көшесі мен Лист Ференц алаңының қиылысында салынған ғимаратқа көшіп келді. Ол жоғары білім беру, музыкалық оқыту және концерттер өткізу орталығы болып табылады. Арт-нуво стиліндегі бұл ғимарат Будапешттегі ең танымал ғимараттардың бірі. Оны сол кездегі Мәдениет министрі болған барон Гюла Влассикстің тапсырысымен Флорис Корб және Кальман Гиргл жобалаған. Ғимараттың фасадында Листтің мүсіні орналасқан (мүсінші – Алахос Стробль). Ішкі кеңістігі фрескалармен, Золнай керамикасымен және бірнеше мүсіндермен (соның ішінде Бела Барток пен Фредерик Шопеннің мүсіндерімен) әсемделген. Алғашқыда ғимаратта Микса Рот жасаған боялған шыны терезелер де болған. Академияның басқа да құрылыстарына Семельвейс көшесіндегі бұрынғы Ұлттық музыка мектебінде орналасқан Будапешт мұғалімдер колледжі, орта мектеп (Барток Бела атындағы музыка, аспап жасау және жөндеу орта мектебі) және студенттер жатақханасы жатады. Академия құрылғаннан бері Венгриядағы ең беделді музыка университеті болып табылады. Оның тарихындағы маңызды оқиға – жаңа, тәуелсіз Халық музыкасы факультетінің ашылуы. Франц Лист атындағы Музыка академиясы – Венгрияның музыкалық өміріне және елдің музыкалық тарихына арналған құрметті ескерткіш. Оның президенті (ректоры) – Андреа Виг.

Франц Лист мұражайы (Будапешт)

Франц Лист атындағы музыка академиясында Франц Лист мұражайы орналасқан, ол Лист Ференц еске алу мұражайы деп те аталады. Мұражайда Листтің өмірінің соңында, 1881 жылдың қаңтарынан 1886 жылдың сәуіріне дейін тұрған үйінің үш қайта жаңартылған бөлмесі көрсетілген. Мұражайға кіру құны 3000 форинт, ал студенттерге, отбасыларға және балаларға басқа бағалар қолданылады. 2023 жылдың мамырынан 2024 жылдың мамырына дейін мұражайда "Лист, ұстаз" атты көрме жұмыс істейді.