Кіріспе
Тауарлар, қызметтер және ақша қолданылмайтын мәмілелер. "Табиғи түрде" (немесе "заттай") термині көбінесе ақшасыз немесе ақшалай өлшеммен бағаланбаған тауарлар, қызметтер және мәмілелерді білдіреді. Бұл экономика, қаржы сияқты салалардың, сондай-ақ саясат, мансап, тағам, денсаулық және басқа да көптеген салалардың құрамына кіреді. Аталған салалардың ішінде осыған қатысты әртүрлі амалдарды анықтап, ерекшелеуге болады.
The term in kind (or in kind) generally refers to goods, services, and transactions not involving money or not measured in monetary terms. It is a part of many spheres, mainly economics, finance, but also politics, work career, food, health and others. There are many different types of in kind actions throughout the mentioned branches, which can be identified and distinguished.
Заттай емес жарналар
Заттай салым – ақшалай емес тауар немесе қызмет түріндегі үлеске беріледі. Олар тегін беріледі немесе олардың әдеттегі бағасынан төменгі құнмен ұсынылады. Сол сияқты, егер жеке тұлға немесе ұйым комитет үшін қызметтерге төлем жасаса, бұл төлем де заттай салым ретінде қарастырылады. Заттай қызметтер мен үлестер олардың нарықтық құнымен немесе шынайы құнымен бағаланады. Яғни, егер олар сыйға берілмегенде, сіз олар үшін қанша төлер едіңіз, соған тең бағаланады. Заттай салымдарды қабылдаушылардың екі түрі бар: жеке тұлғалар және компаниялар. Жеке тұлғалар үшін заттай салымды ұсынатын адам басқа тұлға немесе мемлекеттік орган болуы мүмкін. Ал компаниялар үшін бұл серіктестер немесе сыртқы ұйымдар болып табылады.
Қоғамдарға арналған заттай салымдарға қатысты жалпы ережелер
Серіктестер салымы ретінде көрсетілген жұмыстар, тауарлар, қызметтер немесе жер үшін төлем жасалмауы тиіс. Компанияның жобасын іске асыру мақсатында жұмыстар, тауарлар, қызметтер немесе жерді сатып алып, оларды кейіннен заттай үлесім ретінде "сыйлауға" рұқсат етілмейді. Көрсетілген үлесімнің құны қалыпты нарық бағасынан жоғары болмауы керек, сондай-ақ өтінімде көрсетілген құнның негіздемесі тексерілуге тиіс. Мысалы, егер жобаға көлік құралы сыйға берілсе, салыстыру үшін соған ұқсас модельдегі, жастағы және күйдегі көлік құралдарының бағасы ізделіп алынуы керек.
Нысан түріндегі жарналардың құнын есептеу
Ерікті еңбек ерікті жұмыс істейтін елдегі ең төменгі сағаттық жалақы бойынша есептеледі. Егер бұл жұмысты ерікті жасамаса, ұйым оны орындау үшін қанша төлер еді, сол арқылы адамның уақыты бағалануы тиіс. Сыйлық ретінде берілген заттар сіз оларды сатып алу үшін төлейтін бағамен есептеледі. Әдеттегі ереже бойынша, ұйым осы затты сатып алса, қанша төлейтінін қарастыру қажет.
Мемлекеттік шығындар мағынасында
Натуралы трансферт – белгілі бір топтарға көмек көрсету мақсатындағы мемлекеттік шығындардың бір түрі. Ол нақты тауарлар мен қызметтер түрінде болады, оларды мемлекеттік ұйымдар немесе үкімет алушыларға тегін немесе жеңілдетілген бағамен ұсынады. Натуралы трансферттер арқылы үкіметтер азаматтардың мемлекеттік көмек қаражатын қалай жұмсау керектігін анықтайды. Бұл көмек тек алдын ала белгіленген салалардағы тауарлар мен қызметтерді қамтиды, демек, алушылардың осы қаражатты тиімсіз пайдалануына жол бермейді. Алайда, мұндай бағдарламалар кейде "әкесіндей" (патерналистік) деп есептеледі, себебі олар адамдарға үкімет ең қажет деп санайтын заттарға көмек ақшасын жұмсауды міндеттейді.