Кіріспе

Монреальдегі қиратылған үй, Канада

Ван Хорн сарайы Монреальдің Алтын шаршы милясындағы Шербрук көшесінде, Стэнли көшесінің бұрышында орналасқан классикалық сұр тас үй болған. Ол 1869 жылы Квебек штатының Монреаль сауда банкінің президенті Джон Гамильтон үшін салынды. 1889 жылы Канадалық Тынық мұхит темір жолының президенті сэр Уильям Корнелиус Ван Хорн бұл мүлікті сатып алды және ол 1973 жылы даулы түрде қиратылғанға дейін оның отбасында қалды. Оны жою туралы ұсынысқа байланысты халықтың наразылығына қарамастан, қала әкімі Жан Драпэу оны мәдени себептермен сақтау мүмкін емес екенін мәлімдеді, себебі ол Квебек мәдениетінің бөлігі емес, оның тарихы француз канадасы емес, ағылшын канадасы болған. Драпэутің қолдауымен, құрылысшы Дэвид Азриэли оны түн ортасында бульдозермен қиратты және орнына бетон мұнара салды. Бүгінде Ван Хорн сарайы тұрған жерде Софитель қонақ үйі орналасқан.

Тарих

Ван Хорн Брюс Прайстың архитектура фирмасын жалдады, бұл фирма Канадалық Тынық мұхиты темір жолы үшін көп жұмыс істеген еді, ол ескі Гамильтонның итальян стиліндегі үйін елу екі бөлмеге дейін кеңейтті. Гамильтон Джон Уильям Хопкинс архитекторді (Даниел Беркли Вилимен бірге) жалдаған, және ол 1869 жылы аяқталды. Эдвард Колонна (1948 жылы қайтыс болды), бұрын Луи Комфорт Тиффани үшін жұмыс істеген архитектор, кейін Прайс оны жұмысқа алды, Ван Хорн үйіне өзгерістер енгізді. Колонна үйдің барлық бірінші қабатын және, мүмкін, бірінші қабаттың көп бөлігін қайта жасады, кеңістікті кеңіте түсті, пропорционалды бөлмелер жасады және Ван Хорнның өнер жинағына қабырғаларға жеткілікті орын берді. Ван Хорн үйінің ішкі жабдықталуы – каминдері, төбелері және алтын жапырақпен жабылған қабырғалары – Канададағы арт-нуво стилінің алғашқы мысалы болды. Ван Хорн "өз сияқты ірі және массивті" үйлерді ұнататынын айтты, бірақ ол Солтүстік Америкадағы ең жақсы жеке өнер және керамика коллекцияларының біріне ие болды және оны көрсете алатын үйді қалады. Ғимарат 1933 жылғы 3 сәуірде болған өрттен зақымданып, Ван Хорнның жеке өнер коллекциясының бір бөлігін жоғалтуға әкелді.

Ван Хорн өнер жинағы

Бала кезінде Ван Хорн қазбаларды жинаған. Ол сонымен қатар, өте жақсы скрипкашы және өз алдына суретші болды. Есейгенде Ван Хорн тек қана коллекционер емес, өнерге деген ықыласы да болды: "Егер сіз шын мәнінде қаламайтын сурет болса, ол әрқашан мазасыздық пен қанағатсыздық көзі болады". Ол көптеген қазіргі заманғы туындыларды жинады, ал 1892 жылғы каталогында тізімделген қырық тоғыз жұмыстың екеуінен басқасы 19 ғасырға жатты. 1933 жылдың сәуір айында өрт салдарынан кейбір картиналар зақымданды, бірақ сол жылы Фриц Лугт коллекцияның көрмесіне барып, осы картиналардың бірнешеуі туралы жазбалар жасады, олардың бәрі жоғалмағанын көрсетті.

Құру

Ғимарат 1973 жылы Жан Драпэо қала басшысы болған кезде құрылысшы Дэвид Азриэли тарапынан даулы түрде бұзылды. Ол, мәдени себептермен сақтау мүмкін емес екенін, себебі ол Квебек мәдениетінің бір бөлігі емес екенін мәлімдеді. Гамильтон мен Ван Хорн ағылшын тілді квебектер болды (Гамильтон Онтариодан, ал Ван Хорн америкалық). Оның орнына он алты қабатты бетон мұнара салынды. Осы үйдің бұзылуы "Save Montreal" мұраны сақтау тобының құрылуына түрткіс болды. Журналист Уильям Вайнтрауб 1993 жылы түсірген "Англиялық Монреальдің өрлеуі мен құлдырауы" атты деректі фильмінде осы үйді және оның бұзылуын көрсетті, сондай-ақ бұл ғимараттың жергілікті ағылшын қоғамдастығының мұрасы үшін маңызды екенін атап өтті.