Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қайың ағаштарының шырыны
Sap from birch trees
Қайың шырыны, қайың суы немесе қайың шырыны – Betula pubescens (ақ қайың), Betula pendula (күміс қайың), Betula lenta, Betula papyrifera және Betula fontinalis қайың ағаштарынан тікелей алынған шырын. Қайың шырынын жаңа түскенде де, табиғи түрде ашығанда да ішуге болады. Жаңа түскенде ол мөлдір, түссіз сұйықтық, көбінесе сәл тәтті, жібектей жұмсақ текстуралы. Екі-үш күннен кейін шырын ашып, дәмі қышқылдана бастайды. Қайың шырыны – Солтүстік жарты шардың борал және гемиборал аймақтарында, сондай-ақ Солтүстік Қытайдың кейбір аймақтарында дәстүрлі сусын болып саналады.
Birch sap, birch water or birch juice is the sap directly tapped from birch trees, Betula pubescens (white birch), Betula pendula (silver birch), Betula lenta, Betula papyrifera, and Betula fontinalis. Birch sap may be consumed both fresh and naturally fermented. When fresh, it is a clear and uncoloured liquid, often slightly sweet with a slightly silky texture. After two to three days, the sap starts fermenting and the taste becomes more acidic. Birch sap is a traditional beverage in boreal and hemiboreal regions of the Northern Hemisphere as well as parts of northern China.
Егін жинау
Қайыңның шырыны қыс пен көктемнің арасында, шырын белсенді қозғалған кезде ғана жиналады. Қайың шырынын жинау үшін ағаш діңіне тесік бұрғыланып, шырын қандай да бір арна арқылы (түтік немесе қарапайым жұқа тал) ыдысқа бағытталады; шырын беттік кернеудің әсерінен осы арнамен ағып шығады. Кейін жара инфекцияның алдын алу үшін бітеліп қойылады. Қайың шырынын көктемнің басында, жасыл жапырақтар шығар алдында жинау керек, себебі көктемнің соңында ол ащы болып кетеді. Жинау мерзімі жылына шамамен бір айды құрайды. Қайыңнан шырын алудың ағаш пен қайың орманының денсаулығына, сондай-ақ қайың ағашының сапасына ұзақ мерзімді әсерін анықтауға қатысты жарияланған зерттеулер жоқ. Одан соң одан дәстүрлі сусын дайындалған.
Birch sap is collected only at the break of winter and spring when the sap moves intensively. Birch sap collection is done by drilling a hole into the tree trunk and leading the sap into a container via some conduit (a tube or simply a thin twig); the sap will flow along it because of the surface tension. The wound is then plugged to minimise infection. Birch sap has to be collected in early spring before any green leaves have appeared, as in late spring it becomes bitter. The collection period is only about a month per year. No published evidence exists to quantify the long term impacts of sap harvest on birch tree and birch forest health, or birch timber quality. and made a traditional beverage from it.
Славян аймақтары
Славян аймақтарында шырын Ресейде (берёзовый сок), Беларусьте (Byarozavik), Болгарияда (болгар тілінде: брезов сок, транслитерацияда: brezov sok), Польшада (sok z brzozy, oskoła), Словакияда және Украинада (березовий сік) қайың шырыны ретінде танылады.
In Slavic regions the sap is known as birch juice as in Russia (берёзовый сок), Belarus (, Byarozavik), Bulgaria (Bulgarian: брезов сок, romanized: brezov sok), Poland (sok z brzozy, oskoła), Slovakia , Ukraine (березовий сік).
Estonia , Finland , Latvia , Lithuania , Norway, Sweden (björksav).
Құрамы
Бірке шырыны гетерозидтерді (бетулозид және монотропитозид), 17 аминқышқылын, оның ішінде глутамин қышқылын, сондай-ақ минералдар, ферменттер, ақуыздар, бетулин қышқылы мен бетулин, антиоксиданттар, қанттар (фруктоза, глюкоза және аздаған сахароза) және витаминдер (C және B тобы) қамтиды.
Birch sap contains heterosides (betuloside and monotropitoside), 17 amino acids including glutamic acid, as well as minerals, enzymes, proteins, betulinic acid and betulin, antioxidants, sugar (fructose, glucose and small amounts of sucrose) and vitamins (C and B(group)).