Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Трансднестр парламенті – Приднестровье Молдова Республикасының Жоғарғы Кеңесі. Бірпалаталы заң шығару органы 33 депутаттан тұрады, барлық орындар жеке мандатты сайлау округтері бойынша анықталады. Оған төраға (немесе спикер) жетекшілік етеді.
Parliament of Transnistria
The Supreme Council of the Pridnestrovian Moldavian Republic is the parliament of Transnistria. The unicameral legislature consists of 33 seats, all of which are determined by single mandate constituencies. It is headed by a chairman (or speaker).
Тарих
Молдова Республикасы әлі де Приднестровьеді өзінің аумағының бір бөлігі деп санайды, бірақ Халық депутаттарының екінші съезі 1990 жылдың 2 қыркүйегінде Молдованың Советтік Социалистік Республикасынан бөлініп, Приднестровск Молдова Советтік Социалистік Республикасы деп жариялады. Тәуелсіздік жариялағанға дейін Трансднестровье автономды аймақ болмағандықтан, оның Кеңес Одағында өздік мемлекеттік органдары болған жоқ. Бұл барлық мемлекеттік органдардың бастапқыда құрылуын білдірді. 1990 жылдың 2 қыркүйегінде Трансднестровьедегі барлық деңгейдегі Халық депутаттарының екінші кезектен тыс съезі Трансднестровьедің Уақытша Жоғарғы Кеңесін сайлады, оған тұрақты Жоғарғы Кеңес сайлауын дайындау міндеті жүктелді. Игорь Смирнов 1990 жылдың наурыз айында Уақытша Жоғарғы Кеңестің төрағасы болып сайланды. 1990 жылдың 29 қарашасында Смирнов Республика Төрағасы болып сайланғаннан кейін (кейін бұл лауазым президенттікке айналдырылды), оның орнын Владимир Гончар басты. 1990 жылдың 25 қарашасында ПМР Жоғарғы Кеңесіне алғашқы заң шығарушы сайлаулар өтті. Бірінші Жоғарғы Кеңес екі палаталы болды: ол Республика Кеңесі мен Ұлттар Кеңесінен тұрды. Жоғарғы Кеңес бес жылға сайланды және 64 депутаттан құралды. 1991 жылдың 30 қаңтарында Жоғарғы Кеңес молдавандық тегі бар, Трансднестровьеде туған Григорь Мărăcuță-ны төраға етіп сайлады. 1995 жылы референдум өткізілгеннен және Трансднестровье Конституциясының екінші нұсқасы қабылданғаннан кейін Жоғарғы Кеңестің құрамы өзгерді. Республика Кеңесі Заң шығарушылар палатасымен, ал Ұлттар Кеңесі Өкілдер палатасымен алмастырылды. Екінші Жоғарғы Кеңес бес жылға сайланды және 67 депутаттан (төменгі палатада 32 және жоғарғы палатада 35) тұрды. Екінші Жоғарғы Кеңестің сайлауы 1995 жылдың 24 желтоқсанында өтті. 2000 жылы ПМР Конституциясына түзетулер енгізілді, бұл Жоғарғы Кеңестің ұйымдастырылуында жаңа өзгерістерге әкелді. Ол бір палаталы болды және 43 депутаттан тұрды. 2005 жылға дейін парламент төрағасы Григорь Мărăcuță болды, бірақ оппозициялық «Обновление» партиясының сайлауда жеңіске жеткеннен кейін жаңа төраға «Обновление» партиясының жетекшісі Евгений Шевчук болды. 2009 жылы президент Игорь Смирнов жаңа Конституция жобасын дайындау үшін комиссия құрды. 2009 жылдың 22 шілдесінде Шевчук спикерліктен кетіп, оның орнын орыс ұлтынан шыққан украиналық Анатолий Каминский, сондай-ақ «Обновление» партиясынан басты. Шевчук отставкаға кетуінің басты себебі ретінде ұсынылған жаңа Конституцияны атады. Ол 2011 жылғы президент сайлауында Смирновты және бұрынғы әріптесі Каминскийді жеңді. Сайлауда жеңіліске ұшырағаннан кейін Каминский спикерліктен де, «Обновление» партиясының төрағасы лауазымынан да кетті. Оның орнын украиналық Михаил Бурла басты.
The Republic of Moldova still considers Transnistria to be part of its territory, although the Second Congress of People's Deputies declared separation from the Soviet Socialist Republic of Moldova on 2 September 1990 as the Pridnestrovian Moldavian Soviet Socialist Republic. As Transnistria was not an autonomous region before the declaration of its independence, it had no government bodies of its own in the Soviet Union. This meant that all government authorities had to be formed from scratch. On 2 September 1990, the Second Extraordinary Congress of People's Deputies of all levels of Transnistria elected the Provisional Supreme Council of Transnistria, which was tasked to prepare elections to the permanent Supreme Council. Igor Smirnov was elected chairman of the Provisional Supreme Council in March 1990. After Smirnov was elected Chairman of the Republic (later this post was transformed into the presidential office) on 29 November 1990 he was succeeded by Vladimir Gonchar. On 25 November 1990, the first legislative elections to the Supreme Council of PMR took place in Transnistria. The first Supreme Council was bicameral: it consisted of two chambers – the Council of the Republic and the Council of Nationalities. The Supreme Council was elected for a five year term and consisted of 64 deputies. On 30 January 1991, the Supreme Council elected native born Transnistrian of Moldovan origin Grigore Mărăcuță as its chairman. After referendum in 1995 and the adoption of the second Constitution of Transnistria, the composition of the Supreme Council changed. The Council of the Republic was replaced by the Chamber of Legislators and the Council of Nationalities by the Chamber of Representatives. The second Supreme Council was elected for a five year term and consisted of 67 deputies (32 in the lower house and 35 in the upper house). Elections to the second Supreme Council took place on 24 December 1995. In 2000 amendments were made in the Constitution of PMR leading to new change in the organization of the Supreme Council. It became unicameral and consisted of 43 deputies. Until 2005, the chairman of the parliament was Grigore Mărăcuță, but following the election victory of the opposition party Obnovlenie the new chairman became Obnovlenie party leader Yevgeny Shevchuk. In 2009, President Igor Smirnov set up a commission to draft a new constitution. On 22 July 2009, Shevchuk resigned as speaker and was succeeded by Russian born ethnic Ukrainian Anatoly Kaminski, also from Obnovlenie. Shevchuk cited the newly proposed constitution as a major factor as to why he resigned. He defeated both Smirnov and his former colleague Kaminski in the 2011 presidential elections. Following his defeat in the elections Kaminski resigned both as speaker and as head of Obnovlenie. He was succeeded by Mikhail Burla, an ethnic Ukrainian.
Парламент мүшелері
Парламент мүшелерінің көп бөлігі Транснистрияда туған. ПМР ресми деректері бойынша, 43 парламент депутатының 22-сі ПМР-да, төртеуі Молдовада, жетісі Ресейде, алтысы Украинада туған, ал төртеуі мәлімдеме жасаған жоқ.
Most of the members of parliament are native born Transnistrians. According to official PMR data, 22 of the 43 members of the parliament were born in PMR, while four were born in Moldova, seven were born in Russia, six in Ukraine and four did not declare.