Кіріспе

Кесселсдорф шайқасы 1745 жылдың 15 желтоқсанында Пруссия Корольдігі мен Австрия Архигерцогтігі және Саксония Електоратының біріккен күштері арасында Аустрия мұрагерлігі соғысының Екінші Силезия соғысы деп аталатын кезеңінде болды. Пруссиялық әскерге Ангальт-Дессау князі Леопольд I басшылық етті, ал австриялықтар мен саксондықтар фельдмаршал Рутовскийдің жетекшілігінде болды. Пруссиялықтар Корольдік саксон армиясы мен Киелі Рим империясының императорлық армиясын жеңіске жеткізді.

Алдын ала маневрлер

Екі прус колоннасы, бірі Фридрихтің, екіншісі Леопольдтың, "Ескі Десауер" атанған, Саксонияның астанасы Дрезденге бет түзеді, ол кезде Саксония Австриямен одақтас болған. Леопольд пен Дрезденнің арасында саксондар мен австриялықтардан құралған Рутовский әскері орналасқан. Леопольд 29 қарашада Саксония аумағына баяу және сақтықпен кіріп, Лейпцигте Рутовскийге шабуыл жасады, содан кейін Рутовский Дрезденге қарай шегінді. 12 желтоқсанда Леопольд Мейссенге жетіп, Левальдт басқаратын корпустың құрамына қосылды. Рутовский Грунне басқаратын австриялық күштермен нығайтылып, Дрезденнен батысқа қарай 5 шақырым жердегі Кесселсдорфта қорғаныс позициясын алды, бұл Дрезденді қорғап, оны Леопольд Фридрихке қарағанда Карлға жақындата түсті. Саксондықтар Кесселсдорфтан Эльба өзеніне дейін созылып жатты, ал олардың алдында өзен және батпақты жер орналасқан. Грунне басқаратын 7 мың австриялық Эльбаға жақын оң жаққа орналасты. Жол ұзын болды және саксондар мен австриялықтар арасында орталық бөлігінде үлкен аралық болды. 15-і күні Леопольд соңынан келді. Шайқас алаңында көп қар мен мұз болды.

Шайқас

Пруссиялықтардың саны 35 000-ға қарсы 32 000 болғандықтан, олар аздап кемістікке тап болды. Сонымен қатар, саксондықтар мен австриялықтар жер басымдығына ие болды. Ұзақ жылдар бойы тәжірибелі, қазір алпыс сегіз жастағы Дессауер, Кесселсдорф қаласын басып алса, жаудың қанатын айналып өтуге болатынын сезіп, күшін саксон армиясының бөлігіне шоғырландырды. Саксондықтар Кесселсдорфты жиырма төрт ауыр зеңбірекпен қорғады, ал олардың инженерлері мен ағаш шеберлері оның қорғанысын күшейтті. Леопольд элиталық жаяу әскер мен гранадерлер тобымен шабуылға дайындық жасады, бірақ жер өте қиын болды және алғашқы шабуыл үлкен шығынмен, тіпті шабуылға жетекшілік еткен генерал Герцбергтің өлімімен қайтарылды. Екінші, күшейтілген шабуыл жасалды, бірақ ол да сәтсіз аяқталды, пруссиялықтар тәртіпсіздікке ұшырап қашып кетті. Шабуылға шыққан 3 500 сарбаздан пруссиялықтар шамамен 1 500 адамнан зардап шекті. Пруссиялықтардың қашқанын көрген саксондық гранадерлер берік қорғаныс позицияларын тастап, пруссиялықтарды қуа жөнелді, бұл пруссиялық атқыштардың драгун тобының күшті шабуылына ұшырады. Шабуылдың күші саксондықтарды кері қарай құлатып, Кесселсдорфтағы бұрынғы позицияларын бұзып, оларды шайқаластан шығарды. Осы уақытта Леопольдтың ұлы, князь Мориц жеке өзі саксондықтардың орталық бөлігін бұзған жаяу әскер полкіне басшылық етті. Полк оқшауланған болса да, саксондықтардың қарсыласуына байланысты басқа пруссиялық полктары олармен байланысуға тырысып, бірақ сәттілікке жете алмады. Ақырында Леопольдтың Кесселсдорфты басып алуы нәтижесін берді және саксондықтардың қанаты бұрылды, саксондықтардың қатары құлап, олардың әскері түнде қашып кетті. Пруссиялықтардың жоғалтулары 1600-ден астам қаза тапқан және 3000-нан астам жараланған адамды құрады, ал саксондықтардың жоғалтулары 4000-нан аз болды. Соғыс кезінде оң жақтағы австриялықтар бір оқ та атпады, ал Дрезденге жеткен және зеңбірек дауысын естіген Карл өзінің одақтасына көмекке келмеді.

Салдары

Саксондықтар қатты үрейленіп Дрезденге қашып кетті. Ол жерде Карл мен оның 18 мыңдық әскерінің болуына және австриялықтардың қайтадан шайқасуға дайын тұрғанына қарамастан, олар қашуын тоқтатпады. Леопольд сосын өз күштерін Фридрихтің әскерімен біріктірді, ал Фридрих жеңіске қатты қуанғандықтан Леопольдты жеке құшақтады. Содан кейін саксондықтар Дрезденді тастап кетті, ал Фридрих пен Леопольд оның толыққанды қарсылықсыз тапсырылуын талап еткеннен кейін он сегізінші күні оны басып алды. Австриялықтар дереу Дрезден бейбіт келісімі туралы келіссөздер бастады, нәтижесінде Екінші Силезия соғысы аяқталды, ал Пруссияның одақтасы Франция Австрия мұрагерлік соғысының қалған бөлігін өзі жалғыз жүргізуге мәжбүр болды.