Жапониядағы халық қатысуымен сот төрабы: тарихы мен мәселелері
Lay judges in Japan
Жапонияда 1923-тен бастап сот төрешілері жүйесі енгізілді, кейін тоқтатылды. 2009-да азаматтар сотқа қатысуы жаңадан қолданысқа енді. Сот реформасы, қылмыстық істер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алғаш рет қазылар алқасы арқылы сот жүйесі 1923 жылы премьер-министр Като Томосабуро басқаруы кезінде енгізілді. Жүйе салыстырмалы түрде жоғары ақталу көрсеткіштерін тудырғанымен, оны сирек қолданды, өйткені ол сотталушылардан фактілер бойынша қабылданған шешімдерге шағымдану құқығын бас тартуды талап етті. Бұл жүйе Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуымен тоқтатылды. 2009 жылы, ірі сот реформасының бір бөлігі ретінде, кейбір қылмыстық істерде азаматтардың қатысуын қамтамасыз ететін заңдар күшіне енді, осы арқылы халық судьялары енгізілді. Халық судьялары сот алқасының көпшілігін құрайды. Олар, ағылшын құқығы жүйесіндегідей, судьялардан бөлек қазылар алқасын құрмайды, бірақ азаматтық құқық жүйесіне сәйкес, кәсіби судьялармен бірге сот процесіне тергеуші судьялар ретінде қатысады – бұл француз апелляциялық сотының (cour d'assises) сияқты, қорғау және айыптау тарапынан ұсынылған дәлелдерді белсенді түрде талдап, зерттейді.
A system for trial by jury was first introduced in 1923 under Prime Minister Katō Tomosaburō's administration. Although the system generated relatively high acquittal rates, it was rarely used, in part because it required defendants to give up their rights to appeal the factual determinations made. The system lapsed by the end of World War II. In 2009, as a part of a larger judicial reform project, laws came into force to introduce citizen participation in certain criminal trials by introducing lay judges. Lay judges comprise the majority of the judicial panel. They do not form a jury separate from the judges, as in a common law system, but participate in the trial as inquisitorial judges next to professional judges in accordance with the civil law legal tradition – similar to the French cour d'assises – who actively analyze and investigate evidence presented by the defense and prosecution.
Қазіргі жүйе
2004 жылдың 28 мамырында Ұлттық диета белгілі бір ауыр қылмыстар бойынша сот процестерінде таңдалған азаматтардың судья ретінде (жюри емес) қатысуын міндеттейтін заң қабылдады. Мұндай қызметке таңдалған азаматтар "саибан ин" (裁判員) деп аталады, олар сайлау тізілімінен кездейсоқ таңдалып алынады және кәсіби судьялармен бірге кінәлілік пен жазаны анықтау үшін дәлелдерді ашық түрде зерттейді. Әдетте сот алқасы алты саибан ин мен үш кәсіби судьядан құралады. Кінәлілік туралы маңызды дау болмаған жағдайларда алқа төрт саибан ин мен бір кәсіби судьядан тұрады. Ескі қазылар алқасы жүйесінен өзгеше, айыпталушылар саибан ин арқылы сотталудан бас тартуға құқылы емес. Саибан ин жүйесі 2009 жылдың мамыр айында қолданысқа енгізілді.
On May 28, 2004, the National Diet passed a law requiring selected citizens to participate as judges (and not juries) in trials for certain severe crimes. Citizens chosen for such service, called "saiban in" (裁判員), are randomly selected out of the electoral register and, together with professional judges, conduct a public investigation of the evidence in order to determine guilt and sentences. In most cases, the judicial panel is composed of six saiban in and three professional judges. In cases where there is no substantial dispute over guilt, the panel is composed of four saiban in and one professional judge. Unlike under the older jury system, the defendants are not allowed to waive trial by saiban in. The saiban in system was implemented in May 2009.
Дау
Көптеген бұрынғы ортақ құқық елдерінде адамдар қазылар алқасының мүшелері ретінде қызмет етуге құлшынбайтындай, көптеген жапондықтар да халық судьясы ретінде қызмет етуге құлшынбайды. Сауалнамалар көрсеткендей, дамыған қазылар алқасы жүйелеріне ұқсас, Жапония халқының 70% судья ретінде қызмет етуге дайын емес. Соңғы жылдары кейбір жапондықтар өз пікірлерін ашық білдіруге, пікір таласуға және билік өкілдеріне қарсы тұруға деген тартыншақтылықты жеңу үшін макеттік сот отырыстарымен таныстырылды. Басқалары заңдағы қатаң құпиялылық ережесіне қатысты алаңдаушылық білдірді, онда сот отырысы аяқталғаннан кейін де құпия кеңес бөлмесіндегі талқылауды жариялаған халық судьялары үшін қылмыстық жазалау мүмкіндігі қарастырылған. Тағы бір мәселе – бұрынғыда қылмыстық істердің қаралуы, айыптау ауыр болса және қорғану тарапы айыптаумен келіспесе, жылдарға созылуы мүмкін еді. Жүйеге халық судьялары енгізілгеннен кейін сот отырысының мерзімі бірнеше аптамен шектелді. Кейбір сарапшылар әділдік халық судьяларының ыңғайлылығы үшін құрбандыққа шалынды және істер жеткілікті мөлшерде тексерілмейді деп санайды.
As in most common law countries where people are reluctant to serve as jury members, many Japanese have expressed reluctance to serve as lay judges. Polls suggest that, similar to developed jury systems, 70% of the population of Japan would be reluctant to serve as judges. Some Japanese have been introduced to mock trials over recent years to overcome their reluctance to express opinions publicly, debate, and defy authority figures. Others have written with concern regarding the harsh secrecy provision in the statute which includes the risk of criminal penalties for those lay judges who would publicly share confidential deliberation room discussion even after trial proceedings are complete. Another issue is that some criminal trials used to take years if the charge was serious and the defence contested the charge. After the system moved to include lay judges, the trial period was fixed to a maximum of a few weeks. Some commentators feel justice is compromised for the convenience of lay judges and that cases are not examined in enough detail.