Мексика революциясында әйелдердің рөлі: солдадералар (Аделиталар) – офицерлерден, жауынгерлерден, тірек күштерге дейін. Әйелдердің ерлер кейпіндегі қатысуы да болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мексика революциясына қатысқан әйелдер
Female participants in the Mexican Revolution
Солдадералар, көбінесе Аделиталар деп аталады, Мексика революциясының қақтығысына қатысқан әскери қызметкерлер болды, олар командирлерден бастап, жауынгерлерге дейін, тіпті әскерге ілесіп жүргендерге дейін қамтыды. "Көп жағдайда Мексика революциясы тек ерлердің ғана емес, әйелдердің де революциясы болды". Кейбір революциялық әйелдер офицерлік шенге ие болғанмен, "ешбір әйелдің генерал шеніне жеткені туралы хабарлама жоқ". Революциялық армияларда ресми шендер болмағандықтан, кейбір әйел офицерлер, олар салыстырмалы түрде аз сандағы адамдарға басшылық етсе де, генерала немесе коронела деп аталды. Көптеген әйелдер еркек кейпін киіп, еркек есімдерімен аталды, мысалы, Анхель Хименес және Амелио Роблес Авила. Эмилиано Сапатаның революциялық шаруаларды басқарған Морелос аймағындағы күштер негізінен қорғанысқа бағытталған және шаруа ауылдарында орналасқан, Солтүстік Мексика қозғалысының ұйымдасқан армияларына қарағанда маусымдық партизандық соғыс сипаттамасына жақын болды. "Сапатист әскерлері кез келген уақытта жақын маңдағы ауылға тығыла алатындықтан, солдадералардың қатарына мұқтаждық болған жоқ". Шындығында, көптеген солдадералар "солдаттың туысы немесе серігі болғандықтан, өздері атқаратын үй шаруасымен айналысқан әйелдер сияқты, еңбегі үшін ешқандай материалдық сыйақы алмады". Солдадералар әртүрлі әлеуметтік топтардан шыққан, "көзге түспей, орта тапқа жатқандары саяси қозғалыста, революцияға әкелген қозғалыста маңызды рөл атқарды". Көпшілігі, әдетте, төменгі тапқа жататын, ауылдық, метистер мен үндістер болды, олар туралы көп мәлімет жоқ. Әйел жауынгерлерге басымдық берілгеніне қарамастан, әскерге ілесіп жүрген әйелдер болмаса, революцияда соғысқан армиялардың жағдайы нашар болар еді. Панчо Вилла өзінің Солтүстік дивизиясындағы Дорадос элиталық корпусынан солдадераларды шығарғанда, зорлау оқиғалары көбейді. Олар революцияға түрлі себептермен қосылды, бірақ мұндай қадам әрқашан ерікті болған жоқ.
Soldaderas, often called Adelitas, were women in the military who participated in the conflict of the Mexican Revolution, ranging from commanding officers to combatants to camp followers. "In many respects, the Mexican revolution was not only a men's but a women's revolution." Although some revolutionary women achieved officer status, coronelas, "there are no reports of a woman achieving the rank of general." Since revolutionary armies did not have formal ranks, some women officers were called generala or coronela, even though they commanded relatively few men. A number of women took male identities, dressing as men, and being called by the male version of their given name, among them Ángel Jiménez and Amelio Robles Ávila. In area of Morelos where Emiliano Zapata led revolutionary campesinos, the forces were primarily defensive and based in peasant villages, less like the organized armies of the movement of Northern Mexico than seasonal guerrilla warfare. "Contingents of soldaderas were not necessary because at any moment Zapatista soldiers could take refuge in a nearby village." In fact, most soldaderas "who were either blood relations or companions of a soldier usually earned no economic recompense for their work, just like those women who did domestic work in their own home." Soldaderas came from various social backgrounds, with those "to emerge from obscurity belonged to the middle class and played a prominent role in the political movement that led to the revolution." Most were likely lower class, rural, mestizo and Native women about whom little is known. Despite the emphasis on female combatants, without the female camp followers, the armies fighting in the Revolution would have been much worse off. When Pancho Villa banned soldaderas from his elite corps of Dorados within his División del Norte, the incidence of rape increased. They joined the revolution for many different reasons; however, joining was not always voluntary.
Әскер топтарының айырмашылығы
Федералды армияның көптеген ілесушілері болды, көбінесе әскерлердің толық отбасылары. Армияда әскерлерді жабдықтаудың ұйымдасқан тәсілі болмағандықтан, әйелдер ер жауынгерлерге маңызды логистикалық қолдау көрсетті. Әйелдер азық-түлік іздеп, әрбір сарбазға жеке-жеке тамақ дайындап берді. Вилла, Викториано Уэрта үкіметінен көмек сұраған Форт-Блистегі мұңайған мексикалық әйелдердің жағдайы туралы естігенде, оларға 1000 песо алтын жіберді. Солтүстік Мексикада 1911 жылы Порфирио Диас билігін құлатуға көмектескен ерте революциялық күштер (Франсиско И. Мадероның ізбасарлары) ілесушілерге аса мұқтаж болған жоқ, себебі олардың қажеттілігі шамалы болды. Революциялық жауынгерлер көбінесе Федералдық армия сияқты үйден алыс емес, жергілікті жерде қимылдайтын атты әскерлер болды. Аттардың бағасы жоғары болғандықтан және жетіспеушілік тудырғандықтан, әйелдер көбінесе үйде қалатын. Мадериста тарапынан да әйел жауынгерлер болды, бірақ олардың көп саны туралы ешқандай хабарлама жоқ. Сонорадағы конституционалист генерал Альваро Обрегонның әрекет еткен аймағында байланыс желісі тығыз болмады, көбінесе тек атты әскерлер қолданылды, сондықтан әйелдер мен балалардың саны аз болды. Вилланың жасаған қырқысының бірі – оның бұрынғы бірінші басшысы Венустиано Каррансаны қолдаған солдатераны өлтіруі, ол Конституционалист фракциясының саяси басшысы болды. 1916 жылдың желтоқсанында Каррансиста әйелі күйеуінің өмірі үшін Вилладан жалбарынып, ол қайтыс болғанын естіген соң, жаңа жесір Вилланы кісі өлтіруші деп айыптады. Вилла оны дереу атты. Виллистер өз әскері оралғанда басқа Каррансиста солдатералары осы өлімді айыптайды деп қорқып, Вилланы 90 Каррансиста солдатерасын өлтіруге шақырды. Вилланың хатшысы әйелдердің денелері бір-біріне үйілген, екі жасар бала анасының денесінде күліп жатқан қырқынына қатты қайғырды. Елена Пониятовская оқиғаның басқаша баяндамасын келтіреді. Оқиға бойынша, әйелдер тобы Виллаға қарай оқ атқан. Әйелдердің ешқайсысы, кінәліні тану-танымауынша, ешкім де кінәліні көрсетпеді. Сонда Вилла өз әскерлеріне топтағы барлық әйелдерді өлтіруді бұйырды. Барлығы, балалар да, қаза тапты. Содан кейін Вилланың әскерлеріне денелерді құнды заттар үшін тонауға бұйрық берілді. Іздеу кезінде олар әлі тірі сәбиді тапты. Вилла оларға барлық адамды, тіпті сәбиді де өлтіруді бұйырды. Вилланың өмірбаянын жазған Фридрих Кац үшін «Моральдық тұрғыдан алғанда, бұл жазалау Виллизмнің шешуші құлдырауы болды және Чиуауада оның халықтық қолдауына әсер етті». Каррансиста баспасөзінде Виллистердің тағы да зұлымдықтары туралы хабарлар тарады. Әртүрлі басшылар әйелдерге әртүрлі қарады, бірақ жалпы алғанда оларға жақсы қатыспады. Тіпті жылқыларға да олардан жақсы қарады деседі. Жылқылардың құны жоғары болғандықтан, пойызбен саяхаттағанда жылқылар вагондарда, ал әйелдер вагондардың шатырында отыратын. Пойызбен саяхаттау өте қауіпті болды, өйткені революционерлер пойыздар мен теміржолдарды жарылтумен танымал болды. Шатырда, көзге көрінетіндей тұрып алу одан да қауіпті еді. Сондай-ақ, Альваро Обрегонның сарбаздарын қорғау үшін әйелдерді қалқан ретінде пайдаланған оқиғалар да бар. Солдат, ілесуші немесе сарбаз үшін өмір өте қиын болды.
The Federal Army had large numbers of camp followers, often whole families of the troops. Women were important logistical support to male combatants, since the army did not have an organized way to provision troops. Women sourced food and cooked it for individual soldiers. When Villa heard of the plight of the destitute Mexican women at Fort Bliss who had appealed to Victoriano Huerta's government, Villa sent them 1,000 pesos in gold. In Northern Mexico, the early revolutionary forces (followers of Francisco I. Madero) that helped overthrow Porfirio Díaz in 1911 lacked camp followers, because there was not much need for them. Revolutionary combatants were mostly cavalry who operated locally rather than far from home as the Federal Army did. Horses were expensive and in short supply, so in general, women remained at home. There were some female Maderista combatants, but there are no reports of there being significant numbers of them. In the region where Constitutionalist general Álvaro Obregón operated in Sonora, the network was less dense, there was more use of just cavalry, and fewer women and children. A reported Villa atrocity with corrobaration was his killing of a soldadera supporting Villa's former First Chief, Venustiano Carranza, political head of the Constitutionalist faction. In December 1916, a Carrancista woman begged Villa for her husband's life; when informed he was already dead, the new widow called Villa a murderer and worse. Villa shot her dead. Villistas worried that other Carrancista soldaderas would denounce the death when their army returned, they urged Villa to kill the 90 Carrancista soldaderas. Villa's secretary was repelled at the scene slaughter, with the women's bodies piled upon one another, and a two year old laughing on his mother's body. Elena Poniatowska gives a slightly different account. The story is that there was a shot fired from a group of women, towards Villa. None of the women, whether they actually knew or not, gave up a culprit. Villa then ordered his men to kill every single woman in the group. Everyone, including children, was killed. Villa's troops were then told to loot the bodies for valuables. During their search they found a baby still alive. Villa told them that their orders were to kill absolutely everyone, including the baby. For Villa biographer Friedrich Katz, "In moral terms, this execution marked a decisive decline of Villismo and contributed to its popular support in Chihuahua." Further Villista atrocities were reported in the Carrancista press. The treatment of women varied between different leaders, but in general they were not treated well at all. Even horses were said to be treated better than they were. The horses were valued much more, and so when traveling by train, the horses rode inside train cars while women traveled on the roof. Traveling by train was already risky since revolutionaries was known for blowing up trains and railroads. Being on the roof in plain sight was even more dangerous. There are also stories of women being used as shields to protect Alvaro Obregón's soldiers. Life for a soldadera, camp follower or soldier, was extremely hard.
Қуат
Революцияға қосылудың бір себебі – қатыгез күш қолдану. Әскердегі ер адамдар көбінесе әйелдерді ұрлап алып, әскерге қосылуға мәжбүрлейтін. Кейде әскерлер ауылдарға келіп, ондағы барлық әйелдердің қосылуын талап ететін. Әйелдер бас тартса, оларды қорқытып, көнуге мәжбүр ететін, әйтпесе атып өлтіретін. Мексикада мұндай ұрлаулар құпия емес еді және елдің газеттерінде жиі жарияланды. 1913 жылғы сәуірде «Мексикан Геральд» газеті Сапатист әскерлерінің Хохутла қаласынан 40 әйелді, сондай-ақ екі шақырым қашықтықтағы көршілес қаладан барлық әйелдерді тұтқынға алғанын хабарлады. Газеттер оқырмандарды мұндай мәселелер туралы ескерткенімен, әсіресе ауыл жастарында әйелдердің сауаттылығы өте төмен болды, орташа есеппен шамамен 9,5% құрады. Бұл әйелдердің көпшілігі ұрлау және басқа да қауіптер туралы ақпаратты ауызша ғана ала алатынын білдіреді. Осылайша, революциялық әскерлер олардың қаласына келген кезде өздеріне көмектесуге тым кеш болатын. Әйелдерді күштеп революцияға тартудың тағы бір түрі – әйелдің күйеуі, ол соғыста болғанда әйелі өзіне күтім жасасын деп тілеген. Джон Рид бірде әскерден неліктен оның әйелі Вилла әскерінде соғысуға бару керектігін сұрады, ол: «Мен аштан қалуым керек пе? Менің торттиллаларымды әйелімнен басқа кім пісіре алады?» – деп жауап берді.
One reason for joining the revolution was through brutal force. Male soldiers often kidnapped women and forced them to join armies. Other times soldiers would turn up at villages and demand that all the women there join. If the women refused they would be threatened until they gave in or else would be shot and killed. These kidnappings were no secret in Mexico and were frequently reported in the country’s newspapers. In April 1913, the Mexican Herald newspaper reported that 40 women were captured from the town of Jojutla, by Zapatista armies, as well as all the women from a neighboring town two kilometers away. Although newspaper reports did alert readers to such issues, literacy rates for women, especially in the countryside, were extremely low, only averaging around 9.5% of the women. This meant that majority of the women would only be able to get information about kidnappings and other dangers by word of mouth. This process would mean that it was probably too late for them to help themselves by the time revolutionary armies appeared in their town. Another form of forcefully making women join the revolution was by a woman’s husband, with his wanting his wife to take care of him while he was at war. John Reed once asked a soldier why his wife had to also go and fight in Villa’s army, and he responded by saying, "shall I starve then? Who shall make my tortillas but my wife?"
Қорғау
Революцияға қосылудың тағы бір себебі, және ең көп таралғаны, отбасындағы ер адамдардан – көбінесе күйеуі, әкесі немесе ағасы, революциялық әскерлердің біріне қосылғандардан қорғану еді. Әйелдерді қорғауға үлкен қажеттілік болды, себебі олардың ауылдарында ер адамдар қалмай жатты, осының салдарынан революциялық әскерлер осы ауылдарға оңай барып, әйелдерді өздеріне қосылуға мәжбүрлей алды. Әйелдердің күйеулеріне еріп, олардың қай жақпен соғысқанын қорғауға қосылуы жиі кездесетін жағдай еді, және олар мұны істеуге көбінесе ынталы болды. Әсіресе, ұрлау жиілеген кезде, бастапқыда үйде қалған әйелдер соғысып жатқан еркек туыстарына қосылуға шешім қабылдады. 1911 жылы Торреон қаласында Чико есімді жас әйел үйінде жалғыз қалды, себебі Ороско әскерлері ауылға шабуыл жасап, анасы мен қарындастарын өлтірді. Чико сияқты көптеген әйелдер де еркек туыстарын қорғау үшін әскерге қосылды.
Another reason to join the revolution, and probably the most common, was for protection from the men in their family, most often either their husband, father, brother, who had joined one of the revolutionary armies. There was a great need for protection for females as there would be very few males left in their villages, one of the reasons why revolutionary armies had such an easy time going to these villages and forcing the women to join them. It was a very common event for a woman to follow her husband and join whatever force he was fighting for, and she was most likely to be more than willing to do so. Especially once the kidnappings began to be more frequent, women who had initially stayed home decided to join the male family members that were fighting. In 1911 in the town of Torreon, a young female named Chico ended up being the last female left in her household because Orozco’s troops had rampaged the village and killed her mother and sisters. Just like Chico, numerous females joined the forces for the protection of male family members.
Басқа себептер
Кейбір егде жастағы әйелдер Викториано Уэртаның режиміне қарсы кек алу мақсатымен әскерге қосылды. Бұл әйелдердің күйеулері, ағалары немесе ұлдары Федералдық армия тарапынан өлтірілген, сондықтан өмір сүруге себептері азайғандықтан, олар Революция үшін күреске қатысты. Кейбір әйелдер революциялық немесе федералдық армиялардың күрескен идеалдарын қолдады. Көбінесе төменгі топтағы әйелдер соғысқа қосылып, революциялық күштер жағынан шайқасты. Революцияның бір себебі Мексикада жер реформасын жүзеге асыру болды, ал төменгі топтағы адамдардың өмірі егіншілікке байланысты болғандықтан, олар өз жағына қосылудың мағынасын түсінді.
Some older women would join the armies as an act of revenge towards Victoriano Huerta's regime. These women would have had husbands, brothers or sons killed by the Federal Army and so with less to live for they would join the fight for the Revolution. Some women supported the ideals for which the armies were fighting, whether the revolutionary or federal armies. More lower class females joined the fight and were fighting on the side of the revolutionary forces. One of the reasons for the Revolution was to have some sort of land reform in Mexico, and since lower class people’s lives depended on farming, it made sense to join the side they did.
Лагерьдің ізбасарлары
Лагерь қызметкерлері еркек сарбаздарға қамқорлық жасаумен байланысты көптеген міндеттерді атқарды. Олардың негізгі жұмыстарының бірі – тамақ дайындау, тамақтанғаннан кейін тазалау, қару-жарақтарды күту, әскерге лагерь құру және жыныстық қызмет көрсету. Көбінесе әйелдер ерлер келмей тұрып, лагерьді дайындап, тамақты пісіріп, олар келгенде дайын күйінде болуын қамтамасыз ететін. Сонымен қатар, олар азық-түлік іздеу, жаралыларды күту және контрабандамен айналысты. Жақында шайқас болған қалалар азық-түлік табуға өте қолайлы болды. Әскер кеткен соң, әйелдер дүкендерді тонап, азық-түлік іздеп, өлгендердің арасынан құнды заттарды іздейтін. Жаралылар мен науқастарға күтім жасау да әйелдердің маңызды міндеттерінің бірі еді. Бұл өте маңызды рөл болды, себебі көптеген сарбаздар медициналық көмек ала алмады және олардың жараланған жағдайда тірі қалуының жалғыз үміті осы әйелдер болды. Әскер ауруханаға жақын болған жағдайда, әйелдер ауыр жарақат алған сарбаздарды өгіз арбамен сол жерге жеткізуге жауапты болды. Лагерь қызметкерлері тек осы міндеттерді ғана емес, сонымен қатар соғысқа қатысты жұмыстарды да атқарды. Олар жүздеген патрондарды жауынгерлерге, әсіресе АҚШ-тан Мексикаға контрабандалық жолмен жеткізуге міндетті болды. Патрондарды белдеріне және кеуделеріне жасырып, оларға бұл міндет берілді, өйткені олар зиянсыз әйелдер ретінде қарастырылып, көбінесе ұсталмайтын.
Camp followers had numerous roles to fulfill, all of which related to looking after the male soldiers. Some of the basic roles would be to cook the meals, clean up after meals, clean the weapons, to set up camp for the army, and provide sexual services. Often, the women would get to the camp site ahead of the men in order to have camp all set up and to begin preparing the food so it was almost ready by the time the men showed up. Foraging, nursing and smuggling were also some of the other tasks they had. Towns that had just previously been fought in were the perfect location for foraging. Once the soldiers had left the women would loot stores for food and search through the dead bodies looking for anything that could be of value or use. Taking care of and nursing the wounded and sick was also another important task women had to fulfill. It was an extremely important role since medical care was not available to most of the soldiers and these women were their only chance of survival if they were wounded. If the army was in an area close enough to a hospital, then the women would also be responsible to get the soldiers that were badly wounded there, pulling them along in ox carts. Not only did camp followers perform these duties, but also had a much more war like task. They would have to smuggle hundreds and hundreds of rounds of ammunition to the fighting forces, especially from the United States into Mexico. They would hide the ammunition under their skirts and breasts and were given this duty because they were perceived as harmless women and therefore hardly ever caught.
Революция символдарын қорғау
1913 жылдың ақпан айындағы контрреволюциялық төңкеріс кезінде Франсиско И. Мадероның күштеп отставкаға кетуі мен кісі өлтіруінен кейін, Мексика қаласындағы Мадероның қабірі жаңа үкіметтің жақтастары тарапынан қиратылуға ұшырады. Мария Ариас Берналь барлық кедергілерге қарамастан оны қорғады және Конституциялық армия генералы Альваро Обрегон оның батылдығын көпшілік алдында мойындады.
After the forced resignation and murder of Francisco I. Madero during the counter revolutionary coup of February 1913, Madero's grave in Mexico City was subject to vandalism by adherents of the new regime. María Arias Bernal defended it against all odds, and was given public recognition for her bravery by Constitutionalist Army General Álvaro Obregón.
Медициналық көмек
Мексика революциясының зорлық-зомбылығы кезінде әйелдердің маңызды рөлі медбикелер болып табылды. Көбісі есімдері белгісіз болғандықтан, ешқандай ресми ұйымға немесе жабдыққа қатыспастан емдеу жұмыстарын жүргізді. Алайда, маңызды тұлға – Елена Аризменди Мехия, ол Қызыл Крест революциялық әскерлерді емдеуден бас тартқан кезде Бейтарап Ақ Крестті құрды. Аризменди әулетті отбасынан шыққан және Франсиско Мадеро президент болғанға дейін оны білген. Бейтарап Ақ Крест басшылығы, оның солдадера немесе коронела бейнесінде, иығында бауы бар киімдермен суретке түскенін, бұл оның сүйіктісі Хосе Васкончелосқа жасалған әзіл екенін айтқаннан кейін, оны басшылықтан қуғыздауға тырысты. Васкончелос кейін Обрегон үкіметінде Халықтық білім министрі болды.
An important role that women played during the Mexican Revolution's violence was as nurses. Most were likely anonymous, and nursed without being part of a formal organization or equipment. However, a significant figure was Elena Arizmendi Mejia, who created the Neutral White Cross when the Red Cross refused to treat revolutionary soldiers. Arizmendi was from an elite family and knew Francisco Madero before he was president. The Neutral White Cross leadership attempted to oust her from leadership when she was photographed in the pose of a soldadera or coronela, with crossed bandoliers, supposedly as a joke for her paramour, José Vasconcelos, later to become Minister of Public Education in the Obregón government.
Әйел жауынгерлер
Бірнеше әйел жауынгер ретінде қызмет етті, бірақ олардың нақты саны белгісіз. Кейбір әйелдер еркек кейпінде армияға қосылып, дауыстарын қалыңдатып, еркек киімдерін киіп, төс қанатын жасыру үшін оны тығыз байлап, жауынгер болды. Ал әйел екені белгілі болғандардың арасынан кейбіреулері тыңшылық қызметін атқарды, жау әскерін бақылап, жау лагеріне әйел секілді киініп кіріп, ішкі ақпарат жинады. Сонымен қатар, олар бір армияның қолбасшылары арасында маңызды хабарларды жеткізуші болды. Кейбіреулер бұл міндетті оларға сенгендіктен бергенін айтады, бірақ шын мәнінде, еркектер оларды теңдес көрмегендіктен, хабаршылықты әйелге лайық әскери рөл деп санағандықтан берген болуы мүмкін.
A number of women served as combatants, but how many is not known. Some women became combatants by first joining the army passing as male, speaking in deep voices, wearing men’s clothing, and wrapping their breasts tightly to hide them. For those that were known to be female and not in disguise, some served as spies, surveilling enemy armies, dressing as women and joining the camp followers of an enemy army in order gain inside information. They would also be given important information that they would have to relay between generals of the same army. Some would say they were given this task because they were trusted, but more likely the reason would be because males still did not see these women as equals and being messengers seemed like a more feminine role of a soldier.
Петра / Педро Эррера
Ең танымал әйел жауынгерлердің бірі – Петра Эррера еді. Бастапқыда ол ер адам болып киініп, Педро деген атпен Вилла армиясына қосылды. Өзінің керемет сарбаз екенін мойындағанша, кім екенін жасырып жүрді. Ол беделін қалыптастырғаннан кейін, "шашын өсіріп, өріп, әйел екенін ашық көрсетті". Вилланың әскерлерінің бірінің айтуынша, Эррера Торреон қаласын қоршауға басшылық еткен адам болған. Бірақ Вилла шайқастағы маңызды рөлді әйелге жүктегісі келмеді, сондықтан оған тиісінше баға берілмеді. Оның еңбегі бағаланбағандықтан, ол Вилла әскерін тастап, тек әйелдерден тұратын өз отрядын құрды. Ол Карранса мен оның армиясының одақтасы болды және бүкіл елдегі әйелдер үшін аңызға айналды.
One of the most famous female combatants was Petra Herrera. At the beginning she dressed as a man and took the given name of Pedro, joining the ranks of Villa’s army. She kept her identity a secret until she had been acknowledged as a great soldier. Once she established her reputation, "she let her hair grow, plaiting it into braids, and resuming her female identity". According to one of Villa’s troops, Herrera was the person who should have been credited for the siege of the town of Torreón. However, Villa was not willing to have a female take credit as an important role in a battle and therefore she was never given what she deserved. As a result of her lack of acknowledgment, she left Villa’s troops and formed her own troop of all female soldiers. She became an ally of Carranza and his army and became a legend for all females around the country.
Анжела / Ангел Хименес
Анжела Хименес өзін Ангел Хименес (ер адамның аты) деп атауын қатысты түрде талап етті.
Angela Jiménez insisted on being known as Ángel Jiménez (the male version of the name).
Амелио Роблес Авила
Амелио Роблес Авила, "Эль гуэро", Оңтүстік революциялық армиясының көрнекті сарбазы болды. Роблес кішкентай кезінен атқа мінуді және оқ атуды үйренген, ал революция басталғаннан кейін Роблес ер адамша киініп, Легион кавалериясының полковнигіне дейін жетті. АҚШ құпия агенты Эдвин Эмерсон Вилла армиясы туралы, соның ішінде әйелдер туралы есеп берді. "Торреон маңындағы атыс шебіне еріп келген әйелдердің қаһармандық іс-әрекеттері де ерекше көзге түсті". Солшыл журналист Джон Рид, Гарвардты бітірген, солдадералар туралы хабарлаған ең белгілі шетелдік бақылаушы. 1913 жылы Хуертаға қарсы күрес кезінде Панчо Вилла армиясымен өткізген төрт айлық сапарынан жазылған есептері жеке газет мақалалары түрінде жарияланып, 1914 жылы "Көтеріліс Мексикасы" деген жинақ ретінде шықты. Бір есепте ол Вилланың бір сарбазының Паскуал Орозконың "колорадолары" оның солдадера әйелін қашқанын айтқан сөзін жазды. "Олар менің әйелімді, менің қызметтік куәлігімді, барлық қағаздарымды және ақшамды алып кетті. Бірақ мен өткен жылы ғана Мапимиде сатып алған алтынмен әшекейленген күміс шпорамды ойласам, қатты қайғыға батам!"
Amelio Robles Ávila, "El güero", was a distinguished soldier in the Revolutionary Army of the South. Robles had learned to ride horses and shoot from an early age, and after the revolution started, Robles dressed as a man and ultimately became a colonel in the Legionary Cavalry. A U. S. secret agent, Edwin Emerson, gave reports on Villa's army, with an observation on the women. "The conduct of the women who came along on the railway trains and many of whom accompanied their men into the firing line around Torreón was also notably heroic." Leftist journalist John Reed, a Harvard graduate, is the most well known foreign observer reporting on soldaderas. His reports from his four months with Pancho Villa's army in 1913 during the struggle against Huerta were published as individual newspaper articles and then collected as Insurgent Mexico in 1914. In one report, he recorded the reaction of one Villa's soldier to the kidnapping of his soldadera wife by Pascual Orozco's colorados. "They took my woman who is mine, and my commission and all my papers, and all my money. But I am wretched with grief when I think of my silver spurs inlaid with gold, which I bought only last year in Mapimi!"
Суретке түсіру
Фотографияның дамуы тарихқа түсірілген әлеуметтік типтердің ауқымын кеңейтті. Олардың көптегені ресми позда суретке түсірілген. Бір әйелді H. J. Gutiérrez агенттігі суретке түсірді, фотода сурет компаниясының атымен бірге 1911 жылғы мамыр айында Сиудад-Хуарес қаласында Герлинда Перри есімді әйел деп көрсетілген. Ол юбка мен блузка киіп, төменгі қоршауда отырып, қолында .30–30 карабинін ұстап тұр, әрі белдеуіне екі патрон белбеуі мен екі патронды қысқыштары ілген. Оның жайлы қазірге дейін ештеңе белгілі емес. Мадериста солдаттарының тағы бір позда түсірілген суретінде бандолер мен мылтықтар бар, соның ішінде Герлинда Гонсалес та бар. Әйелдер киімдерімен әдемі көрінеді. Екі ер адам солдаттар қатарының екі жағынан тұр, ал екі бала да бандолер мен мылтықтарымен топтың алдында тізе бүгіп отыр. Нейтралды ақ кресттің негізін қалаушы Елена Аризменди Мехиа солдат ретінде суретке түсірілген, мұның әзіл ретінде жасалғаны айтылады. Ол революцияда белсенді рөл атқарған танымал әйел еді. Оның солдат ретіндегі суреті газеттерде жарияланды, ал оның қарсыластары оның медициналық ұйымның бейтараптығын бұзатынын айтуға тырысты. Алайда, Хосе Гуадалупе Посада осы фотодан литография жасап, революция туралы корридолардың мұқабасы ретінде жариялады, суретті "La Maderista" деп атады.
The development of photography allowed for a greater range of social types recorded for history. A number were photographed in formal poses. One woman was photographed by the H. J. Gutiérrez agency, identified on the photo along with the photographic company's name as Herlinda Perry in Ciudad Juárez in May 1911. She is shown holding a .30–30 carbine while seated on a low fence dressed in a skirt and blouse, with crossed bandoliers and two cartridge belts around her waist. So far, nothing further is known about her. Another posed photo of Maderista soldaderas shown with bandoliers and rifles, with one Herlinda González in it. The women are well turned out in dresses. Two men flank the line of soldaderas, and two children also with bandoliers and rifles kneel in front of the group. The founder of the Neutral White Cross, Elena Arizmendi Mejia was photographed as a soldadera, supposedly as a joke. She was already a prominent woman taking an active role in the revolution. The photo of her as a soldadera was published in the newspapers, and her antagonists attempted to use to say she was violating the neutrality of the medical organization. However, José Guadalupe Posada made a lithograph from the photo and published it as the cover for corridos about the revolution, titling the image "La Maderista."
Корридолар
Корридо – Мексика революциясы кезінде пайда болған және революциядан кейін үлкен танымаллыққа ие болған балладалар немесе халық әндері. Көптеген корридолар солдадералар туралы айтады және бастапқыда шайқас әндері ретінде туған, бірақ қазір солдадералардың танымалдыққа қол жеткізуінің және тарихта қалдыруының бір жолы болып табылады.
Corridos are ballads or folk songs that came around during the Mexican Revolution and started to gain popularity after the revolution. Most of these corridos were about soldaderas and originally were battle hymns, but now have been ways for soldaderas to gain some fame and be documented in history.
Аделита
Ең танымал корридо "La Adelita" деп аталады, және ол Мадеро әскерлері үшін солдадера болған әйелге негізделген. Бұл корридо және осы әйелдің бейнесі революцияның символына айналды, ал Аделита есімі солдадералармен синоним болды. Корридо осы әйел туралы баяндаса, ол әскери қызметші ме, әлде әскермен бірге жүрген ме, немесе революцияға қатысқан әртүрлі әйелдердің жиынтық бейнесі ме екені ешкімге белгісіз. Шындық не болса да, бүгінде Мексика мен АҚШ-та Аделита өз құқықтары үшін күрескен кез келген әйелге шабыт пен үлгі-өнеге болып табылады. "La Adelita Del Rio Texas" деп іздесеңіз, Сан-Фелипе зиратында Мексика консулдығы орнатқан ескерткіш тасы бар қабірді табасыз. Жергілікті газеттер мен басқа да дереккөздер бұл қабірдің корридоға (балладаға) шабыт сыйлаған әйелдің соңғы тыныс алатын жері екенін мәлімдейді. Көптеген дәстүрлі корридоларда оның батылдығы мен қайраткерлігіне қарағанда, әйелдік қасиеттері, адалдығы және сұлулығы мақталады.
The most famous corrido is called "La Adelita", and was based on a woman who was a soldadera for Madero’s troops. This corrido and the image of this woman became the symbol of the revolution and Adelita’s name has become synonymous with soldaderas. No one truly knows if the corrido based on this woman was a female soldier or a camp follower, or even perhaps that she was just a representation of a mix of different females that were a part of the revolution. Whatever the truth though, in Mexico and the U. S. today, Adelita has become an inspiration and a symbol for any woman who fights for her rights. If you google "La Adelita Del Rio Texas" you will find that there is a grave in the San Felipe Cemetery with a headstone placed by the Mexican Consulate. It is claimed by the local newspaper and other sources to be the resting place of the woman who inspired the corrido (ballad). Many of the traditional corrido's praise her femininity, loyalty, and beauty instead of her valor and courage in battle.
Ла Валентина
"La Valentina" деп аталатын, Мексика революциясына дейінгі Валентина Рамирес есімді әйел сарбазға негізделген, аз танымал корридо бар. Ла Аделита сияқты, Ла Валентина корридосы да әйелдік қасиеттерімен әйгілі болды, бірақ шайқастағы ерлігімен емес. Қазіргі заманғы солдадералардың бейнелері тарихи тұрғысынан нақты солдадералардың оң және құнды жақтарын толыққанды жеткізбейді. Дегенмен, халықтық мәдениеттегі солдадералардың бейнесі әрқашан артық сексуалды емес. Аделита, қазір солдадера сөзінің мағынасымен теңестіріледі, сонымен қатар балалар мәдениетінің бір бөлігіне айналды. Томи деПаола "Аделита" атты балалар романын жазды, ол мексикалық "Күлшегір" ертегісіне негізделген. Сюжет түпнұсқа Күлшегір ертегісіне ұқсас, бірақ Мексика мәдениеті мен дәстүрлеріне сай келу үшін кейбір бөлшектері өзгертілген. Аделита – Күлшегірдің өзі, және ол зұлым әйелдерінен күресуге, сондай-ақ сүйген адамы үшін күресуге батыл болуы керек. Бұл солдадераларды құқықтар үшін күрескендей бейнелемесе де, ол бір нәрсе үшін күресіп жатыр, жай ғана әдемі сурет емес. Женни Гаго "Ескі гринго" (1989) фильмінде жақсы мінезді проститутка Ла Гардунаны, ал Мари Гомес "Кәсібилер" (1966) фильмінде мықты және құштар лейтенант Чикитаны сомдады. Солдадералар өнер арқылы құрметтерін қайта жаңартты. 2010 жылы Мексиканың Фольклорикалық балеті Мексика тарихын тойлау үшін АҚШ-қа гастрольдік сапар жасады. Мексика революциясын тойлау кезінде, балет оны әйел сарбаздар арқылы ғана атап өтті. Сонымен қатар, солдадералардың бейнесі кейбір ересектер үшін әйелдер құқықтары үшін күрестің символына айналды. Әсіресе мексикалық және мексикалық тегі бар американдықтар үшін солдадера идеясы сөздің бастапқы мағынасына оралып, әйел сарбазды білдіреді. Олар үшін солдадера – революциялық рухтың символы және өзін-өзі жетілдірудің үлгісіне айналды, әсіресе АҚШ-тағы мексикалық текті әйелдер үшін, олар әйелдердің азшылығы ретінде де, сонымен қатар чикано азшылығының бөлігі ретінде де күресіп жатыр. Жауынгер солдадераны чикано қозғалысы қабылдады, солдадералардың қаһарлы, қанды революционерлер немесе кедей, жүкті лагерь ілеушілер бейнесінде көрсетілуі жалғасты. Чикана феминистік қозғалысы солдадералардың иконографиясын өздеріне тән етті. "Қоңыр береттер" деп аталатын чикана әйелдерінің белсенділік тобы оларды өздерінің шабыт көзі деп атайды. Чикано қозғалысы да оларға ден қойды, бірақ әйелдер олардың батылдығы мен ерлігін мақтағанда, ерлер олардың күйеулеріне және елге адалдығын мақтады, бұл мачизм мәдениеті мен жыныстар арасындағы идеологиялық айырмашылықты көрсетеді.
A lesser known corrido called "La Valentina" and was based on a female soldier named Valentina Ramirez that predates the Mexican revolution. Like La Adelita, La Valentina corrido became famous and prominent due to her femininity and not her valor in battle. The modern day images of soldaderas do not maintain the positive, worthy aspects of the real life soldaderas from history. However, images of soldaderas in popular culture are not always extremely sexualized. Adelita, now synonymous with a soldadera, has also become a part of children’s popular culture. Tomie dePaola wrote a children’s novel called Adelita, a Mexican Cinderella Story. The plot follows similarly to the original Cinderella story, but changes details so that the story fits into Mexican culture and norms. Adelita is the name of Cinderella and she has to have the courage to fight against the evil step mother and step sisters, and has to fight for the man that she falls in love with. This may not portray soldaderas as fighting for rights, but she is fighting for something and not just a sexy pin up style girl. A believable soldadera and a female soldier were portrayed by Jenny Gago as the good natured prostitute La Garduna in Old Gringo (1989) and Marie Gomez as the tough and passionate Lieut. Chiquita in The Professionals (1966). Soldaderas have also regained some of their respect through the arts. The Ballet Folklórico de México did a U. S. tour in 2010 celebrating Mexico's history. When it came time to celebrate the Mexican Revolution, the ballet celebrated it only through the female soldiers. As well, the image of soldaderas has also reverted to a symbol of fighting for women's rights for some adults. Especially for Mexican women and Americans in the United States that come from a Mexican heritage, the idea of a soldadera has gone back to the original meaning of the word and denotes a female soldier. For them, a soldadera holds a spirit of revolution and has become a sort of role model for self empowerment, especially for Mexican ancestry females in the United States as they are not just fighting as part of the minority of women, but also as part of the chicano minority. The fighting soldadera was adopted by the chicano movement, the mindset of soldaderas being violent hot blooded revolutionaries or poor, pregnant camp followers persisted when depicting the soldadera. The Chicana feminist movement took the iconography of the soldaderas and made it their own. The brown berrets, a chicana female activism group calls them their inspiration. As well the Chicano movement latched onto them as well, but while women praised their valor, and courage in battle men praised their loyalty to their husbands, and nation further illustrating the machismo culture and the ideological split among the sexes.