Америкалық шағын қайың – Солтүстік Америкаға тән, бұтақтанған, көбінесе тығыз тоғай құрайтын қайың түрі. Сипаттамасы, гүлдеуі, жапырақтары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдік түрі
Species of flowering plant
Betula glandulosa, американдық кішкентай қайың, сондай-ақ шайырлы қайың немесе бұталы қайың деп те аталады, Солтүстік Америкаға тән қайың түрі.
Betula glandulosa, the American dwarf birch, also known as resin birch or shrub birch, is a species of birch native to North America.
Сипаттама
Американдық кіші қайың – көп сабақты бұта, әдетте биіктігіне дейін өседі, көбінесе тығыз тоғдарлар құрайды. Сабақтары жұқа, диаметрі сирек аспайды, тегіс, қоңыр қара түсті қабығымен. Жапырақтары дерлік дөңгелек немесе сопақ, ұзындығы және ені , тісті жиектері бар. Жемісті мақтаны тік, ұзындығы және ені болады. Ол кіші қайыңмен (Betula nana) тығыз байланысты және кейде оның B. nana subsp. glandulosa түршесі ретінде қарастырылады. Ол әдеттегі B. nana-дан сабақтарындағы бездік өскіндерімен және жапырақ сағақтарының ұзындығымен ерекшеленеді. Басқа бірнеше қайың түрлерімен будандасу жағдайлары кездеседі.
American dwarf birch is a multi stemmed shrub typically growing to tall, often forming dense thickets. The trunks are slender, rarely over diameter, with smooth, dark brown bark. The leaves are nearly circular to oval, long and broad, with a toothed margin. The fruiting catkins are erect, long and broad. It is closely related to the dwarf birch (Betula nana), and is sometimes treated as a subspecies of it, as B. nana subsp. glandulosa. It is distinguished from typical B. nana by the presence of glandular warts on the shoots and longer leaf petioles. Hybrids with several other birches occur.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бұл өсімдік Аляскадан Ньюфаундлендке және оңтүстік Гренландияға дейін, сондай-ақ батыста Калифорнияның солтүстігіне, Колорадоға және Оңтүстік Дакотаның Қара төбелеріне дейін, ал шығыста жергілікті түрде Нью-Йоркке дейін таралған. Арктикада ол теңіз деңгейінен басталады, ал ареалдың оңтүстігінде – биікке дейін өседі. Әдетте, бұл ылғалды және қоректік заттарға кедей топырақты батпақтарда, мускаттарда немесе басқа да ылғалды жерлерде өседі, бірақ оны таулы субарктикалық аймақтардан бастап, терең, органикалық заттарға бай топырақты боралдық ормандарға дейін алуан түрлі орталарда кездестіруге болады. Алясканың ішкі аймақтарындағы ағаш шебінде ең көп таралған бұта, ол ағаш және альпілік тундра арасында дерлік үздіксіз аймақ құрайды.
This plant occurs in arctic and cool temperate areas from Alaska east to Newfoundland and southern Greenland, and south at high altitudes to northern California, Colorado, and the Black Hills of South Dakota in the west, and locally south to northern New York in the east. In the Arctic, it occurs down to sea level, while in the south of the range, it grows as high as altitude. It is typically a wetland species, growing in bogs, muskegs, or other moist and nutrient deficient soils, but can be found in a wide variety of sites, ranging from rocky subarctic locales to boreal forests with deep, organic rich soils. It is the most common shrub at treeline in interior Alaska, forming a nearly continuous zone between the treeline and alpine tundra.
Экология
Көптеген жабайы жануарлар түрлері осы бұтаны тамақ көзі ретінде пайдаланады, әсіресе, қашан, бұғы, карибу және ақ бұғы сияқты екі мүйісті жануарлар. Тамақ ретінде оған деген қалау белгілі бір популяцияға байланысты өзгереді; мысалы, Альбертадағы қашандар оны көптеп жейді, ал Аляскадағы қашандар оны аз көлемде жейтіні байқалады. Аюлар, кішкентай сүтқоректілер, құстар және жәндіктер де бұтадан тамақтанады. Американың кіндік қайыңы птармигандарға жасырынған орын береді, ал гризли аюлары оны үңгілерін салу үшін тұрақты түрде пайдаланады. Бұл түр топырақ эрозиясын бақылау мүмкіндігі үшін бағалы және өзен жағалауларын тұрақтандыруға көмектеседі.
Many species of wildlife rely on this shrub as a food source, particularly ungulates such as moose, deer, caribou and elk. Its preference as a food source varies depending on the specific population; moose in Alberta, for example, are known to graze on it heavily, whereas moose in Alaska are observed to eat it at low levels. Bears, small mammals, birds, and insects also rely on the shrub as a food source. American dwarf birch provides cover for ptarmigans, and grizzly bears use it consistently to construct their dens. This species is valued for its erosion control potential, and has been used to help stabilize stream banks.