Кіріспе

Әмір аш Шу‘арā Әбу Абдулла Мұхаммед ибн Абд әл-Малик Муиззи (امیرمعزی, латын әрпімен Mu'ezzi) (Нишапур қаласында 1048/9 жылы туған) – персиялық қасиде деп аталатын мақтау өлеңдерінің ұлы шеберлерінің бірі. Муиззидің әкесі, Абд әл-Малик Бурхани, Мәлік Шаһ I мен Сұлтан Санжардың кезінде Санжардың бас ақыны болған. Ұлы да әкесінің жолын жалғап, өзін әкесінің орынбасары (nāyib) деп таныстырып, оның қызметін мұра етті. Ол өз заманында да, кейінгі ғалымдар арасында да кеңінен танылды. Оның қолға жеткен диваны 18 000 екі жолдан тұрады. Анвари Муиззиді басқа ақындардың өлеңдерін көшіргендігін айыптайды (бірақ бұл әзірге дәлелденбеді), алайда Анваридің өзінің Муиззидің өлеңдерін көшіргені мәлім. Муиззи 1125 жылы патша ұлының атып өлтіргені хабарланады, себебі белгісіз. Оны Санжар қатемен атып өлтірген.

Өмір

Мұғиззи парсы тегінен шыққан. Ол атақты ақын лауреат (Амир әл-Шоара) Абд әл-Малик Бурханидің ұлы болып дүниеге келді, ол Сәлжұқ билеушілері Алп Арслан мен Мәлік Шах I сарайларында қонақ болған.

Жұмыс

Кейбір өлеңдері әкесінің демеушілеріне арналған. Әкесінің еңбектері туралы көп мәлімет жоқ. Бурхани Мәлік Шах I билігінің алғашқы жылдары Қазвинде қайтыс болды. Мұицзидің әкесінен кейін "көкжұлдыздың баласы" атағын алғаны туралы айтқаны, Низами Арузи мен Ауфи келтірген бір танымал өлеңмен негізделгендей көрінеді, бірақ бұл мәлімдемеге үзілістер мен осы шумақты басқа авторға жатқызу мүмкіндігі себепті күмән тудырады. Бурханидің диваны тарихта ерте жоғалған сияқты, сондықтан антологиялар мен кейінгі еңбектерде оның аз ғана естеліктері сақталған. Радуяни Бурханиді Таржуман әл Балағада бір рет келтіреді, бірақ одан басқа оның аты кейінгі ғасырларда жарық көрген белгілі еңбектерде, мысалы Рашид әл Дин Ватваттың Хадаик әл сихр және Шамс и Каистың әл Мужам кітаптарында кездеспейді. Бұл екі кітапта Мұицзи туралы мәліметтер бар, бірақ оның әкесі туралы ешқандай сілтеме жоқ. Мұицзи өзі Низам әл Мүлктің орынбасарына арналған қасидасында әкесінің бір өлеңін келтіреді.

Фаррухи Систанимен салыстыру

Мүғіззи Унсури мен Фаррухи Систаниді жақсы көретін. Оның өлеңдері олар қалыптастырған мақтау өлеңдері дәстүрінде жазылған, кейін Санай және басқалар осы үлгіні қолданды.