Кіріспе

Португалиялық христиан шейіті – Томарлық Ирен (Santa Iria) (шамамен 635 – 653 ж.) – вестготтар Португалиясында діні үшін шейіт болған христиан. Оның ата-анасы оны қорғау үшін монастырь мектебіне және жеке тәлімгерге жіберді. Ирен үйден тек қана қасиетті Петірдің ғибадатханасына бару үшін немесе дұға оқу үшін шығатын. Оның өмірі туралы әңгіме, мүмкін, одан да аз ғана нәрседен тұрады.

Аңыз

Аңыз бойынша Ирен Набансада, қазіргі Томарда, Португалияда дүниеге келген. Ол ықпалды отбасында дүниеге келген, ал ата-анасы оны қорғауға ниеттеніп, монастырлық мектепке және жеке ұстазға жіберді. Ол үйден тек Қасиетті Петірдің ғибадатханасына барып немесе намаз оқып шығу үшін ғана шығып тұратын. Бірде Бритальд есімді жас дворян оны көріп, ғашық болады. Ол шіркеуге барғанда, күйеуі артынан еріп жүретін. Ақырында ол Айринге ғашық болуды ұсынды, алайда Айрин оған ешқашан үйленбейді деп ашық айтты. Бритальд күйзеліске ұшырағанда, Ирен оған өзінің бойдақ болу себебін, өзін Құдайға арнап, монах болғанын тез түсіндірді. Сол кезде оның ұстазы Ремигий (немесе Ремижио) есімді монах оған жағымсыз ұсыныстар жасады, ал ол бас тартқанда, жұмыстан шығып, ол туралы жаман сөз таратты. Қызға сабақ бермей қойған себебін сұрағанда, ол қыздың жүкті екенін білгеннен кейін сабақтан кетіп қалғанын айтты. Сонымен қатар, ол оған ішімдік беруге мүмкіндік берді, ол оның ішін көбейтті. Осы жаңалықтар қалада тарады, ақырында Бритальд оның күйеуіне опасыздық жасағанын білді. Ашулы күйінде ол Айринді өлтіру үшін жалдамалы сарбазды жалдады. Айрин қарт мүгедекті көріп, үйіне қайтып келе жатқанда, қастандықшы артынан келіп, оны семсерінің бір соққысымен өлтірді.

Құрмет

Оның денесі Тагоға құятын Набао өзеніне тасталды. Кейіннен, Скалабис қаласының жанында бенедиктин монахтары оны сол өзеннен зақымданбаған күйінде тауып алды. Аңыз бойынша, оның ағасы, абат Целиус, оның немере қызының шын тарихы және оның денесінің орны туралы Исадан уахи алған. Монахтар оған лайықты жер беріп, оның қадір-қасиетін таратуға көмектесті. Бірте-бірте, таза қыз Иренаға деген құрмет соншалықты өсті, Скалабис қаласының аты Сантарем ("Қасиетті Ирена") деп өзгертілді. Ирена – Томар қаласының қасиетті қамқоршысы және Сантаремнің құрметті есімі. Оның мерекесі 20 қазанда тойланады.