Кіріспе

Адам Гопниктің 2005 жылғы романы "Терезедегі патша" – американдық автор Адам Гопниктің 2005 жылы Hyperion Books баспасында жарық көрген балалар фантастикасы. Роман Паризде тұратын Оливер есімді американдық баланың басынан өткен оқиғаны баяндайды. Оливер терезе рухтары мен айналардың зұлым шебері арасындағы ежелгі шайқасқа қатысады, себебі оны мистикалық патша деп жаңылыстырады. Роман күрделі мазмұны және жас оқырмандарға сай келмеуі сынға ұшырады.

Өмірбаян

2005 жылы Чарли Роузбен берген сұхбатында Гопник романын жазуға оның ұлы Парижде Эпифанияны тойлағанын көргенде шабыттанғанын айтты. Гопник кітаптағы Оливердің әкесі сияқты Парижде журналист болып жұмыс істеген.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Епифания күні түнде, Епифания патша тортінің бір бөлігін жеп, алтын қағаздан жасалған тәж кигеннен кейін Оливер терезенің сыртына қарайды. Оған терезеде тағы бір баланың көрінісі келеді. Бұл құпия бала – терезе рухы, ол Оливерді жаңа патша деп қателеседі. Терезе рухы Оливерді қылышын алып, патшалықты қайтаруға шақырып, оны әлемді құтқаруға жетелейтін өзіндік тану сапарына бастайды. Терезе рухтары – Францияның қайтыс болған ақындары мен суретшілері, Мoliер сияқты, олар Оливерді әлемнің айналарының артында қысып, ұзақ қарағандардың жанын тартып алатын зұлым күштен құтқаратын патша деп санайды. Кітаптағы айна мотиві Льюис Кэрроллдың «Көзіне айна арқылы» романына құрмет көрсету болып табылады, сонымен қатар кітапта Алиса Лидделлдің ұрпағы болып табылатын маңызды кейіпкер де бар.

Қабылдау

"Терезенің патшасы" романы сыншылардың аралас пікірлерін алды, көптеген сыншылар романды мақсатты аудитория үшін тым амбициялық деп сынға алды. School Library Journal журналының Маргарет А. Чанг романы "тақырыбы бойынша амбициялы, көркемдік жағынан өркендеген және ауқымы ғарыштық Мадлен Л'Энглдің туындылары сияқты фантастика" деп сипаттады. Барбара Хофферт Library Journal журналына жазған мақаласында Гопник "ақылға қонымды әрі қызықты, өте әсерлі тұңғыш роман жазды" деді. Publishers Weekly романы "амбициялы" деп атағанмен, "Терезенің патшасы" романын "күрделі және тым ұзақ" деп бағалады, әсіресе романның мақсатты оқырмандарына қатысты. Романның өткірлігін атап өткенімен, "оның көп бөлігі ересектерге арналған, мысалы, Йоко Ононың ән айтуы, шарап сарапшысы Роберт Паркер, кітап авторлық құқықтары туралы сілтемелер бар" деп тоқтады. Kirkus Reviews журналы да "Гопник Нью-Йоркер үшін жазған жұмысы әдемі әрі талғамды, бірақ ол қазіргі заманғы дертіне ұшырады – ересек жазушылар мен атақты адамдар балалары болғаннан кейін балалар кітабын жазуға бейімделуі; оның тым толы фантазиясын шыдауға жақын да жоламайсыз" деп жазды. Оқиғаның дамуына қатысты Хофферт оқырмандардың "көрнекті, күрделі сюжеті бар қызықты оқиғаны табатынын, оның беттерін аударудан тоқтамайтынын" айтты. Publishers Weekly басылымы "шешімі жақсы жоспарланғанмен, басы қалтыратындай күрделі" екенін қосты. Чанг романның күшті жақтары "тартымды кейіпкерлері және оның сүйіспеншілікпен және егжей-тегжейлі сомдалған ортасы" екенін атап көрсетті. Купер осы пікірмен келісті.