Кіріспе

Винсент Александр Корвин Госьевский де армис Слепоурон (шамамен 1620 – 29 қараша 1662) – поляк ақсұлуы, генерал, 1654 жылдан Литваның дала гетманы, 1652 жылдан Литваның бас қазынашысы және Литваның бас штаб-квартирмейстері, 1651 жылдан Литваның артиллерия генерал-майыры, 1646 жылдан Литваның бас аспазшысы (құрметті сарай лауазымы).

Ерте өмір және алғашқы шайқастар

Әкесі Александрдан кейін ол Пуньск пен Марков округінің әкімі болды, ал інісі Кшиштофтан кейін Велиж округінің әкімі болды. 1650 жылдың 21-24 желтоқсанында Варшавадағы Парламент спикері. Польшаның әскери қолбасшысы және дипломаты. Ол Госьевский әулетінен шыққан, Ślepowron гербін тағуға құқылы болған. Ол Смоленск палатасының губернаторы Александр Госьевскийдің ұлы. Эльблонг қамалының командирінің қызы Магдалена Конопачкаға үйленді. Вильнюс университетін бітірген, Вена, Падуа және Римде оқыған. Отанына оралғаннан кейін король Владыслав IV Васа оны Литваның ас үйінің бас меңгері етіп тағайындады, осы лауазымда Иоанн II Казимир Васаны сайлау туралы құжатқа қол қойды. Ол 1648 жылы Литваның Ұлы қолбасшысы Януш Радзивилл басшылығымен соғысқан полктің командирі ретінде әскери қызметін бастады. 1649 жылдың шілдесінде Януш Радзивиллдің бас қолбасшысының орынбасары ретінде Лоев шайқасында Запорожье казактарының әскерін жеңді. 1651 жылы Литвадағы артиллерия генералы ретінде Чернобыль шайқасында полковник Антонов пен Адамович басқарған казак әскерін талқандады. Ол Бяла Церковь келісіміне әкелген бейбіт келіссөздерге комиссар ретінде қатысты.

Саяси және әскери мансап

1654 жылы ол Литваның Ұлы қолбасшысын тағайындаған поляк ханзадасы Януш Радзивиллден қолбасшы таяғын/соқпағын алды. Шведтердің басып кіруі кезінде ол саяси және әскери тұрғыдан маңызды рөл атқарды. 1655 жылы ол Швеция королі Карл X Густав пен ханзада Януш Радзивиллдің қол қойған Кейданы тану актісін қабылдады, бірақ көп ұзамай бұл актіге қарсы шығып, ресейлік жаққа көмектесуді мақсат етті. Қадағалауда болғанына қарамастан, ол Ресей дипломаты Василий Лихаровпен байланыс орнатуға үміттенді. Януш Радзивиллдің қастандығымен Кейданыда ұсталды, содан кейін мемлекеттік тұтқын ретінде Кролевецке/Кёнигсбергке жеткізілді. Тұтқында болғанда Карл Густавқа Ресейге шабуыл жасауға көндірілді және оның бұл ниеті туралы жазбаша растау босатылғаннан кейін Мәскеу патшасы Алексейге берілді. 1656 жылдың көктемінде ол пруссиялық құлдықтан Литваға қашып, қысқа мерзім ішінде өз қаражатымен бірнеше туларды ұйымдастырды. Швед әскерлерімен шайқасып, Варшаваға жақындады, онда ол астананы басып алуды қадағалаған патшалық комиссарлардың бірі болды. Ол Тикоцин қамалына және Варшава шайқасына (1656) қатысты, содан кейін швед әскері қаланы қайта басып алды. Содан кейін патшаның бұйрығымен ол өз туларымен Пруссия және Литва герцогтығына көшті. 1656 жылдың 8 қазанында Простки шайқасында ол Бранденбург және швед әскерлерін толық жеңіп, ханзада Богуслав Радзивиллді тұтқынға алды. Бұл шайқас Генрик Сенкевичтің «Тұфан» романында сипатталған. Оның басшылығымен өткен тағы бір шайқас – 1656 жылдың 22 қазанындағы Филипов шайқасы, бірақ ол фельдмаршал Густав Отто Стенбок басқарған күштердің жеңісімен аяқталды, шайқастың қақтығысында ханзада Богуслав Радзивилл қашуға үміттенді. 1656 жылдың қарашасында Вирцбовода Бранденбург курфюрстігі Фридрих Вильгельммен бітімге қол қойды, содан кейін 1657 жылы патшалық комиссар ретінде атысты тоқтатып, Бромберг шартын жасады. 1658 жылы Ливония және Самогития аймақтарында шведтерге қарсы күресті. 1658 жылы ол Ресеймен келіссөздер жүргізу үшін патша жіберген делегация құрамында болды. Верки шайқасында жеңіліске ұшырап, тұтқынға алынып, шамамен төрт жыл түрмеде отырды. 1662 жылы Мәскеуде тұтқыннан босатылды. Ол шеккен зиянды өтеу ретінде Кейданыдағы бұрынғы Радзивиллдің иелігін алды.

Патшаға мойынсұну және өлім

Ол мықты және орталықтандырылған патшалық биліктің жақтаушысы болды (Либерум ветоны шектеуді қолдады) және қазіргі патша тірі кезінде тақтың мұрагерін анықтау тұжырымдамасын қолдады (Vivente Rege – патшалық сайлаудың бір түрі). Патшаның бұйрығымен, патшаға мойынсұнуды тоқтатуды талап еткен, ұзақ уақыт жалақы алмаған әскерлердің көтерілісі – Бауырлас қауымдастық мәселесін шешуге тырысты (бастапқыда экономикалық себептермен, бірақ кейіннен Либерум вето мен Vivente Rege ұсынысына кез келген шектеуді мемлекеттік құқыққа қарсы «сатқындық» деп санады). 1662 жылдың шілдесінде ол Литвадағы көтерілісшілермен келіссөздер жүргізу үшін Вильнюске барды. Онда Бауырлас қауымдастықтың вице-спикері Константи Котовский оны опасыздықпен тұтқындады, осылайша көтерілісті тоқтатуға әкелетін кез келген келісімге кедергі келтіруді көздеді. Винсент Корвин Госьевский 1662 жылдың 29 қарашасында Остриния (Астрына) маңында атып өлтірілді. Кейіннен қылмыскерлер өлім жазасына кесілді.