Қысқартылған нұсқа жасау немесе кітапты таңдап алу
Abridgement
Қысқартылған нұсқа: кітаптарды, шығармаларды қысқарту, мазмұнын сақтап, көлемді азайту. Абриджмент – түпнұсқаның мағынасын өзгерте отырып жасалатын қысқарту.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кітапты немесе басқа шығармашылық туындыны қысқарту немесе қысқартылған нұсқаға келтіру.
Condensing or reduction of a book or other creative work into a shorter form
Қысқарту (немесе қысқартылған нұсқа) – кітапты немесе басқа шығармашылық туындыны оның мазмұны мен біртүтастығын сақтай отырып, қысқаша түрге келтіру. Қысқарту түпнұсқаның көңіл-күйі мен стиліне адал болуы мүмкін, автор ең маңызды деп санайтын бөлімдерін қамтуы мүмкін. Ол түпнұсқаның толыққанды пародиязы болуы немесе олардың арасында болуы мүмкін, көбінесе түпнұсқа автордың стилін және мазмұнын сақтайды, бірақ кейбір тұстарында немесе оның сөздерін және мазмұнын өзгеше түсіндіруге немесе белгілі бір мақсатқа жетуге бағыттап бұрмалауы мүмкін. Жазбаша туындыны кең аудиторияға қолжетімді ету үшін қысқартуға болады, мысалы, аудиокітапқа немесе телешоуға бейімдеу, бұрыннан қалыптасқан туындыға қосымша анықтамалық ретінде пайдалану немесе қысқаша анықтамалық нұсқа жасау үшін. Қысқартылмаған нұсқа – қысқартудың қарама-қарсысы. Мысалы, толық сөздік.
An abridgement (or abridgment) is a condensing or reduction of a book or other creative work into a shorter form while maintaining the unity of the source. The abridgement can be true to the original work in terms of mood and tone, capturing the parts the abridging author perceives to be most important; it could be a complete parody of the original or it could fall anywhere in between, generally capturing the tone and message of the original author but falling short in some manner or subtly twisting their words and message to favor a different interpretation or agenda. A written work may be abridged to make it more accessible to a wider audience; for example, to make an adaptation of it as an audio book or a television show, to make a more convenient companion to an already established work or to create a shorter reference version. Unabridged is the opposite of abridged. A common example is an unabridged dictionary.
Аудио үшін қысқарту
Қысқарту көбінесе кітапты немесе фильтті аудио форматқа бейімдеу үшін қолданылады. Ересектерге арналған кітаптар көбінесе үндемей оқылуы үшін жазылады, ал дауыстап оқу әдетте баяу болады, сондықтан бір кітапты дауыстап оқуға 20-40 сағат уақыт кетіп жатады. Көптеген аудиокітап тыңдаушылары кітаптағы ақпаратты жылдам тыңдағысы келеді және 40 сағаттық аудионі жазу мен таратудың жоғары құнына байланысты, романдардың аудиокітап нұсқалары көбінесе қысқартылған түрінде шығарылады. Әдетте, кітаптың баспа компаниясының редакторы кітаптың мәтінін қарап, кітаптың нақты оқиғасына немесе мазмұнына қатысы жоқ деп саналатын элементтерді, түсіндірмелерді, сілтемелерді, суреттемелерді және кейде тіпті бүкіл сахналарды алып тастайды, осылайша оның дыбыстап оқу уақытын қысқартады. Толық қысқартылған аудиокітап 20 сағатқа созылатын кітап үшін 4 сағатқа дейін созылуы мүмкін. Көркем әдебиет кітабынан алып тастауға оңай болатын мазмұн – кейіпкерлер немесе оқиға элементтері туралы қосымша ақпарат, ол оқиғаның шынайылығын сақтауға көмектеседі, бірақ оқиғаның өзіне ешқандай жаңалық қоспайды. Мысалы, "Джон өзінің қызыл 1967 жылғы Mustang машинасымен жылдам кетіп қалды, ол машинаны қоқысқа салып, колледж жылдары әкесімен бірге жөндеген" деген сөйлем "Джон өзінің қызыл 1967 жылғы Mustang машинасымен жылдам кетіп қалды" немесе, жағдайға қарай, жай ғана "Джон жылдам кетіп қалды" деп қысқартылуы мүмкін. Ғылыми-танымдық кітаптарда ең көп қысқартылатын мәліметтер – автордың пікірін қолдау үшін қолданылатын сілтемелер, кестелер, егжей-тегжейлі мәліметтер мен фактілер. Мұндай мәліметтерді кітаптан алып тастау кәсіби емес немесе жауапкершіліктен қашқандық болар еді, бірақ аудиокітап үшін мұндай қадам түсінікті, себебі тыңдаушы автордың пікірін естігісі келеді, ал егжей-тегжейлі мәліметтерді тексеру қажет болса, мәтінге жүгінуге болады. Кейде қысқартылған аудиокітап "автордың мақұлдауымен қысқартылған" деп жарнамаланады, бұл түпнұсқалық шығарманың авторы жұмыстың қысқартылған нұсқасын қарап, оқиғаның мағынасы немесе баяндауы жоғалмағанын немесе маңызды ақпарат алынбағанын растайды дегенді білдіреді. Көп жағдайда танымал кітаптың аудиокітабы қысқартылған және толық нұсқада қол жетімді, бірақ қысқартылған нұсқа көбінесе бірінші болып шығады және әдетте толық нұсқадан әлдеқайда арзан болады. Көбінесе екі нұсқа да бір-бірінен тәуелсіз шығарылады және әртүрлі оқырмандарға арналады. Кітаптардың толық нұсқалары нашар көру қабілеті немесе оқу дағдылары бар адамдар арасында танымал, олар жұмыстың барлық мазмұнын бағалауды қалайды, ал қысқартылған нұсқаны оқиғаны жылдам және қызықты түрде ұстағысы келетін адамдар көбірек жақсы көреді. Радиода (мысалы, британдық Radio 4 бағдарламаларында – Аптаның кітабы, Төсек жанындағы кітап және балаларға арналған Go 4 It) кітаптар көбінесе қысқартылады, сондықтан егер біреу кітаппен бірге оқуға тырысса, аудиокітапқа қарағанда бұл әлдеқайда қиын болады.
Abridgement is most often used to adapt a book or film into a narrated audio version. Because books written for adults are generally meant to be read silently to oneself, which is usually much faster than reading aloud, most books can take between 20 and 40 hours to read aloud. Because many audio book listeners are looking to listen to the information in a book more quickly and because of the high cost associated with recording and distributing 40 hours of audio, audio book versions of novels are often produced in an abridged version. Some party, usually an editor for the book's publishing company, goes through the text of the book and removes elements, notations, references, narratives and sometimes entire scenes from a book that could be considered superfluous to the actual story or focus of the book in order to make its audible reading time shorter. A fully abridged audio book can span as little as 4 hours for a book that would span 20 hours unabridged. The easiest content of a fiction book to edit out is back story that is often provided for characters or story elements that help support the reality of the story for the reader but fails to provide any narrative to the story itself. For example, a passage such as "John sped away in his automobile, a red 1967 Mustang he'd purchased from a junkyard and spent most of his college years restoring with his father" could be abridged to "John sped away in his automobile, a red 1967 Mustang" or, if context permits, simply "John sped away." In a nonfiction piece, the most commonly abridged details are references, charts, details and facts that are used to support an author's claim. While it would be unprofessional or irresponsible to omit such details from a book, it is understandable for an audio book, as it is assumed the listener wants to hear the author's opinion, and the listener who needs to check the details may refer to the text. Occasionally, an abridged audio book will be advertised as "abridgement approved by the author," which would imply that the original work's author has reviewed the trimmed down version of the work and agrees that the intention or narrative of the story has not been lost or that no vital information has been removed. In many cases, an audio book for a popular title is available in both an abridged and unabridged version, but the abridged version often is released first and almost always costs significantly less than the unabridged version. Often, the two versions are produced independently of each other and may have different narrators. Unabridged versions of books are popular among those with poor eyesight or reading skills who wish to appreciate the entirety of the work, and the abridged version is more often preferred by those who want just a quick and entertaining way to follow the story. On the radio (for example, in British Radio 4 programmes as Book of the Week, Book at Bedtime, and Go 4 It for children), books are almost always abridged and so if someone were trying to read along with the book, one would find it much more difficult than on an audio book.
Баспа үшін қысқарту
Кітапта тез және оңай оқу үшін түпнұсқаның басты тақырыптары сақталған әдеби шығарманың қысқартылған нұсқасы кездеседі. "Сигнет Классикс" жинағы – қысқартудың айқын мысалы; мысалы, "Сигнет Классикс" Киелі кітабы 850 000 сөзді құрайтын "Кинг Джеймс" нұсқасынан 40 пайызға қысқа. Қысқартылған шығармалардағы таныс бөлімдер көбінесе өзгеріссіз қалса да, редакторлар толық шығармадан "қайталау, сөз өнері және артық айтуды" жоюы мүмкін. Шамамен 19-ғасырдың ортасына дейін қысқарту әдісі заңды пайдалану деп есептелді және британдық және американдық авторлық құқықтағы ең көп қолданылатын кемшіліктердің бірі болды. Дегенмен, 1870 жылдары авторлар мен баспагерлердің халықаралық наразылығы заң шығарушыларды "өте қисынсыз" принципті жою мақсатында түзетулерді қарастыруға итермеледі. Қазір бұл сирек болғанымен, кейбір кітаптар бұрынғы кітаптардың қысқартылған нұсқасы ретінде жарық көреді, бұл көбінесе оқулықтарда, әсіресе инженерлік немесе медицина сияқты күрделі салалардағы ұзақ еңбектерде кездеседі. Танымал оқулықтардың қысқартылған нұсқалары оқуға көмектесу үшін немесе оқырманға материалмен танысуға жеткілікті ақпарат беру үшін, бірақ оны толыққанды түсінуіне немесе оның барлық көлемін білуіне мүмкіндік бермейді.
A shortened form of literary work in which the major themes of the original are kept occurs in books for faster and easier reading. The Signet Classics Abridged Works are notable examples of abridgment; the Signet Classics Bible, for example, is 40 percent shorter than the 850,000 word King James Version. Although well known passages in abridged works are often left intact, editors may remove "repetition, rhetoric and redundancy" from a complete work. Until roughly the mid 19th century, the act of abridgment was widely regarded as fair use and was among the most frequently abused loopholes in British and American copyright law. However, by the 1870s, international outcry from authors and publishers alike prompted legislatures to consider revisions to end the "very unreasonable" principle. While increasingly uncommon, some books are published as abridged versions of earlier books, which is most common in textbooks, usually lengthy works in complicated fields like engineering or medicine. Abridged versions of popular textbooks are published to be used as study aids or to provide enough surface information for the reader to become familiar with the material but not have a full understanding of it or its full scope.
Теледидар үшін қысқарту
Пьесалар, әсіресе Шекспирдің пьесалары, теледидар үшін көбінесе тоқсан минуттық немесе екі сағаттық уақытқа сыйымды болу үшін қысқартылып өңделген. (Осыған ұқсас, екі жарым сағатқа созылатын "Ұйқыдағы сұлу қыз" сияқты ұзақ классикалық балеттер де теледидарда толық орындалмайды.) Бұл бұрын, қазірге қарағанда жиі жасалатын еді (мысалы, 1950 жылдардан 1970 жылдарға дейінгі Hallmark Hall of Fame бағдарламаларында). PBS сияқты коммерциялық емес антологиялардың, мысалы, "Ұлы қойылымдар", "Линкольн орталығынан тікелей эфирде" және BBC теледидарының Шекспир пьесаларының пайда болуымен, кемінде үш сағатқа созылатын, мысалы, "Гамлет" сияқты пьесаны екі сағаттық уақытқа сығымдау қажеттілігі азайды.
Plays, notably by Shakespeare, have very often been heavily abridged for television to fit them into ninety minute or two hour time slots. (The same is true of long classical ballets such as the two and a half hour Sleeping Beauty, which has almost never been performed complete on television.) It was done more often in the past than it is now (such as in Hallmark Hall of Fame from the 1950s to about 1970). With the advent of such noncommercially sponsored PBS anthologies such as Great Performances, Live from Lincoln Center and the BBC Television Shakespeare plays, there is now less pressure to cram a play lasting at least three hours, such as Hamlet, into a two hour time slot.
Қысқаша сериялар
Қысқартылған серия – көбінесе жапон анимациясынан видеоматериалдарды пайдаланатын, әдетте комедиялық дауыстаумен толықтырылған жанкүйерлер жасаған пародия. Олар "қысқартылған" сериялар деп аталады, себебі эпизодтар көбінесе түпнұсқа эпизодтардан қысқа болады немесе екі немесе одан да көп эпизодтарды біріктіру үшін оқиғаларды қысқартуға ұмтылады, осылайша оларды оқиғалардың комедиялық қорытындысына айналдырады. Бірінші қысқартылған серия, "Ю Ги О! Қысқартылған сериясы", 2006 жылы Мартин Биллани жасаған, ол өзінің LittleKuriboh атты экрандық есімімен жақсы танымал. Одан бері ол TeamFourStar-дың "Dragon Ball Z" және Something Witty Entertainment-тың "Sword Art Online" сериалдары сияқты көптеген танымал қысқартылған серияларға әсер етті. Көптеген қысқартылған сериялар YouTube-қа жүктелетіндіктен, олар кейде авторлық құқықты бұзу фактісі бойынша бас компаниялардың талаптарына байланысты алынып тасталады.
An abridged series is a fanmade parody that uses video footage from a television series—oftentimes Japanese animation—which is usually filled with comedic redubbing. They are called "abridged" series because episodes are usually not as long as the original episodes or tend to shorten events to meld two or more episodes together, making them a comedic summation of events. The first abridged series, Yu Gi Oh! The Abridged Series, was created by Martin Billany, better known by his screen name LittleKuriboh, in 2006. It has since inspired multiple popular abridged series such as Dragon Ball Z Abridged by TeamFourStar and Sword Art Online Abridged by Something Witty Entertainment. Since most abridged series are uploaded to YouTube, they are occasionally subject to copyright infringement takedowns by parent companies.