Кіріспе

1993 жылғы Джон ле Карре романы, телевизиялық бейімдемелері

"Түнгі менеджер" – британдық жазушы Джон ле Карренің 1993 жылы жарық көрген тыңдау романы. Бұл оның Суық соғыстан кейінгі алғашқы романы, ірі халықаралық қару саудагерін жою мақсатымен жүргізілген жасырын операцияны егжей-тегжейлі көрсетеді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Джонатан Пайн, бұрынғы британдық әскери қызметші, Йорк герцогінің әскери мектебінде тәлім алған. Ол Цюрихтегі Мейстер Палас қонақ үйінің түнгі менеджері. Ричард Онслоу Ропер, қару-жарақ пен есірткі сатумен айналысатын миллиардер, қарлы боран кезінде өзінің сүйіктілерімен бірге келеді. Пайн Роперге бірнеше жыл бұрын Каирде болған оқиға үшін ашулы, онда Пайн сәнді Queen Nefertiti қонақ үйінің түнгі менеджері болып жұмыс істеген. Queen Nefertiti қонақ үйінің иесі Фредди Хамидтің Ропермен байланысы болған. Хамидтің сүйіктісі Софи, француз-араб әйелі, Пайнға Роперге қарсы айғақтар жинап, оларды египеттік билік органдарына жіберуін сұрады. Пайн осыны істеді, бірақ Ропердің британдық барлау қызметімен байланысы бар екені туралы ескертуді назарға алмады. Ол МИ-6-дағы досына көшірмелер жіберді, ал көп ұзамай Софи өлтірілді. Бірнеше жыл өткен соң Пайн Швейцарияда жұмыс істейді. Оған Роперге қарсы күрделі операция жоспарлап отырған бұрынғы SIS бастығы Леонард Бёрр және жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкер Рекс Гудхью жүгінеді. Софидің кектерін алуға құштар Пайн Ропердің қылмыстық империясына ену үшін жасырын операцияға келіседі. Операцияны барлау қауымдастығындағы ведомствоаралық тартыстар және Ропермен ықтимал келісім қауіпке ұшыратады. Бёррдің операциясы, оның тобы мен американдық әріптестерінің бірлескен күш-жігері, "Лимпет" кодолық атымен белгіленген. Пайн қылмыстық бейне жасап, жамылу үшін әңгіме ойлап шығарады, содан кейін Бёрр ұйымдастырған жалған ұрлаудан Ропердің ұлын "құтқару" арқылы оның сенімін жеңіп алады. Ропер оны Колумбиялық есірткі картелімен ірі заңсыз қару-жарақ келісімін дайындау үшін ұйымына қабылдайды. Пайнның білмейтіні, картельдің адвокаты, доктор Пол Апостолл, американдық "Лимпет" хабаршысы. Ол Бёррға Ропердің картельді қарулы күштерін жаңғыртуға көндіргенін түсіндіреді, бұл оларды әскери араласудан жақсы қорғау үшін. Ропер картельге әскери қару-жарақ пен оқытуды үлкен көлемде кокаин жеткізілімін алмастырып беруге келіседі. Апостолл Роперді оның әдеттегі делдал, майор Коркоранның сенімсіз екеніне көндіреді, Роперді оның орнына Пайнды пайдалануға мәжбүр етеді. Коркоран Пайнның тыңшы екеніне сенімді, бірақ ешқандай дәлел таба алмайды. Ропер үшін жұмыс істеген кезде Пайн оның іс-әрекеттері туралы ақпарат жинап алады. Сонымен қатар, ол Ропердің әдемі ағылшын сүйіктісі Джедке ғашық болады. ЦРУ мен британдық барлаудың жемқор топтары заңсыз қару саудасынан пайда көріп, "Flagship" деп аталатын қарсы операция ұйымдастырады. Олар Гудхьюге дұрыс келмейтін нәрселермен қорқытып, оны істен қолды тартуға мәжбүр етеді және картельдерге Апостоллдың хабаршы екенін жария етеді. Азаптау кезінде Апостолл Роперге Пайнның кім екенін айтады және өлтіріледі. Пайн Ропердің яхтасында тұтқындалып, азапталады. Пайнды құтқару үшін Бёрр Ропердің адамы, ағылшын аристократы сэр Энтони Брэдшоумен байланысады және Роперді және оның барлық серіктерін айыптау үшін жеткілікті ақпарат бар екенін айтып, оны алдайды. Егер Пайн мен Джедті зардапсыз босатса, Роперді де қашып кетуге рұхсат ететінін Брэдшоуға айтады. Бёррдің өтірігіне сенген Ропер екеуін босатады. Пайн мен Джед Лэндс-Эндтен бірнеше шақырым қашықтықтағы Лэниондағы Пайнның оқшауланған коттеджінде бірге тұрады.

Қабылдау

Киркус Ревьюс Ле Карренің "детальдардағы шеберлігін" жоғары бағалады. "Вашингтон Пост" газетіндегі рецензияда "ертегідей аяқталғаны" сынға алынды. Жақсы жігіттер жеңілмейді, бірақ жеңіске де жете алмайды.

Жалғастығы

"Түнгі менеджер" сериалында алғаш рет "Ресей үйінде" кейіпкер болған Ұлыбританияның құпия қызметінің заң кеңесшісі Гарри Палфри тағы да пайда болады. Сэр Энтони Брэдшоу бұрын "Құпия саяхатшы" романының эпилогында кездескен, онда Леонард Бёрр да Қызметтің жас басшысы ретінде бейнеленген.