Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1092–1094 жж.) – Сәлжұқтар мемлекетінің төртінші сұлтаны (1092–1094 жылдары биледі). Насыр әд-Дин Махмуд I (1088–1094) – 1092 жылдан 1094 жылға дейін Сәлжұқ империясының билігіне келген бала сұлтан, биліктің көп бөлігі анасы Теркен Хатунның қолында болды. Ол бұрынғы сұлтан Мәлік Шах I-нің кіші ұлы және Бағдадта халифа әл-Мұқтади (1075–1094 жылдары биледі) тарапынан сұлтан деп жарияланды. Оның формалды билігі тұсында әкесі мен Альп Арслан құрған империя ыдырады. Махмудтың әскерлері Боруджерд шайқасында жеңілгеннен кейін, ол және анасы бұрынғы уәзир Низам әл-Мүлк отбасының қолынан қаза тапты.
4th Seljuk Sultan (r. 1092–1094)
Nasir al Din Mahmud I (10881094) was an infant sultan of the Seljuk Empire from 1092 to 1094, with most power held by his mother Terken Khatun. He was a younger son of the former sultan Malik Shah I and proclaimed sultan at Baghdad by the caliph al Muqtadi (r. 1075–1094). Under his notional reign, the empire built by his father and Alp Arslan fragmented. After Mahmud's forces lost a battle at Borujerd, he and his mother were assassinated by the family of the former vizir Nizam al Mulk.
Өмір
1092 жылы Низам әл-Мұлк өлтірілгеннен кейін Мәлік Шах I қаза тапқанда, Тадж әл-Мұлк Махмудты сұлтан деп жариялап, Исфаханға жол тартты. Махмуд бала болғандықтан, анасы Теркен Хатун оның атынан билікті қолға алуға тырысты. Осы мақсатқа жету үшін ол күйеу баласы, халифа әл-Мұқтадимен келіссөздер жүргізіп, өзінің билігін бекітуге ұмтылды. Халифа бала мен әйелдің билеуші болуына қарсы болды және биліктің белгісі – құтбаның әйел атынан жариялануына келіспеді. Бірақ, ақырында халифа әл-Мұқтади, егер құтба оның ұлының атынан оқылса, және ол өзі тағайындаған уәзирдің көмегімен басқаруға көмектессе, билік беруге келісті. Ол бұл шартты қабылдауға мәжбүр болды. Ол ресми түрде регент болмаса да, әл-Ширази уәзир, ал Унар әскер басшысы ретінде билікті де-факто қолға алды. Мәлік Шахтың үлкен ұлы Барқиярұқ та сұлтан деп жарияланды, екі талапкердің әскерлері Хамаданға жақын Боруджердте шайқасты. Барқиярұқтың әскері жеңіске жетіп, астана Исфаханды басып алды. Осыдан кейін Махмуд пен анасы визир Низам әл-Мұлктің туыстары тарапынан өлтірілді. Мәлік Шах I қайтыс болғаннан кейін Ұлы Сәлжұқ мемлекетінен тәуелсіздік алған мемлекеттер пайда болды. Анатолияда Мәлік Шах I-нің орнына Исфаханнан қашқан Килиж Арслан I отырды, ал Сирияда Махмудтың інісі Тутуш I билік құрды. Алеппо мен Амидтің басқа әкімдері де тәуелсіздік жариялады. Сәлжұқ мемлекеттерінің біртілдігінің жоқтығы 1096 жылы басталган Бірінші крест жорығының күтпеген табысына әкеп соқты.
In 1092, when Malik Shah I was assassinated shortly after Nizam al Mulk, Taj al Mulk nominated Mahmud as Sultan and set out for Isfahan. Mahmud was a child, and his mother Terken Khatun wished to seize power in his name. To accomplish this, she entered in negotiations with her son in law, the Caliph al Muqtadi, to secure her rule. The Caliph opposed both a child and a woman as ruler, and could not be persuaded to allow the khutba, the sign of the sovereign, to be proclaimed in the name of a woman. Eventually, however, the caliph al Muqtadi agreed to let her govern if the khutba was said in the name of her son, and if she did so assisted by a vizier he appointed for her, a condition to which she saw herself forced to accept. She was thus not formally a regent, but she secured the reigns of power de facto with al Shirazi as vizier and Unar as army commander. The older son of Malik Shah, Barkiyaruq, was proclaimed too, and the armies of the two pretenders met in Borujerd, near Hamadan. The forces of Barkiyaruq won and took the capital Isfahan. After this, Mahmud and his mother were assassinated by the family of the vizir Nizam al Mulk. Following Malik Shah I's death, successor states split from the Great Seljuk. In Anatolia, Malik Shah I was succeeded by Kilij Arslan I, who escaped from Isfahan; and in Syria by Mahmud's uncle Tutush I. Other governors in Aleppo and Amid declared independence too. The disunity within the Seljuk realms allowed for the unexpected success of the First Crusade shortly afterwards, beginning in 1096.