Кіріспе

Маунт-Сомерс тармағы, кейде Спрингберн тармағы деп те аталады, Жаңа Зеландияның Кентербери аймағындағы тармақ темір жолы болған. Желі 1878 жылдан бастап бөліп-бөліп салынды және 1885 жылы Маунт-Сомерске жетті. 1889 жылы Спрингбернге дейін тағы бір бөлім салынды; ол 1957 жылы жабылды, ал желінің қалған бөлігі 1968 жылы жабылды. Оның бір бөлігі Plains Vintage Railway ретінде сақталған.

Құрылыс

Жаңа Зеландиядағы көптеген басқа ауылдық тармақ желілерінен өзгеше, бұл желі тек ауыл шаруашылығы үшін жер ашу мақсатында салынбаған, себебі Маунт Сомерс қаласының артындағы төбелерде лигниттік көмір мен әктастың қомақты қоры болған. Құрылыс 1878 жылдың мамыр айында басталды, желі Ашбертон қаласының оңтүстік шеті – Тинвальд станциясынан Оңтүстік магистральдық желіден бөлінді. Ұзақ депрессияның басталуымен, желі құрылысы жұмыстары тұрғындарға құнды жұмыс орындарын ұсынды, және салынысымен қатар, кезең-кезеңімен ашылып отырды. Алғашқы 13,39 шақырымдық бөлігі Вестерфилдке дейін 1880 жылдың 15 сәуірінде, содан кейін Анама станциясы 1882 жылдың 3 қазанында, ал Тинвальдтен 35,02 шақырым қашықтықтағы Кавендиш 1884 жылдың 1 наурызында ашылды. Желіні Оңтүстік Эшбертон өзенінің оң жағалауында тоқтату туралы шешім қабылданғанымен, тағы 2,58 шақырым Сомерс тауына дейін салынды, ол 1885 жылдың 4 қазанында пайдалануға берілді. 1889 жылдың 9 қыркүйегінде Спрингбернге дейінгі 5,57 шақырымдық ұзарту ашылды, осылайша желінің толық ұзындығы 43,17 шақырымға жетті. 1886 жылы жеке меншікке тиесілі, тар рельстік бұта трамвайы Маунт Сомерстің артындағы төбелердегі көмір шахталарына және әктас зауытына қызмет көрсету үшін салынды. Бұл желі 1963 жылға дейін жұмыс істеді, бірақ 1943 жылдан кейін әктас зауытынан әрі жабылды.

Операция

Шамамен жарты ғасыр бойы бұл жолда күнделікті аралас пойыз жүріп тұрды. Көмір мен әк тастан басқа, астық, мал және шыны фабрикасына (Крайстчерч қаласының Hornby ауданында орналасқан, Southbridge тармағы арқылы қызмет көрсететін) жеткізілетін кремний құмы да маңызды тауарлар болып табылды. XIX ғасырдың бір кезеңінде, аймақтағы шаруашылықтарда тракторлар жылқыларды ығыстырған кезде, сол кездегі тракторлар үшін тым тік болған Солтүстік аралға жылқы тасымалының көлемі арта түсті. XX ғасырда автомобиль көлігінің жақсаруымен, желінің маңызы төмендеді. Әсіресе, жолаушылар тасымалы 19 ғасырдың соңында жылына 18 000-25 000 жолаушыға дейін жеткен, бірақ енді тиімді болмағандықтан, 1933 жылдың 9 қаңтарында жолаушылар қызметі тоқтатылды. Екінші дүниежүзілік соғыс желідегі трафик көлемін арттырды, әсіресе Вестерфилдте әскери лагерь орналасқандықтан, бірақ соғыс аяқталғаннан кейін жағдай соғысқа дейінгі деңгейге оралды. 1951 жылы жүк пойыздары аптасына екі ретке дейін азайтылды және енді олар филиалдың соңғы станциясынан емес, Ашбертоннан басталатын болды. Спрингбернге дейінгі қысқа бөлікті жабу туралы алғашқы ұсыныс 1930 жылы жасалды, және ол 1957 жылдың 29 наурызында іске асырылды, ал желі 1968 жылдың 1 қаңтарында толық жабылды. 1968 жылдың сәуіріне дейін Валеттадан бидай теміржолмен тасымалданды. Тинвальд торабынан Фрейзерс жолының қиылысына дейінгі желінің алғашқы 2,5 шақырымы "The Plains Vintage Railway & Historical Museum" ретінде сақталған.

Бүгінгі филиал

Кейбір құрылыстар, оның ішінде насиптер мен қазбалар сақталған, ал басқа жерлерде олар жойылған, көбінесе егін шаруашылығының салдарынан. Сомерс тауында тауарлық қоймалар, бірнеше жүк тиеу алаңдарымен бірге, және Валеттада сақталған, онда бір сайдингтің негізіндегі балласттың қалдықтары әлі де бар. Вестерфилд станциясының аумағында бірнеше жүк тиеу алаңдары сақталған, түрлі жерлерде көпір тіректері кездеседі, ал Вестерфилд мектебінен шамамен бір километрдей жерде бірнеше рельс ұйықтары табылған.