Кіріспе

жоқ

Классикалық музыка

Барокко дәуірінен бастап скрипка (барокко скрипкасы) бірнеше себепке байланысты классикалық музыкадағы ең маңызды аспаптардың бірі болып табылады. Скрипканың тембрі басқа аспаптардан ерекшеленеді, сондықтан ол мелодияны орындауға өте қолайлы. Шебер орындаушының қолында скрипка өте икемді, жылдам және күрделі ноталар тізбесін оңай орындай алады. Скрипка сонымен қатар өте экспрессивті аспап саналады, оның үні көбінесе адам дауысына жақын деп есептеледі. Бұл вибрато мүмкіндігімен және тон мен тембрдегі шағын экспрессивті өзгертулермен байланысты болуы мүмкін. Көптеген белгілі композиторлар скрипкалық концерттер мен скрипкалық сонаталар репертуарына үлкен үлес қосты. Скрипкалар оркестрдің маңызды бөлігін құрайды және әдетте бірінші және екінші скрипкалар деп бөлінетін екі топқа бөлінеді. Композиторлар көбінесе мелодияны бірінші скрипкаларға тапсырады (оларға көбінесе техникалық тұрғыдан қиын музыка беріледі), ал екінші скрипкалар гармонияны, қосымша үлгілерді немесе бірінші скрипкаларға қарағанда төменгі регистрдегі мелодияны орындайды. Струнный квартетте де бірінші және екінші скрипкаларға, сондай-ақ альт пен виолончель немесе сирек контрабас сияқты бас аспаптарға орындар қарастырылған. Кейбір заманауи классикалық скрипкашылар импровизация өнерін классикалық музыка орындаудың маңызды бөлігі ретінде қайта жаңғыртуда, каденцияларда өздерінің импровизациялары мен әшекейлеулерін, тіпті толық концерттерді импровизация арқылы орындайды. Олардың қатарында алжирлік француз скрипкашысы Жиль Апап, фин скрипкашы-композиторы Пекка Куусисто және австралиялық скрипкашы-композиторы Руперт Гюнтер бар.

Халықтық музыка

1920-ші және 1930-шы жылдардың басында скрипкалар халық музыкасының, әсіресе би музыкасының маңызды бөлігі болды. Би оркестрлерінде әдетте кем дегенде 2 немесе 3 скрипка болды, ал жоғары мәртебелі оркестрлерде көбінесе 6 немесе 7 скрипкадан тұратын. 1935 жылы свинг музыкасының енгізілуімен скрипка және басқа да ішекті аспаптар свинг дыбысына сай келмейтіндіктен, халық музыкасынан шығарылды. Скрипкалар тек 1960-шы жылдардың соңында халық музыкасына қайта оралды. Рок музыкасында скрипканың қолданылуы гитара мен бас-гитараға қарағанда өте шектеулі болғанмен, ол қазіргі танымал поп музыкасына еніп келеді. Final Fantasy және Эндрю Бёрд сияқты тәуелсіз артистер де қызығушылықты арттырды, соның нәтижесінде кейбірлер "violindie" деп аталатын инди-роктың қосалқы түрі пайда болды. Скрипка Ванесса Мэй, Bond, Мири Бен Ари, Yellowcard, Найджел Кеннеди, Бойд Тинсли мен Жан Люк Понтимен бірге Дейв Мэтьюс Бенд сияқты танымал поп-аттракциондарда да қолданылады; U2 де жиі скрипканы, әсіресе электр скрипкіні пайдаланады. Скрипка сонымен қатар виолончель рок деп аталатын үлкен құбылыстың бір бөлігі болып табылады. 1960-шы және 1970-шы жылдардағы өте танымал Motown жазбаларында дыбыстың ерекшелігі ретінде ішекті аспаптар кеңінен қолданылды. Поп музыкасының алғашқы жанрлары, кем дегенде рок-н-ролл қозғалысынан бөлек, көбінесе дәстүрлі оркестрлерді, кейде ірі оркестрлерді пайдаланды; мысалы, американдық "кроунерлер" Bing Crosby сияқты. 1960-шы және 1970-шы жылдардағы музыка жанрларының барлық түрлерінде ішекті аспаптар кеңінен қолданылса, 1970-шы жылдардың басында және ортасында музыкалық аренаға қарқынды түрде енген диско музыкасы да композицияларында ішекті аспаптарға көп сүйенді; шындығында, сол дәуірдегі диско/би музыкасының барлық композициялары мен аранжировкаларында ішекті аспаптар қолданылды. 1980-шы жылдардың басында дисконың күрт құлдырауымен бірге диско музыкасында ішекті аспаптарды қолдану ғана емес, сол кездегі барлық танымал музыка түрлерінде де тоқтады. 1980-шы жылдарда музыкалық композицияларда дәстүрлі ішекті аспаптарды аз немесе мүлдем қолданбай, ішекті аспаптарды имитациялайтын электронды музыка кеңінен таралды. Қазір ішекті аспаптар поп музыкасына қайта оралуда. Үнді, Пәкістан, Түркия және Араб елдерінің поп музыкасы скрипканың, сондай-ақ жеке орындаушылардың және ансамбльдердің дыбысымен толы.

Жаз

Джаз орындауларында скрипканы жеке аспап ретінде пайдалану туралы ең алғашқы деректер 20-шы ғасырдың басындағы онжылдықтарда жазылған. Алғашқы ұлы джаз скрипкашысы – Эдди Саут, ол «Скрипканың қара періштесі» деген атақпен белгілі. Суинг және соғыстан кейінгі кезеңдерде Стефан Граппелли, Стюфф Смит, Рей Перри, Рей Нэнс және Клод "Скрипкашы" Уильямс сияқты көптеген тамаша импровизация шеберлері болды.

Қазіргі заманғы джаз, 1961 жылдан қазіргі уақытқа дейін

1960 және 1990 жылдар аралығында джаз сахнасына келген және көбінесе авангардтық бағытта ойнаған қазіргі заманғы скрипкашылардың ішінде Дидье Локвуд, Лерой Дженкинс, Билли Банг, Малкольм Голдштейн, Майкл Уайт, Джон Блейк кіші, және Флорин Никулеску бар. Жаңа буын өкілдері – Мат Манери, Катт Эрнандес және Регина Картер. Джаз-фьюжн стилінде ойнайтын скрипкашыларға Жан-Люк Понти және Михал Урбаняк жатады.

Халықтық музыка

Классикалық музыканың көптеген аспаптары сияқты, скрипка да халық музыкасында қолданылған, қарапайым формадағы және көне ата-бабаларынан тараған. Кейінгі Ренессанс кезеңінде, көбінесе Италияда қарқынды дамығаннан кейін, скрипканың дыбысы, күші және ойнау өнері жақсарды, нәтижесінде ол өнер музыкасында ғана емес, халық музыканттары үшін де өте тартымды аспапқа айналды. Халық аспапы ретінде скрипка кеңінен тарады, кейде бұрынғы иілімді аспаптарды ығыстырды, және этномузыкологтар оның Еуропа, Азия және Американың көптеген аймақтарында қолданылып келгенін анықтады. Көптеген халық музыкасының дәстүрлерінде пьесалар жазылмайды, олар музыканттардың ұрпақтан-ұрпаққа беріліп, жатталған түрде сақталады, бұл ауызша дәстүр деп аталады.

Скрипка

Халық аспабы ретінде ойналғанда скрипканы ағылшын тілінде fiddle деп атайды. Fiddle мен әдеттегі скрипканың арасындағы бір айырмашылық американдық (мысалы, блюграсс және ескі уақыт музыкасы) скрипкада байқалады. Осындай стильдерде көпір кейде сәл кем иілген болуы үшін төмендетіледі. Бұл жұп-жұп болып өзара алмасатын сермеу әдісі үшін қажетті қозғалыс мөлшерін азайтады. Көбінесе, кез келген орында тек бір ғана скрипка ойнайды, бірақ кейбір стильдерде екі скрипка да кездеседі. Ал скрипкалар көбінесе бөлімдерде ойнайды – бірнеше музыкант бір аспапта орындайды, әдетте симфониялық оркестрде, себебі электронды күшейткіштерге дейін дыбысты күшейту тек аспаптардың санын арттыру арқылы ғана мүмкін болды. Итальян тіліндегі ripieno сөзі "толтыру" деп аударылуы мүмкін, өйткені бірнеше аспап дыбысты "толтырып" береді.

Үнді классикалық музыкасы

Үнді скрипкасы батыс музыкасында қолданылатын аспаппен бірдей болғанымен, кейбір жағынан ерекшеленеді. Аспап IV және III ішектері (батыс үлгісіндегі скрипканың G және D) және II және I (A және E) ішектерін са-па (до-соль) жұптары ретінде қосып, бірдей дыбыстайды, бірақ октавамен ығыстырылады, бұл CGCG немесе AEAE сияқты кең таралған скордатура немесе скрипканың қиылысқан құралымдарын еске түсіреді. Басты тон са (до) тұрақты емес, вокалистке немесе жетекші орындаушыға бейімделу үшін өзгертіледі. Музыканттың аспапты ұстауы батыс музыкасынан үнді музыкасына қарай өзгереді. Үнді музыкасында музыкант еденде отырып, аяқтарын қиыстырады, оң аяғы алға созылады. Аспаптың мойны аяғына сүйеніп тұрады. Бұл позиция үнді музыкасының ерекшеліктеріне байланысты жақсы ойнау үшін маңызды. Қол бармақпен тақтаны толығымен қозғала алады, сол қолдың нақты орны белгіленбеген, сондықтан скрипканың тұрақты, қозғалмайтын күйде болуы қажет. Скрипка – үнді классикалық музыкасының маңызды бөлігі. Оны Үндістан дәстүріне Балусвами Дикшитар, Мютсуами Дикшитардың інісі енгізген деп саналады. Скрипка көбінесе вокалистке қолдау көрсету үшін қолданылады, өйткені оның дыбысы әншінің даусына үйлеседі, бірақ сонымен қатар жеке орындау үшін де жиі пайдаланылады. Скрипканың жеке концерттерінде скрипкашыға әдетте табла, мридангам және гатам сияқты соққылы аспаптар сүйемелдейді. Скрипка – үнді фильмдерінің музыкасында да маңызды рөл атқарады. В. С. Нарасимхан Оңтүстік Үндістан киноиндустриясының белгілі орындаушыларының бірі, ол көптеген фильмдерде сәтті орындаулар жасаған.