Кіріспе

Неміс дирижері (1899–1945)

Лев Лжевич "Лео" Борхард (31 наурыз 1899 – 23 тамыз 1945) – неміс-ресейлік дирижер және Берлин филармониясының қысқа мерзімге музыкалық директоры болған.

Өмірбаян

Борчард неміс ата-анасының отбасында Мәскеуде дүниеге келді, Санкт-Петербургте өсті, онда ол берік музыкалық білім алды, сонымен қатар Станиславский театрының тұрақты қонағы болды. 1920 жылы Ресей революциясынан кейін Германияға эмиграциялады. Отто Клемперер оны Берлиндегі Кролл опера театрында өзінің көмекшісі етіп тағайындады (Клемперер өзінің қабілеттеріне сенімсіздікпен қарады, Борчардың өзінің дирижерлік шеберлігін сынауын күтті). 1933 жылғы қаңтарда алғаш рет Берлин филармониясын басқарды. 1935 жылы нацистік режим оны саяси сенімсіз деп жариялады. Ол үйінде сабақтарды жалғастырды және Борис Блахер мен Готфрид фон Айнем сияқты достарын қабылдады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Берлинде Андрик Краснов есімімен қарсылық қозғалысының белсенді мүшесі болды, оның міндеттеріне жалған құжаттар жасау бойынша маман Людвиг Лихтвицпен байланыс кірді. 1945 жылғы 26 мамырда, Германияның толық капитуляциясына екі жарым апта қалғанда, ол Берлин филармониясын Титания Паласт кинотеатрында өткізді. Концертте Мендельсонның «Жазғы түнгі арман» увертюрасы, Моцарттың «Ля мажордағы скрипка концерті» және Чайковскийдің «4-симфониясы» орындалды, бұл көпшіліктің зор ықыласына бөленді. Бір аптадан кейін кеңес шенеунігі Николай Берзарин оны оркестрдің музыкалық жетекшісі етіп тағайындады, Швейцарияда эмиграцияда болған Вильгельм Фуртвенглердің орнын басты. Оның нацистерге қарсы көзқарасы және орыс тілін білуі оған оккупациялық билікпен жақын қарым-қатынас орнатуға мүмкіндік берді. Ол БПО-ның бас дирижері ретінде барлығы 22 концерт өткізді. 1945 жылғы 23 тамыздағы концерттен кейін Борхард пен оның серіктесі Рут Андреас Фридрих британдық полковникпен кешкі асқа шақырылды. Екеуі де кештен қатты ләззат алды, әсіресе, оларға нағыз ет пен ақ нан жеуге мүмкіндік болды. Содан кейін олар виски ішіп, музыка және басқа да тақырыптар туралы хостпен әңгімелесті. Түнгі сағат 22.45-те коменданттық сағат енгізілді, бірақ полковник оларды асықпауға көндірді, өйткені ол оларды өзінің қызметтік көлігімен үйлеріне апарып жібереді. Анықталғанындай, бұрынғы түнде мас американдықтар мен орыстар арасында атыс болғандықтан, Берлиндегі бақылау бекеттеріндегі жағдай шиеленіскен. Олардың британдық жүргізушісі американдық күзетшінің тоқтау туралы қол сигналдарын дұрыс түсінбеді және британдық және американдық секторларының шекарасындағы Кайзерплацтағы (қазіргі Bundesplatz, Берлиннің Вильмерсдорф ауданы) бақылау бекетінен өтіп кетті. Бұл күзетшілердің көлікке оқ атуына себеп болды, нәтижесінде Борхард дереу қаза тапты. Британдық жүргізуші мен Андреас Фридрих аман қалды. Осы оқиғадан кейін әскери бақылау бекеттерін айқын белгілеу қажеттігі туралы шешім қабылданды, осылайша қол сигналдарын пайдалану қажеттігі болмайды.