Кіріспе

Омыртқаның айналасындағы цереброспинальды сұйықтықпен толтырылған кеңістік

Инженерлік жоба

Орталық канал (сонымен қатар омыртқалық тесік немесе эпендимальды канал деп те аталады) – омыртқа арқылы өтетін цереброспинальды сұйықтықпен толтырылған кеңістік. Орталық канал төмен орналасқан және мидың қарыншалық жүйесімен байланысты, одан цереброспинальды сұйықтық алады және бірдей эпендимальды қабықшамен жабылған. Орталық канал омыртқаға қоректік заттарды тасымалдауға және омыртқаға күш түскен кезде соққыны жұмсарту арқылы оны қорғауға көмектеседі. Орталық канал – нейрондық түтікшесінің орталық қуысының ересек жаста қалған бөлігі. Ол жас өскен сайын әдетте бітеді.

Құрылымы

Мидың қарыншалық жүйесінің төменгі жағындағы орталық канал, төртінші қарынша – ми сабасында орналасқан қуыс – тарлап басталатын обекс аймағынан басталады. Орталық канал мойын және кеуде аймақтарындағы омыртқа миының үштен бірін құрайды. Бел омыртқасында ол кеңейеді және орталыққа қарай орналасады. Омыртқа миы конус медиалларисқа дейін тартылған жерде, одан да ішкі жағында орналасқан.

Терминалдық қарынша

Терминалдық қарынша (ventriculus terminalis, бесінші қарынша немесе ampulla caudalis) – омыртқа жоғары арнасының ең кең бөлігі, конус медулларисте немесе оған жақын орналасқан. Оны 1859 жылы Стиллинг, ал 1875 жылы Краузе сипаттаған. Краузе қалыпты эпендимальды жасушаларды байқағаннан кейін «бесінші қарынша» терминін енгізді. Терминалдық қарынша ұрықта және балаларда көрінеді, бірақ ересектерде көбінесе жоқ болады.

Микроанатомия

Орталық канал мидың қарыншалық жүйесімен бірдей эпендимальды қабықпен жабылған. Канал кілшелі, бағана тәрізді жасушалармен қапталған, олардың сыртында гелаттинді заттан тұратын жолақ орналасқан, ол орталық гелаттинді зат (немесе омыртқа миының орталық гелаттинді заты) деп аталады. Бұл гелаттинді зат негізінен нейроглиядан тұрады, бірақ сонымен қатар бірнеше жүйке жасушалары мен талшықтарын қамтиды; орталық каналды қаптаған бағаналы кілшелі жасушалардың терең созылымдары арқылы одан өтеді. Роландоның гелаттинді заты арқа жағына қарай орналасқан.