Кіріспе
Солтүстік Аргентинаның жергілікті тілі – аргентина тілі. Луле – Солтүстік Аргентинаның жергілікті тілі. Луле қазірде жойылып кеткен болуы мүмкін. Кемпбелл (1997) 1981 жылы Луле тілінің шығыс-орталық Чако провинциясындағы Резистенсия қаласында 5 отбасы тарапынан қолданылып жатыр деген расталмаған хабарды жазған. Бұл тіл Тонокоте тілімен бірдей ме, әлде басқа ма, әлі белгісіз.
the Argentinian language
Lule is an indigenous language of northern Argentina. Lule may be extinct today. Campbell (1997) writes that in 1981 there was an unconfirmed report that Lule is still spoken by 5 families in Resistencia in east central Chaco Province. It is unclear if it is the same language as Tonocoté.
Түрлері
Лукотка (1968) Луле тілдер тобының құрамына кіретін, куәләнбаған тілдер. Тонокоте тілі бұрын Консепсьон, Чако өңіріндегі Бермехо өзенінде қолданылған. Истине тілі бұрын Чако штатының Сан-Хуан-де-Вальбуена қаласы маңындағы Саладо өзенінде сөйленген. Ористин тілі бұрын Чако штатының Сан-Хуан-де-Вальбуена қаласы маңындағы Саладо өзенінде сөйленген. Токистине тілі бұрын Мирафлорес маңындағы Саладо өзенінде қолданылған. Матара / Амулахи тілі бір кезде Саладо өзені бойындағы осы аттас қаланың жанында сөйленген. Юри тілі – Сантьяго-дель-Эстеро провинциясының Хондо және Саладо өзендерінде өмір сүрген егіншіл тайпаның жойылған тілі. Қазіргі соңғы тірі қалғандары тек кечуа диалектісінде сөйлейді.
Деректер
1586 жылы әке Алонсон Барзана (Барсена) Тонокот тілінің грамматикасын жазды, ол қазір жоғалып кетті. 1732 жылы Барзананың грамматикасынан хабарсыз Антонио Маккони (Макони) өзінің грамматикасын – «Арте и словарь de la lengua lule y tonocoté» («Луле және Тонокоте тілінің өнері мен сөздігі») Сан-Эстебан де Мирафлорес миссиясындағы Луле-Тонокот тілі үшін жазды. Бұл тіл туралы біздің негізгі мәліметтеріміз. Метро (1946) Луле және Тонокот тілдері ерекше, тіпті туыс емес болуы мүмкін екенін, ал Макони кезінде Мирафлорес миссиясындағы Тонокот тілі Луле тіліне ауысқанын айтты. Маккони тілінде дауыстылар көп, дауыссыздар аз. Соңғы буындар баса айтылады. Бастапқы және соңғы позицияларда дыбыстар жиынтығы кездеседі: quelpç – «Мен бөлемін», slimst – «Мен мұрнымды тазалаймын», oalécst – «Мен білемін», stuç – «Мен лақтырамын».