Кайзер классы: Германияның I Дүниелік соғыстағы броненосецтері

Кіріспе

Германия Императорлық Әскери-теңіз флотының линкор класы

+ Кайзер кластық линкорлар

Кайзер класы – Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Германияда салынған және соғыс кезінде Императорлық Әскери-теңіз флотында (Кайзерличе Марине) қызмет еткен бес дредноут линкордан тұратын класс. Олар неміс дредноуттарының үшінші класы болды және турбиналық қозғалтқыштармен және суперпожарлық мұнаралармен жабдықталған алғашқы линкорлар еді. Бес кеме – , , , , және . Сол кездегі неміс линкорлары үшін қалыпты жағдай бойынша, Кайзер класының бас қарулары британдық қарсыластарына қарағанда кішірек болды: , британдық линкорлардың -қа қарағанда. Барлық бес кеме соғыс кезінде Солтүстік теңізде әрекет етті; олар III шайқас эскадриласының VI бөлімі ретінде бірге қызмет етті. Төрт кеме Ютландия шайқасына қатысты; Кениг Альберт сол кезде докқа орналасқан болатын. Шайқасқа қатысқан төрт кемеден тек "Кайзер" зақымдалды, екі ауыр калибрлі снарядтан зардап шекті. Кемелер Балтық теңізіндегі "Альбион" операциясына да қатысты; операция кезінде олар вице-адмирал Вильгельм Сухонның басшылығымен IV шайқас эскадриласы ретінде қайта ұйымдастырылды. Соғыс аяқталғаннан кейін бес кеме де Ұлыбританияның әскери-теңіз базасындағы Скапа-Флоуда интернирленді. 1919 жылдың 21 маусымында Ұлыбритания Корольдік теңіз флотының басып алуын болдырмау үшін олар суға батырылды. Кейіннен кемелер 1929 және 1937 жылдар аралығында қайта көтеріліп, металл тескілеріне жіберілді.

Дизайн

Кайзер класының кемелері бұрынғы Гельголанд класының кемелерімен бірге екінші әскери-теңіз заңы бойынша тапсырыс берілді. Бұл заң бойынша, капиталдық кемелердің қызмет мерзімі 25 жылдан 20 жылға дейін қысқартылуы керек еді, бұл жаңа соғыс кемелерін салу қажеттігін тудыратын шара болды. Осылайша, алты s, екі s, сондай-ақ төрт s жаңа кемелермен ауыстырылуы тиіс еді. Бес Кайзер кемесі қалған үш Зигфрид класының кемелерін: , , және , сондай-ақ екі Один класының кемелерін: және алмастыруға арналған еді.

Жалпы сипаттамалары

Кейзер класының кемелері су сызығы бойынша да, жалпы ұзындығы бойынша да ұзын болды. Кемелердің ені , ал алдыңғы және артқы бөліктерінің суға бату тереңдігі мен болды. Олар жобаланған кезде салмағы , ал толық жүктелгенде салмағы -ға дейін жететін. Кемелердің корпусының 88 пайызын қамтитын қос түбі және 17 су өткізбейтін бөлімі болды. Кемелердің экипажы 41 офицер және 1043 теңізшіден тұрды. Эскадрильяның бас флагманы ретінде қызмет еткенде, кемелерде қосымша 14 офицер және 80 адам, ал екінші бас флагман ретінде кемелердің штаттық құрамы тағы 2 офицер және 23 адаммен толықтырылды. Кейзер класының кемелері теңізде өте жақсы жүзіп, бірақ өте тұрақсыз болды, күшті толқындарда жылдамдығын сәл жоғалтты. Олар рульге берілген командаларға жылдам жауап берді; бастапқыда тез бұрылатын, бірақ рульді күшті бұрғанда қатты бұрылу күшіне ұшырады. Рульді толығымен бұрғанда, кемелер жылдамдығының 66 пайызына дейін жоғалтып, 8 градусқа дейін қисайды. Кейзер класының кемелерінің көлденең метацентрлік биіктігі -қа тең болды.

Қозғалтқыш

Кайзер класының кемелері турбинамен жұмыс істейтін алғашқы неміс жауынгерлік кемелері болды. Олар бірнеше түрлі өндірушілердің турбиналарын қолданды, өйткені Рейхсмаринеат (RMA) және неміс кеме жасау орындары Парсонс турбинасының монополиясына балама табуға тырысты. Дегенмен, «Кайзер» және «Кайзерин» екі кемесінде де үш Парсонс турбинасы орнатылған. «Фридрих дер Гроссе» AEG Curtis турбинасының үш жиынтығына ие болды, ал «König Albert» Schichau турбиналарымен қуатталды. Турбиналар үш пернелі бұрандаларды қозғалтады, олардың диаметрі және жобалық жылдамдығы болды. Кемелердің екі рулі болды. «Принцрегент Луитпольд» екі Парсонс турбинасымен жабдықталған. Орталық білікті 12 000 ат күші бар Германияның 6 цилиндрлі 2 тактілі дизельдік қозғалтқышы қозғауы тиіс еді. Алайда, дизельдік электр станциясы «Принцрегент Луитпольдке» орнатуға дайын болмады, сондықтан кеме тек екі білікпен жүрді. Сынақтарда «Принцрегент Луитпольд» өзінің әпкелерінен шамамен жарты түйінге баяу болды. Бу 16 Schulz Thornycroft су түтік қазандығымен қамтамасыз етілді, бірақ «Принцрегент Луитпольд» та тек 14 қазандыққа ие болды. 1916-1917 жылдары қазандықтарға қуыс торлар орнатылды. Үш білікке ие кемелер 3600 тонна көмір тасыды, бұл круиздік жылдамдықпен жүргенде ең көп қашықтықты қамтамасыз етті. «Принцрегент Луитпольд» 3200 тонналық азайтылған бункерге ие болды, бірақ дизельдік қозғалтқыш үшін 400 тонна мұнай тасымалдауға арналған. Дизельдік қуатпен ғана «Принцрегент Луитпольд» 12 түйінде 2000 теңіз шақырымын жүре алатын еді. Электр қуатын төрт қос турбогенератор және екі дизельдік генератор қамтамасыз етті. Олардың жалпы қуаты 1800 киловатт, 225 вольт құрады.

Қару-жарақ

Кейзер класының кемелері әрқайсысында бес қос мұнараға орнатылған он SK L/50 зеңбірегі болды. Бір мұнара кеменің алдына, екі мұнара орталық бөлігіне эшелонмен, ал төртінші және бесінші мұнаралар артқы жағына жұптап орналастырылды. Зеңбіректерге барлығы 860 снаряд берілді, әр зеңбірекке 86 оқтан. Снарядтардың бастапқы жылдамдығы секундына 854 метр (2805 фут/секунд) болды. Зеңбіректер Drh LC/1909 тіректеріне орналастырылды, бұл тіректер алдыңғы Helgoland класындағы кемелерде қолданылған LC/1908 тіректеріне өте ұқсас болды. Бастапқыда тіректер -8 градусқа дейін төмендеуге және 13,5 градусқа дейін көтерілуге қабілетті болды. Ең жоғары көтерілу бұрышында зеңбіректердің максималды ату қашықтығы болды. Кейін тіректер -5,5 градусқа дейін төмендеуге және 16 градусқа дейін көтерілуге өзгертілді. Бұл максималды ату қашықтығын ұзартты. Кемелерде сондай-ақ казематтарға орнатылған он төрт SK L/45 жылдам атушы зеңбіректен тұратын қосымша қарулар жиынтығы болды. Әр зеңбірек 160 снарядпен жабдықталған, барлығы 2240 снаряд. Секундына 835 м/с (2740 фут/с) жылдамдықпен атылатын зеңбіректер белгілі бір қашықтықтағы нысаналарды жоюға қабілетті болды, ал 1915 жылғы модификациялардан кейін ату қашықтығы ұзартылды. Кемелер сонымен қатар сегіз SK L/45 зеңбірегімен жабдықталды. Ақырында олар төрт 8,8 см L/45 Flak зеңбірегімен қайта қаруланды, олардың екеуі кейін алынып тасталды. Сол кездегі капиталдық кемелерге тән болғандай, Кейзер класының кемелері бес су асты торпедалық түтіктермен қаруланды. Біреуі кеменің мұртында, ал қалған төртеуі бортында, әр жағынан екеуден орналастырылды.

Қару-жарақ

Қазіргі заманғы барлық ірі неміс әскери кемелері сияқты, "Кайзер" класындағы кемелер де Крупп цементтелген болат бронясымен қорғалған. Кемедегі броняның қалыңдығы маңызды аймақтарда жоғарырақ, ал маңыздылығы төмен аймақтарда жұқарақ болды. Броньды белдеу орталық цитадельде қалыңдап, алдыңғы және артқы бөліктерге қарай біртіндеп жұқара түсті. Броньды белдеудің артында 4 см (1,6 дюйм) қалыңдықтағы торпедалық бөлімше орналасқан. Алдыңғы бақылау мұнарасының төбесінің қалыңдығы 35 см болды, ал қабырғалары 35 см қалыңдықтан тұрды. Бақылау мұнарасының үстінде, қисық беті бар кішкентай артиллериялық басқару мұнарасы орналасқан, оның қалыңдығы да сол шамада болды. Артқы бақылау мұнарасы бұрынғыдан әлдеқайда нашар броньдалған; қабырғалары жұқа, ал төбесі тек жұқа болды. Басты артиллериялық мұнаралар қабырғаларында 30 см, ал төбелерінде белгілі бір мөлшерде бронямен қорғалған. 15 см-лік зеңбіректердің орнатылымдарында белгілі бір мөлшерде, ал зеңбірек қалқандарында бронялық қаптама болды.

Құрылыс

, класының бас кемесі 1909 жылдың желтоқсанында Кайзерлихе Верфт Киль кеме құрылыс орнында 35 нөмірмен салынды. Кеме 1911 жылдың 22 наурызында суға түсіріліп, 1912 жылдың 1 тамызында Ашық теңіз флотына қабылданып алынды. 1910 жылдың 26 қаңтарында Гамбургтағы AG Vulcan кеме құрылыс орнында құрылысы басталды. Кеме 1911 жылдың 10 маусымында суға түсіріліп, 1912 жылдың 15 қазанында Ашық теңіз флотының флагманы ретінде қолданысқа берілді. , кластың үшінші кемесі 1910 жылдың қараша айында Кильдегі Howaldtswerke орнында салынды. Кеме 1911 жылдың 11 қарашасында суға түсіріліп, 1913 жылдың 14 мамырында қолданысқа берілді. 1910 жылдың 17 шілдесінде Данцигтегі Schichau орнында салынды және 1912 жылдың 27 сәуірінде суға түсірілді. Кеме 1913 жылдың 31 шілдесінде флотқа қабылданып алынды. , кластың соңғы кемесі 1911 жылдың қаңтарында Кильдегі Germaniawerft кеме құрылыс орнында салынды. Кеме 1912 жылдың 17 ақпанында суға түсіріліп, 1913 жылдың 19 тамызында қолданысқа берілді.

Соғысқа дейінгі кезең

1913-1914 жылдары екі «Кайзер» класындағы кеме – «Кайзер» және «Кёниг Альберт» Оңтүстік Америка мен Оңтүстік Африкаға маңызды халықаралық саяхатқа қатысты. Бұл круиз Германияның әскери күшін көрсету мақсатымен, сондай-ақ жаңа турбиналық қозғалтқыштардың ұзақ қашықтықтағы жұмыстағы сенімділігін тексеру үшін ұйымдастырылды. Екі кеме де Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Солтүстік теңіздегі неміс базаларына қайтып келді.

Скарборо, Хартлпул және Уитбиге шабуыл

Кейзер класының кемелері қатысқан соғыстың алғашқы ірі операциясы 1914 жылдың 15-16 желтоқсанында Скарборо, Хартлпул және Уитбиге жасалған шабуыл болды. Шабуылды негізінен I-шығырылу тобының жауынгерлік крейсерлері жүргізді. Кейзер класының кемелері, сондай-ақ , , және es Франц фон Хиппердің жауынгерлік крейсерлеріне алыстан қолдау көрсетті. Фридрих фон Ингеноль, Ашық теңіз флотының қолбасшысы, Скарбороның шығысына шамамен 130 мильдей жерде орналасқан Солтүстік теңіздің ортасында бекініп тұруға шешім қабылдады. Жақында құлаған крейсерден алынған неміс код кітаптарын қолға алған Корольдік теңіз күштері операцияның жүріп жатқанын білді, бірақ немістердің қай жерге шабуыл жасайтыны белгісіз болды. Сондықтан Адмиралтейство Дэвид Биттидің 1-ші жауынгерлік крейсерлік эскадрильясына, 2-ші ұрыс эскадрильясының алты линкорына және бірқатар крейсерлер мен эсминецтерге неміс жауынгерлік крейсерлерін тоқтатуға бұйрық берді. Алайда, Биттидің күштері дерлік Ашық теңіз флотының барлық күштерімен бетпе-бет келді. Сағат 6:20-да Биттидің эсминецтерінің күзеті V155 неміс торпедалық қайығымен соқтығысты. Бұл британдық және неміс крейсерлері мен эсминецтері арасындағы шатасқан екі сағаттық шайқастың бастамасы болды, ол көбінесе өте жақын қашықтықта өтті. Алғашқы кездесу кезінде Кейзер класының линкорлары 6 британдық дрейдноуттан 10 мильдей қашықтықта болды; бұл оқ ату қашықтығында болды, бірақ қараңғыда британдық және неміс адмиралдарының ешқайсысы қарсыластарының флотының құрамын білмеді. Адмирал Ингеноль, императордың тікелей рұқсатысыз ұрыс флотын тәуекелге ұшыратпау туралы бұйрығын бұзуға құштар болмады, сондықтан оның күштері бүкіл Ұлы флоттың күзетіне шабуыл жасап жатыр деген қорытындыға келді, және алғашқы байланысқа жеткеннен кейін 10 минуттан соң оңтүстік-шығыс бағытқа бұрылуға бұйрық берді. Ұдайы шабуылдар бұрылысты кешіктірді, бірақ 6:42-де бұрылыс аяқталды. Шамамен 40 минут бойы екі флот параллель бағытта жүзіп өтті. Сағат 7:20-де Ингеноль тағы да оңтүстік-шығысқа бұрылуға бұйрық берді, бұл оның кемелерін неміс суларына бағыттады.

The first major operation of the war in which the Kaiser class ships participated was the raid on Scarborough, Hartlepool and Whitby on 15–16 December 1914. The raid was primarily conducted by the battlecruisers of the I Scouting Group. The Kaiser class ships, along with the , , and es steamed in distant support of Franz von Hipper's battlecruisers. Friedrich von Ingenohl, the commander of the High Seas Fleet, decided to take up station approximately in the center of the North Sea, about 130 miles east of Scarborough. The Royal Navy, which had recently received the German code books captured from the beached cruiser , was aware that an operation was taking place, but uncertain as to where the Germans would strike. Therefore, the Admiralty ordered David Beatty's 1st Battlecruiser Squadron, the six battleships of the 2nd Battle Squadron, and a number of cruisers and destroyers to attempt to intercept the German battlecruisers. However, Beatty's task force nearly ran headlong into the entire High Seas Fleet. At 6:20, Beatty's destroyer screen came into contact with the German torpedo boat V155. This began a confused 2 hour battle between the British destroyers and the German cruiser and destroyer screen, frequently at very close range. At the time of the first encounter, the Kaiser class battleships were less than 10 miles away from the 6 British dreadnoughts; this was well within firing range, but in the darkness, neither British nor German admiral were aware of the composition of their opponents' fleets. Admiral Ingenohl, loathe to disobey the Kaiser's order to not risk the battlefleet without his express approval, concluded that his forces were engaging the screen of the entire Grand Fleet, and so 10 minutes after the first contact, he ordered a turn to port on a south east course. Continued attacks delayed the turn, but by 6:42, it had been carried out. For about 40 minutes, the two fleets were steaming on a parallel course. At 7:20, Ingenohl ordered a further turn to port, which put his ships on a course for German waters.

Ярмут пен Лоустофт қалаларын бомбалау

Кайзер класының кемелері ағылшын жағалауына тағы бір шабуылға қатысты, бұл да I-ші еркін іздеу тобындағы неміс шайқас крейсерлерінің күшін қолдау мақсатында болды. Шайқас крейсерлері 1916 жылдың 24 сәуірінде сағат 10:55-те Джейд шығанағынан шықты, ал Жоғары теңіз флотының қалғаны сағат 13:40-та олардың ізінен ерді. Бір шайқас крейсері нысанаға бағытталғанда минаға шағылысып, кері шегінуге мәжбүр болды. Басқа шайқас крейсерлері Лоустофт қаласын көп қиындықсыз бомбалады, бірақ Ярмутқа жақындағанда Харвич күшінің британдық крейсерлерімен кездесті. Харвич күштері шегінгенге дейін қысқа артиллериялық дуэль өтті. Аймақта британдық су асты қайықтары бар деген хабарлар I-ші еркін іздеу тобының шегінуіне себеп болды. Осы сәтте, Скапа-Флоу портынан Ұлы флоттың шығуы туралы ескертілген адмирал Рейнхард Шер де қауіпсіз неміс суларына қайтырды.

Ютландия шайқасы

Төрт кеме 1916 жылғы 31 мамыр – 1 маусымда Ютландия шайқасына әкелген флоттық шабуылға қатысты. Операция Ұлы флоттың бір бөлігін шығарып, оны жоюға бағытталған бұрынғы жоспарлардың қайталануы болды. «Кейзер», «Кейзерин», «Принцрегент Люитпольд» және Фридрих дер Гросс, Шердің флагманы, III шайқас эскадрильясының VI дивизиясын құрады. III шайқас эскадрильясы үш линкорлық бөлімнің біріншісі болды; алайда V дивизияның «Кёниг» класындағы линкорлары, III шайқас эскадрильясы флоттың авангарды болды. «Кайзер» класының кемелерінің тікелей артқы жағында I шайқас эскадрильясының «Хелголанд» және «Нассау» класының линкорлары болды; артқы күзетте II шайқас эскадрильясының ескірген пре-дредноуттары болды. 16:00 CET-тен сәл бұрын I барлау тобының ұрыс крейсерлері Дэвид Биттидің қолбасшылығындағы британдық 1-ші ұрыс крейсерлер эскадрильясымен кездесті. Қарсы кемелер артиллериялық жекпе-жек өткізді, ол 17:00-ден кейін және жарты сағаттан аз уақыттан кейін ағылшын крейсерлерінің екеуінің жойылғандығына әкелді. Осы уақытқа дейін неміс крейсерлері ағылшын кемелерін Ашық теңіз флотының негізгі бөлігіне қарай тарту үшін оңтүстікке қарай жүзіп бара жатты. 17:30-да Германияның алдыңғы қатарлы соғыс кемесі I барлау тобы мен 1-ші крейсерлік эскадрильяның жақындап келе жатқанын байқады. Неміс крейсерлері оң жаққа қарай жүзіп бара жатқанда, ағылшын кемелері портқа қарай жүзіп бара жатты. 17:45-те Шир кемелерін британдық крейсерлерге жақындату үшін портқа екі нүктелік бұрылыс жасауға бұйрық берді. Көп ұзамай атыс бастау туралы бұйрық берілді; «Кейзер» класының кемелері, «Принцрегент Люитпольдты» қоспағанда, британдық крейсерлерді шабуылдау үшін әлі қолға алынбаған еді. «Принцрегент Люитпольд» 22,300–21,300 ярдтан (20,400–19,500 м) сегіз залпты атысты, ал қашықтық қайтадан одан әрі атыс жасауға жол бермеді. Осы уақыт аралығында «Кайзер» және «Фридрих дер Гросс» II шайқас эскадрильясының линкорларымен бірге британдық 2-ші жеңіл крейсерлік эскадрильяның қашықтығында болды. Алайда, он жауынгерлік кеменің жаппай атысы дәл байқауға кедергі келтірді, ал бірнеше залптан кейін атыс тоқтады. Сағат 19:00-де бұрын жарамсыз деп танылған крейсер, британдық жеңіл күштер шабуылға алды, сондықтан Шер кемелерді сүйреуге тырысуды жабу үшін бұрылуға бұйырды. 19:05-те британдық бронекерлер «Висбаденге» атыс ашты. Алайда, 19:15-те Хиппердің ұрыс крейсерлері мен III шайқас эскадрильясының соғыс кемелері сахнаға шығып, британдық кемелерді 8000 метрден аз қашықтықта соққылай бастады. «Кейзер» және «Кёниг» класының үш линкоры екі крейсерге атыс жүргізді, бірақ олардың бірінің қорғану журналы жарылып, кемеге зақым келтірді. Жағдай нашарлаған және өртенген «Жауынгер» солтүстікке қарай 5-ші шайқас эскадрильясының саптарына қарай жүзіп жүруге үлгерді. Сол кезде «Жауынгер» солтүстікке қарай кері шегінген, бірақ соғыс кемесінің түтініне қашып, бауырласына тым жақын келіп, соқтығысудан аулақ болу үшін оң жаққа бұрылуға мәжбүр болды. Сол сәтте «Кейзердің» снаряды «Уорспиттің» рульдік құрылғысына тиіп, оларды бұғаттады, кеме тек үлкен шеңберде ғана буға айналып жүре алды. «Фридрих дер Гросс», «Кёниг», екі «Нассау» және үш «Хельголанд» класты линкерлері 20 минут бойы «Уорспитке» оқ ашты. Оның рульдік құрылғысын жеткілікті жөндеуге болмай, «Уорспит» шайқастан кетуге мәжбүр болды; оның жоқтығы немістерді оны батып кеткен деп ойлауға итермеледі. Нефрит сағасына қайтып келген соң, «Нассау» класының және «Хельголанд» класының соғыс кемелері сыртқы жолдың күзет міндеттерін атқарды. «Кейзер», «Кейзерин» және «Принцрегент Люитпольд», соғыста көбіне зақымдалмаған, Вильгельмшафен құлыптарының сыртында қорғаныс позициясын алды. Басқа кемелердің, яғни әлі де жауынгерлік жағдайда болған кемелердің, отын мен оқ-дәрілері толықтай жиналды. Ұрыс барысында «Кейзер» 224 ауыр батарея мен 41 екінші батарея снарядын атып жіберді; «Кейзерин» тиісінше 160 және 135, «Принцрегент Люитпольд» тиісінше 169 және 106, «Фридрих дер Гросс» тиісінше 72 және 151 снарядты атып жіберді. «Кейзер» ұрыста екі рет ауыр калибрлі снарядтардан зардап шекті, бұл сыныптың жалғыз кемесі болды; алайда кеме тек бір жарақат алған.

Four of the ships participated in the fleet sortie that resulted in the battle of Jutland on 31 May–1 June 1916. The operation was a repeat of earlier plans that intended to draw out a portion of the Grand Fleet and destroy it. Kaiser, Kaiserin, Prinzregent Luitpold, and Friedrich der Grosse, Scheer's flagship, made up VI Division of III Battle Squadron. III Battle Squadron was the first of three battleship units; however, the König class battleships of V Division, III Battle Squadron were the vanguard of the fleet. Directly astern of the Kaiser class ships were the Helgoland and Nassau class battleships of I Battle Squadron; in the rear guard were the elderly pre dreadnoughts of II Battle Squadron. Shortly before 16:00 CET, the battlecruisers of I Scouting Group encountered the British 1st Battlecruiser Squadron, under the command of David Beatty. The opposing ships began an artillery duel that saw the destruction of , shortly after 17:00, and , less than a half an hour later. By this time, the German battlecruisers were steaming south in order to draw the British ships towards the main body of the High Seas Fleet. At 17:30, , the leading German battleship, spotted both I Scouting Group and the 1st Battlecruiser Squadron approaching. The German battlecruisers were steaming down to starboard, while the British ships steamed to port. At 17:45, Scheer ordered a two point turn to port to bring his ships closer to the British battlecruisers. Shortly thereafter the order was given to commence firing; the Kaiser class ships, with the exception of Prinzregent Luitpold, were not yet within range to engage the British battlecruisers. Prinzregent Luitpold managed to fire eight salvos at 22,300–21,300 yards (20,400–19,500 m) before the range again widened sufficiently to prevent further firing. In the meantime, Kaiser and Friedrich der Grosse, along with the battleships of II Battle Squadron, were within range of the British 2nd Light Cruiser Squadron. However, the massed fire from the ten battleships interfered with accurate spotting, and after only a few salvos fire was largely ceased. At around 19:00, the cruiser , which had earlier been disabled, was coming under attack from British light forces, and so Scheer ordered his ships to turn in order to cover an attempt to bring the ship under tow. At 19:05, the British armored cruisers and began firing on the crippled Wiesbaden. However, by 19:15, Hipper's battlecruisers and the battleships of III Battle Squadron appeared on the scene, and began to hammer the British ships at a range of less than 8,000 yards. Kaiser and three König class battleships concentrated their fire on the two cruisers until one of Defences magazines was detonated, which caused a massive explosion that destroyed the ship. Warrior, badly damaged and afire, managed to limp northward towards the s of the 5th Battle Squadron. While Warrior was retreating northward under the cover of her own smoke, the battleship came too close to her sister , and had to turn to starboard in order to avoid collision. At that moment, a shell from Kaiser struck Warspites steering gear and jammed them, temporarily leaving the ship only able to steam in a large circle. Friedrich der Grosse, König, two Nassau and three Helgoland class battleships fired on Warspite for a period of about 20 minutes; Warspite was hit 11 times before the Germans lost sight of her. Because her steering gear could not be adequately repaired, Warspite was forced to withdraw from the battle; her absence prompted the Germans to believe they had sunk her. Upon returning to the Jade estuary, the Nassau class battleships , , and and the Helgoland class battleships and took up guard duties in the outer roadstead. Kaiser, Kaiserin, and Prinzregent Luitpold, largely undamaged during the battle, took up defensive positions outside the Wilhelmshaven locks. The other capital ships—those that were still in fighting condition—had their fuel and ammunition stocks replenished. During the battle, Kaiser had fired 224 heavy battery and 41 secondary battery shells; Kaiserin fired 160 and 135 respectively, Prinzregent Luitpold fired 169 and 106 respectively, and Friedrich der Grosse fired 72 and 151 shells, respectively. Kaiser was hit twice by heavy caliber shells during the battle, the only ship of the class to have been hit; however the ship suffered only a single wounded casualty.

Альбион операциясы

1917 жылдың қыркүйек айының басында Рига портын неміс әскері басып алғаннан кейін, неміс теңіз күштері Рига шығанағындағы ресейлік теңіз күштерін талқандауға шешім қабылдады. Осы мақсатта Адмиралштаб (Жоғары теңіз қолбасшылығы) Мұнсунд архипелагында операция жоспарлады, әсіресе Осел аралының Сворбе түбегіндегі ресейлік артиллериялық батареяларын нысанаға алды. 18 қыркүйекте Осел және Ай аралдарын басып алу үшін бірлескен әскери-теңіз операциясын жүргізуге бұйрық берілді. Теңіз күштерінің негізгі бөлігі – «Мольтке» флагмандық кемесі және Жоғары теңіз флотының III шайқас эскадрильясы болды. V дивизияға төрт «Кёниг» кемесі кірді, ал осы кезде жаңа «Кайзер» класындағы VІ дивизия бес линкордан құралды. Сонымен қатар, тоғыз жеңіл крейсер, үш торпедалық катер эскадрильясы және ондаған миналық соғыс кемелері бар, барлық күш 300-ге жуық кемеден тұрады және 100-ден астам ұшақ пен алты цеппелинмен қолдау көрсетілді. Шабуыл жасаушы күштердің құрамында шамамен 24 600 офицер мен сарбаз болды. Немістерге қарсы тұрған күштер: ескі ресейлік доредноуттар – «Слава» және «Цесаревич» броненос кемелері, бронекруизерлер – «Байан» және «Адмирал Макаров», қорғалған крейсер – «Диана», 26 эсминец, бірнеше торпедалық катер мен канонерлік қайықтар және Оселдегі 14 000 сарбаздан тұратын жағалау батареялары бар гарнизон. Операция 12 қазанда басталды, осы кезде «Кайзер» класындағы линкорлар Сворбе түбегіндегі батареялармен атысты. Сонымен қатар, «Мольтке», «Бавария» және «Кёнигтер» Тагга шығанағындағы ресейлік жағалау батареяларын атқылауды бастады. Ай сағатының кіреберісіндегі Кассар Викке жақын жердегі ресейлік қарсыласы неміс әскерінің ілгерілеуін баяулатты. 14 қазанда «Кайзер» линкоры бомбалау тобынан бөлініп, неміс мина тазартушыларын ұстап тұрған ресейлік эсминецтермен күресу үшін жіберілді. «Кайзердің» 30,5 см зеңбіректерінің жабылуымен неміс торпедалық катерлері Саундқа батылдықпен кірді. Одан кейін болған шайқаста ресейлік «Гром» эсминеці зардап шегіп, ақырында батып кетті. Ресейдің 30,5 см жағалау батареялары Зерелде маңызды проблема болып қала берді, сондықтан «Кайзер» ресейлік эсминецтерді жойған кезде «Кайзерин», «Кёниг Альберт» және «Фридрих дер Гроссе» Зерелді 7,5 және 12,5 миль қашықтықтан атқылады. Ресейлік қарсы атыс дәл болды, сондықтан неміс линкорлары оқтан қашу үшін үнемі бағыттарын өзгертуге мәжбүр болды. Миналар мен суасты қайықтарының қатерінен сескеніп, шабуыл бір сағатқа созылды. Келесі күні таңертең «Кёниг» класындағы екі линкор Мұнсунд шығанағына ресейлік кемелерді жою үшін жіберілді. «Кёниг» «Слава» доредноутын батырды, ал «Кронпринц» қалған әскери кемелерді кері шегінуге мәжбүр етті. 20 қазанға қарай теңіз операциясы тиімді аяқталды; ресейлік кемелер жойылды немесе кері шегінуге мәжбүр болды, ал неміс әскері өз мақсаттарына жетті.

In early September 1917, following the German conquest of the Russian port of Riga, the German navy decided to expunge the Russian naval forces that still held the Gulf of Riga. To this end, the Admiralstab (the Navy High Command) planned an operation in the Moonsund archipelago, particularly targeting the Russian gun batteries on the Sworbe peninsula of Ösel. On 18 September, the order was issued for a joint Army Navy operation to capture Ösel and Moon islands; the primary naval component was to comprise the flagship, Moltke, along with III Battle Squadron of the High Seas Fleet. V Division included the four Königs, and was by this time augmented with the new battleship VI Division consisted of the five Kaiser class battleships. Along with nine light cruisers, three torpedo boat flotillas, and dozens of mine warfare ships, the entire force numbered some 300 ships, and was supported by over 100 aircraft and six zeppelins. The invasion force amounted to approximately 24,600 officers and enlisted men. Opposing the Germans were the old Russian pre dreadnoughts Russian battleship Slava and Russian battleship Tsesarevich, the armored cruisers Russian cruiser Bayan and Russian cruiser Admiral Makarov, the protected cruiser Russian cruiser Diana, 26 destroyers, several torpedo boats and gunboats, and a garrison on Ösel of some 14,000 men with shore batteries. The operation began on 12 October, when the Kaiser class battleships engaged the batteries on the Sworbe peninsula. Simultaneously, Moltke, Bayern, and the Königs began firing on the Russian shore batteries at Tagga Bay. Stiff Russian resistance in the Kassar Wick, the entrance to Moon Sound, slowed the German advance. On 14 October, Kaiser was detached from the bombardment force to deal with the Russian destroyers holding up the German minesweepers. Under the cover of Kaisers 30.5 cm guns, the German torpedo boats dashed into the Sound. During the ensuing clash, the Russian destroyer Russian destroyer Grom was disabled and eventually sunk. The Russian 30.5 cm shore batteries at Zerel remained a significant problem, and so while Kaiser was disrupting the Russian destroyers, Kaiserin, König Albert, and Friedrich der Grosse bombarded Zerel at ranges of between 7.5 and 12.5 miles. Russian counter fire proved accurate, and so the German dreadnoughts were forced to continually alter course to avoid being hit. The attack lasted only about an hour, due to fears of mines and submarines. The following morning, two König class battleships were sent into Moon Sound to destroy the Russian ships stationed there. König sank the pre dreadnought Slava, while Kronprinz forced the withdrawal of the remaining warships. By 20 October, the naval operations were effectively over; the Russian ships had been destroyed or forced to withdraw, and the German army attained its objectives.

Тағдыр

1918 жылы қарашада Германияның капитуляциясынан кейін контр-адмирал Людвиг фон Ройтер басқаратын Ашық теңіз флоты Ұлыбританияның Скапа-Флоу әскери-теңіз базасында тұтқындалды. Флот Версаль келісімін жасау бойынша келіссөздер кезінде де тұтқында болды. Рейтерге британдықтардың 21 маусымда неміс кемелерін басып алуға ниеттенгені белгілі болды, ол күн Германияның бейбітшілік шартына қол қою мерзімі еді. Мерзімнің 23-іне дейін ұзартылғанын білмей, Рейтер кемелерін батыруға бұйрық берді. 21 маусым күні таңертең британдық флот оқу маневрлерін жүргізу үшін Скапа-Флоудан шықты; сағат 10:00-де Рейтер кемелеріне бұйрық жіберді. «Фридрих дер Гроссе» флотының бірінші кемесі болды, ол 12:16-да батып кетті. 1937 жылғы 29 сәуірде кеме судан көтеріліп, Розит қаласына сүйретілді, онда оны бөлшектеді. Кеме қоңырауы 1965 жылы Германияға қайтарылды және қазір Глюксбургтағы Флот штабында сақталады. «Кёниг Альберт» 12:54-те, флотының екінші кемесі батып кетті. Кеме 1935 жылғы 31 шілдеде көтеріліп, келесі жылы Розитте бөлшектелді. «Кайзер» 13:25-те батып, 1929 жылғы 20 наурызда бөлшектеуге көтерілді; 1930 жылға дейін Розитте бұзу жұмыстары жүргізілді. «Принцрегент Люитпольд» бес минуттан кейін, 13:30-да батып кетті. Ол да 1931 жылғы 9 шілдеде көтеріліп, Розитте бөлшектелді. «Кайзерин», осы кластағы соңғы батқан кеме, 14:00-де су астына кетті. Ол 1936 жылғы 14 мамырда көтеріліп, сол жылы Розитте бөлшектелді.